महाराष्ट्र शासनाच्या सामान्य प्रशासन विभागाने आणि माहिती तंत्रज्ञान विभागाने राज्याच्या प्रशासकीय कार्यक्षमतेत क्रांती घडवण्यासाठी ‘टेक-वारी २.० – महाराष्ट्राचा तंत्रज्ञान शिक्षण सप्ताह’ या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमाचा शुभारंभ केला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते या कार्यक्रमाचे उद्घाटन मुंबईतील मंत्रालयात करण्यात आले. भारताच्या इतिहासातील सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी राबवला जाणारा हा अशा प्रकारचा सर्वात मोठा क्षमता-बांधणी उपक्रम मानला जात आहे.
या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि डिजिटल गव्हर्नन्सला आरोग्य आणि प्रशासकीय मूल्यांशी जोडून सुमारे १० लाख सरकारी कर्मचाऱ्यांना अधिक सक्षम आणि तंत्रकुशल करणे हा आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यावेळी नमूद केले की, बलिदानातून साकारलेले महाराष्ट्र राज्य देशाचे ‘ग्रोथ इंजिन’ म्हणून ओळखले जाते आणि या प्रगतीत तंत्रज्ञानाचा वाटा सिंहाचा असेल.
प्रशासनात एआय (AI) आणि डिजिटल क्रांती
४ ते ८ मे २०२६ दरम्यान चालणाऱ्या या ‘टेक-वारी २.०’ सप्ताहात डिजिटल प्रशासनाच्या बदलत्या स्वरूपावर भर दिला जाणार आहे. नीती आयोगाचे माजी सीईओ अमिताभ कांत, मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल आणि क्षमता विकास आयोगाच्या अध्यक्षा राधा चौहान यांनी एआय-चालित कार्यक्षमतेवर सखोल मार्गदर्शन केले. प्रशासकीय कामात सुलभता आणण्यासाठी जागतिक दर्जाच्या तंत्रज्ञान कंपन्यांनी आपली प्रात्यक्षिके सादर केली.
- मेटा (Meta): व्हॉट्सॲपच्या माध्यमातून नागरिकांना वीज, आरोग्य आणि पोलीस सेवा सहज उपलब्ध करून देणारे ‘ॲप-विना’ गेटवे सादर करण्यात आले.
- फ्लॅम.अल (Flam.al): कमी क्षमतेच्या स्मार्टफोनवरही चालणारे एआय-नेटिव्ह मिक्स्ड रिॲलिटी प्लॅटफॉर्म, ज्यामुळे सरकारी योजनांची माहिती सर्वसामान्यांपर्यंत अधिक प्रभावीपणे पोहोचवता येईल.
कर्मचाऱ्यांचे आरोग्य आणि मानसिक विकास
केवळ तंत्रज्ञानच नव्हे, तर कर्मचाऱ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी ‘मनशक्ती संशोधन केंद्रा’मार्फत मानसिक आरोग्य आणि मेंदूच्या क्षमता वाढवण्यावर विशेष सत्रे आयोजित करण्यात आली आहेत. ‘साथ मेळा होलिस्टिक हेल्थ कॅम्प’च्या माध्यमातून कर्मचाऱ्यांच्या शारीरिक स्वास्थ्याचीही काळजी घेतली जात आहे. राज्याच्या विकासासाठी विकसित महाराष्ट्र-२०४७ चे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांची ही सज्जता महत्त्वाची ठरेल.
राज्यव्यापी सहभाग आणि थेट प्रक्षेपण
या तंत्रज्ञान सप्ताहाचा फायदा केवळ मंत्रालयातील कर्मचाऱ्यांपुरता मर्यादित न ठेवता, तो प्रत्येक जिल्ह्यापर्यंत पोहोचवला जात आहे. सर्व सत्रांचे थेट प्रक्षेपण (Live Streaming) केले जात असून कर्मचारी QR कोड स्कॅन करून व्हर्चुअली सहभागी होऊ शकतात. मंत्रालयातील त्रिमूर्ती प्रांगण सध्या एका ‘टेक हब’ मध्ये रूपांतरित झाले असून, ८ मे पर्यंत हे प्रदर्शन सर्वांसाठी खुले राहणार आहे.
या कार्यक्रमाला उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, पोलीस महासंचालक सदानंद दाते आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. महाराष्ट्राच्या डिजिटल प्रवासातील ही एक ऐतिहासिक झेप मानली जात आहे.