महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी शेतीला पाणी देणे हे नेहमीच एका आव्हानासारखे राहिले आहे. रात्रीच्या वेळी होणाऱ्या वीजपुरवठ्यामुळे शेतकऱ्यांना शेतात पाणी भरण्यासाठी अंधारात, रात्रभर जागरण करावे लागत असे. मात्र, आता राज्य सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमांमुळे हे चित्र बदलताना दिसत आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील राधानगरी तालुक्यातील ६५२ शेतकऱ्यांना आता ‘मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना २.०’ अंतर्गत दिवसा अखंडित वीज मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
राधानगरी उपकेंद्रात ५ मेगावॅट क्षमतेचे नवीन रोहित्र कार्यान्वित
शेतकऱ्यांना दिवसा खात्रीशीर वीज पुरवण्यासाठी मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी २.० योजनेतून राधानगरी येथील ३३/११ के.व्ही. उपकेंद्रामध्ये अतिरिक्त ५ मेगावॅट क्षमतेचे नवीन रोहित्र (Transformer) स्थापित करण्यात आले आहे. हे रोहित्र कार्यान्वित झाल्याने परिसरातील शेतीपंपांना नियमित दाबाने आणि विनाखंड वीज मिळणे शक्य झाले आहे.
या नवीन रोहित्राचे लोकार्पण राज्याचे सार्वजनिक आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री तथा कोल्हापूर जिल्ह्याचे पालकमंत्री प्रकाश आबिटकर यांच्या हस्ते करण्यात आले. राज्यातील ग्रामीण भागात वीज समस्या सोडवण्यासाठी शासन कटिबद्ध असून, अलीकडेच राज्यभरात ग्रामीण वीजपुरवठ्याबाबत मंत्री दादाजी भुसे यांनी प्रशासनाला कडक निर्देश दिले होते. त्याच धर्तीवर कोल्हापूर जिल्ह्यात ही प्रभावी अंमलबजावणी पाहायला मिळत आहे.
कोणत्या गावांतील शेतकऱ्यांना होणार थेट फायदा?
या ५ मेगावॅट क्षमतेच्या प्रकल्पामुळे राधानगरी तालुक्यातील अनेक गावांना दिवसा वीजपुरवठा सुरू झाला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने खालील गावांचा समावेश आहे:
- राधानगरी व हत्तीमहाल
- बनचीवाडी आणि शेटकेवाडी
- फेजीवडे, फराळे आणि काळाम्मावाडी
- डवरवाडी व लिंगाचीवाडी
- सो. शिरोली, कुडूत्री आणि पिरळ
- पडळी, सावर्धन, जोंधळेवाडी व दळवेवाडी
या सर्व गावांतील मिळून सुमारे ६५२ शेतकरी कुटुंबे थेट या योजनेचे लाभार्थी ठरली आहेत.
रात्रीच्या धोक्यांपासून शेतकऱ्यांची सुटका
रात्रीच्या वेळी पिकांना पाणी देण्यासाठी शेतात जाणाऱ्या शेतकऱ्यांना अनेक संकटांचा सामना करावा लागतो. जंगली श्वापदे, बिबट्यांचे हल्ले आणि विषारी सापांचा वावर यामुळे शेतकऱ्यांच्या जीवाला सतत धोका निर्माण होत होता. दिवसा वीजपुरवठा सुरू झाल्याने शेतकरी आता दिवसाढवळ्या निर्धास्तपणे पाणी व्यवस्थापन करू शकणार आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांचा वेळ आणि श्रम वाचणार असून उत्पादनक्षमतेतही वाढ होणार आहे.
कृषी क्षेत्राच्या सर्वांगीण विकासासाठी सौर ऊर्जेचा वापर करण्यासोबतच शेतीचे आधुनिकीकरण करणेही गरजेचे आहे. यासाठी राज्य शासन नैसर्गिक शेती आणि कृषी यांत्रिकीकरण योजना राबवून शेतकऱ्यांना यंत्रसामग्रीसाठी भरघोस अनुदान देखील उपलब्ध करून देत आहे.
राधानगरी मतदारसंघ ठरला १०० टक्के दिवसा वीज मिळणारा भाग
पालकमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी यावेळी माहिती दिली की, यापूर्वी राधानगरी मतदारसंघातील वाळवे, सोळांकूर आणि आवळी या भागांतही नवीन रोहित्र बसवून कार्यान्वित करण्यात आले होते. त्यामुळे आता राधानगरी मतदारसंघ हा शेतीसाठी १०० टक्के दिवसा वीजपुरवठा मिळणारा महाराष्ट्रातील एक आदर्श मतदारसंघ ठरला आहे.
अपारंपरिक आणि सौर ऊर्जेचा असा प्रभावी वापर करून ग्रामीण भागाचा चेहरामोहरा बदलणे हा शाश्वत विकास उद्दिष्टे वेगाने साध्य करण्याच्या दिशेने टाकलेले एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.