महाराष्ट्र शासनाच्या महत्त्वाकांक्षी नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेच्या (Namo Shetkari Mahasanman Nidhi Yojana) प्रलंबित हप्त्यांबाबत राज्यातील लाखो शेतकरी आतुरतेने वाट पाहत आहेत. सद्यस्थितीत या योजनेचे दोन हप्ते अद्याप जमा न झाल्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे आणि संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. हा निधी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात कधी जमा होणार आणि शासनाकडून यावर काय स्पष्टीकरण आले आहे, याविषयी सविस्तर आढावा घेऊया.
नमो शेतकरी योजनेचे हप्ते का रखडले?
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेच्या मागील हप्त्यापोटी राज्यातील सुमारे ८९ लाख ७५ हजारांहून अधिक शेतकरी कुटुंबांच्या बँक खात्यावर थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (DBT) निधी वर्ग करण्यात आला होता. मात्र, त्यानंतरचे दोन नियमित हप्ते अजूनही शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झालेले नाहीत.
कृषी विभागाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, राज्य शासनाकडून आवश्यक निधी मंजूर होताच प्रलंबित हप्त्यांची रक्कम थेट पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात वर्ग करण्यात येईल. राज्यभरात शेती विकासासाठी विविध उपक्रम राबवले जात असून, जसे की जलयुक्त शिवार २.० आणि इतर कृषी योजना ग्रामीण भागाला बळकटी देत आहेत, त्याचप्रमाणे या आर्थिक साहाय्य योजनेचा निधीही लवकरच उपलब्ध करून दिला जाण्याची शक्यता आहे.
पीएम किसान आणि नमो शेतकरी योजना: शेतकऱ्यांना दरवर्षी १२,००० रुपये
केंद्र सरकारच्या पंतप्रधान किसान सन्मान निधी योजनेअंतर्गत (PM-Kisan) पात्र शेतकऱ्यांना दरवर्षी ६,००० रुपयांचे आर्थिक साहाय्य तीन समान हप्त्यांमध्ये (प्रत्येकी २,००० रुपये) दिले जाते. याच धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने राज्य पातळीवर ‘नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना’ सुरू केली आहे.
- केंद्र सरकार (PM-Kisan): वार्षिक ₹६,००० (३ हप्त्यांमध्ये)
- राज्य सरकार (Namo Shetkari): वार्षिक ₹६,००० (३ हप्त्यांमध्ये)
- एकूण लाभ: महाराष्ट्रातील पात्र शेतकऱ्यांना दरवर्षी एकूण ₹१२,००० थेट बँक खात्यात मिळतात.
शासनाच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी आणि जलसंधारणातून बारमाही समृद्ध शेती घडवण्यासाठी विविध पातळीवर प्रयत्न केले जात आहेत.
कर्जमुक्ती योजना आणि नमो शेतकरी योजनेबाबतचा संभ्रम
दरम्यानच्या काळात, ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना’ लागू झाल्यानंतर नमो शेतकरी योजनेच्या लाभाबाबत विविध चर्चांना उधाण आले होते. कर्जमुक्तीचा लाभ घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना या योजनेतून वगळले जाईल का, असा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे. मात्र, याबाबत शासनाकडून अद्याप कोणतीही अधिकृत अधिसूचना किंवा मार्गदर्शक सूचना जारी करण्यात आलेली नाही.
पीएम किसानचा पुढील हप्ता कधी मिळणार?
पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचे आतापर्यंत २३ हप्ते यशस्वीरीत्या वितरित झाले आहेत. नियमानुसार दर चार महिन्यांनी हा हप्ता जारी केला जातो. त्यामुळे केंद्र सरकारचा पुढील २४ वा हप्ता आगामी ऑक्टोबर महिन्याच्या सुमारास मिळण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे. केंद्राचा हप्ता जाहीर झाल्यानंतर राज्याचा नमो शेतकरी निधीचा प्रलंबित हप्ता देखील जमा होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.