मुंबई: मुंबईला संपूर्णपणे क्षयरोगमुक्त (TB Free) करण्यासाठी केवळ शासकीय यंत्रणा पुरेशी नसून यामध्ये व्यापक लोकसहभागाची अत्यंत गरज आहे, असे प्रतिपादन महाराष्ट्राचे राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी केले. बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या वतीने आयोजित ‘टीबी मुक्त भारत अभियान‘ अंतर्गत ‘टीबी मुक्त मुंबई’ मोहिमेचा शानदार शुभारंभ राज्यपालांच्या प्रमुख उपस्थितीत सायन येथील लोकमान्य टिळक महानगरपालिका सर्वसाधारण रुग्णालयात करण्यात आला. या प्रसंगी राष्ट्रीय क्षयरोग दुरीकरण कार्यक्रमात योगदान देणाऱ्या स्वयंसेवी संस्थांचा राज्यपालांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला.
‘टीबी मुक्त मुंबई’ मोहिमेचा शानदार प्रारंभ
लोकभवनच्या विशेष पुढाकाराने आयोजित या महत्त्वपूर्ण मोहिमेच्या उद्घाटनाला मुंबईच्या महापौर रितू तावडे, उपमहापौर संजय घाडी, आमदार कॅप्टन तमिल सेल्वन, आमदार डॉ. ज्योती गायकवाड, आमदार सुनील शिंदे यांच्यासह सार्वजनिक आरोग्य समितीचे अध्यक्ष हरीश भांदिर्गे, मनपा अतिरिक्त आयुक्त विपीन शर्मा, राज्यपालांचे सचिव डॉ. प्रशांत नारनवरे आणि अनेक वरिष्ठ डॉक्टर्स, आशा सेविका व मनपा अधिकारी उपस्थित होते. याप्रसंगी ‘टीबी मुक्त मुंबई’ अभियानाच्या माहिती पुस्तिकेचे प्रकाशनही राज्यपालांच्या हस्ते करण्यात आले.
दाट लोकवस्ती आणि लोकसहभागाचे महत्त्व
राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी मुंबईच्या भौगोलिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकत सांगितले की, “मुंबई आणि आसपासच्या परिसराची लोकसंख्या आता जवळपास दोन कोटींच्या घरात गेली आहे. मुंबईतील दाट लोकवस्तीमुळे टीबीसारख्या संसर्गजन्य आजारांचा प्रसार जलद गतीने होण्याचा धोका नेहमीच असतो. अशा परिस्थितीत हे अभियान यशस्वी करण्यासाठी लोकसहभाग अनिवार्य आहे. जर आपण मुंबईला टीबीमुक्त करण्यात यशस्वी ठरलो, तर ते केवळ देशासाठीच नव्हे, तर संपूर्ण जगासाठी एक आदर्श उदाहरण ठरेल.”
आरोग्य यंत्रणा अधिक बळकट करण्यासाठी शासन पातळीवर सातत्याने प्रयत्न केले जात आहेत. याच पार्श्वभूमीवर राज्यात शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांच्या कामांना गती देण्यावर भर दिला जात आहे, जेणेकरून तळागाळातील नागरिकांना तात्काळ उपचार मिळू शकतील.
तरुणाई आणि सामाजिक संस्थांचा सहभाग आवश्यक
या मोहिमेला व्यापक स्वरूप देण्यासाठी विविध स्तरांतील घटकांना एकत्र आणले जाणार आहे. यामध्ये महाविद्यालये व विद्यापीठांचे विद्यार्थी, रेड क्रॉस सोसायटी, एनसीसी (NCC), ‘माय युवा भारत’चे स्वयंसेवक, स्काऊट व गाईड, सामाजिक संस्था आणि कॉर्पोरेट क्षेत्राचा मोठ्या प्रमाणावर सहभाग घेतला जाईल. ज्याप्रमाणे राज्यात वेगवेगळ्या आरोग्य मोहिमांद्वारे, जसे की तंबाखू मुक्तीचा संकल्प करून जनजागृती केली जात आहे, त्याच धर्तीवर टीबी निर्मूलनासाठी मोठी चळवळ उभारण्याची गरज आहे.
राज्यपाल बनले ‘निक्षय मित्र’; ३० रुग्णांची घेतली जबाबदारी
कार्यक्रमापूर्वी राज्यपालांनी आशियातील सर्वात मोठी झोपडपट्टी असलेल्या धारावी येथील ‘एकनाथराव गायकवाड आरोग्य केंद्राला’ भेट दिली. तिथे त्यांनी क्षयरोग अधिकारी, कर्मचारी आणि आशा सेविकांशी थेट संवाद साधून त्यांच्या कार्याचे कौतुक केले. तसेच क्षयरुग्णांना पोषण आहार किटचे वाटप केले.
या अभियानात स्वतः पुढाकार घेत राज्यपालांनी ३० क्षयरुग्णांच्या पोषण आहाराची वैयक्तिक जबाबदारी स्वीकारली. त्यांच्या या संवेदनशील निर्णयाबद्दल महापौर रितू तावडे यांनी राज्यपालांना ‘निक्षय मित्र’ प्रमाणपत्र देऊन सन्मानित केले. तसेच, क्षयरोग निर्मूलनात महत्त्वपूर्ण सीएसआर (CSR) योगदान देणाऱ्या भारत पेट्रोलियम, न्यारा एनर्जी, अदाणी फाउंडेशन आणि मेट्रोपोलीस हेल्थ या नामांकित संस्थांनाही प्रशस्तीपत्रे देण्यात आली.
टीबी पूर्णपणे बरा होऊ शकतो!
टीबी हा जीवघेणा आजार नसून त्यावर वेळेत व योग्य उपचार घेतल्यास तो पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. सरकारी रुग्णालयांमध्ये टीबीची तपासणी आणि संपूर्ण उपचार मोफत उपलब्ध आहेत. ही माहिती समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवणे अत्यंत गरजेचे आहे. ‘विकसित भारत’चे स्वप्न साकार करण्यासाठी देश निरोगी आणि टीबीमुक्त असणे गरजेचे आहे, असा विश्वास राज्यपालांनी यावेळी व्यक्त केला.