मुंबई वॉटर मेट्रो प्रकल्प: जलवाहतुकीच्या नव्या युगाची सुरुवात; मुख्यमंत्री फडणवीस यांचा ऐतिहासिक निर्णय

मुंबई आणि महानगरांच्या वाढत्या लोकसंख्येसाठी आता रस्ते आणि रेल्वेसोबतच जलमार्गांचा वापर करण्याच्या दृष्टीने राज्य सरकारने एक मोठे पाऊल उचलले आहे. मुंबई वॉटर मेट्रो (Mumbai Water Metro) प्रकल्पामुळे देशातील जलवाहतुकीचा चेहरामोहरा बदलणार असून, हा प्रकल्प आधुनिक वाहतूक व्यवस्थेत एक नवा अध्याय ठरेल, असा विश्वास मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केला.

महाराष्ट्र सागरी मंडळ आणि नॉर्वेच्या कंपनीत सामंजस्य करार

नुकताच वर्षा निवासस्थानी या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी महाराष्ट्र सागरी मंडळ (MMB) आणि नॉर्वेस्थित ‘मे. हायके एएस’ (Hyke AS) या जागतिक दर्जाच्या सागरी तंत्रज्ञान कंपनीमध्ये सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला. या करारामुळे मुंबईत अत्याधुनिक जलयाने (Water Metro Vessels) उपलब्ध होण्यासोबतच महाराष्ट्रात जहाजबांधणी उद्योगाला मोठी गती मिळणार आहे.

या ऐतिहासिक प्रसंगी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, मत्स्यव्यवसाय व बंदरे मंत्री नितेश राणे आणि विविध देशांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. महाराष्ट्रात अशा जागतिक दर्जाच्या प्रकल्पांमुळे केवळ वाहतूक सुरळीत होणार नाही, तर गुंतवणुकीचे मोठे मार्गही खुले होणार आहेत. जसे की, भारत-व्हिएतनाम मैत्रीमुळे महाराष्ट्रात मोठी गुंतवणूक येत आहे, तसेच या जलवाहतूक प्रकल्पामुळेही आंतरराष्ट्रीय सहकार्य वाढणार आहे.

काय आहे मुंबई वॉटर मेट्रोचा आराखडा?

मुंबई महानगर प्रदेशात (MMR) जलवाहतुकीला चालना देण्यासाठी कोची मेट्रो रेल लि. मार्फत सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तयार करण्यात आला आहे. या आराखड्यानुसार प्रकल्पाचे नियोजन खालीलप्रमाणे असेल:

• टर्मिनलचे अद्ययावतीकरण: सध्या सुरू असलेल्या २१ जलमार्गांवरील २४ टर्मिनल आधुनिक सुविधांनी सज्ज केले जातील.
• नवीन जलमार्ग: नव्याने १० नवीन जलमार्ग सुरू करण्यात येणार असून त्यासाठी २१ नवीन टर्मिनलची निर्मिती केली जाईल.
• शाश्वत वाहतूक: हा प्रकल्प पूर्णपणे पर्यावरणपूरक आणि आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित असेल.

रोजगार आणि कौशल्य विकासाला मिळणार संधी

हायके एएस ही कंपनी केवळ जलयाने पुरवणार नाही, तर महाराष्ट्रात जहाजबांधणी (Shipbuilding) सुविधा निर्माण करण्यासाठीही इच्छुक आहे. यामुळे राज्यातील तरुणांसाठी रोजगाराच्या मोठ्या संधी निर्माण होतील. अशाच प्रकारच्या रोजगाराच्या संधी नागपुरात अत्याधुनिक बाष्पके प्रशिक्षण केंद्राद्वारे विदर्भातील युवकांसाठी उपलब्ध करून देण्यात येत आहेत.

मंत्री नितेश राणे यांनी सांगितले की, हा प्रकल्प महाराष्ट्रातील बंदर विकास आणि सागरी कौशल्य विकासासाठी नवी दिशा देणारा ठरेल. जलवाहतुकीचा हा पर्याय केवळ आरामदायी नसून वाहतुकीवरील ताण कमी करणारा ठरेल. आगामी काळात मुंबईतील हे मॉडेल देशातील इतर शहरांसाठीही दीपस्तंभ ठरेल.

शाश्वत विकासाच्या दिशेने टाकलेले हे पाऊल मुंबईकरांच्या दैनंदिन प्रवासाला सुकर करेल आणि प्रदूषणात घट करण्यास मदत करेल, यात शंका नाही.