महाराष्ट्र राज्यातील बळीराजासाठी अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजने’ अंतर्गत पहिल्या टप्प्यातील सुमारे १७ लाख पात्र शेतकऱ्यांची यादी सहकार विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवर अपलोड करण्यात आली आहे. या कर्जमाफी योजनेमुळे हजारो शेतकरी कुटुंबांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
या नव्या यादीत अहिल्यानगर, बुलढाणा, छत्रपती संभाजीनगर, यवतमाळ आणि जालना या पाच जिल्ह्यांमधील सर्वाधिक शेतकऱ्यांचा समावेश आहे. या सर्व जिल्ह्यांमध्ये प्रत्येकी एक लाखांहून अधिक शेतकरी कर्जमाफीसाठी पात्र ठरले आहेत. दुसरीकडे, कोकणातील सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड तसेच ठाणे आणि धुळे या जिल्ह्यांमध्ये पात्र लाभार्थ्यांची संख्या तुलनेने कमी नोंदवली गेली आहे.
कर्जमाफीसाठी सरकारची ३६ हजार कोटींहून अधिकची तरतूद
राज्य सरकारने या महत्त्वाकांक्षी योजनेद्वारे राज्यातील एकूण ५६ लाख शेतकऱ्यांना कर्जमुक्तीचा लाभ देण्याचा संकल्प केला आहे. या भव्य योजनेसाठी नुकत्याच पार पडलेल्या पावसाळी अधिवेशनात २० हजार कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. सहकार विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, योजनेची संपूर्ण अंमलबजावणी करण्यासाठी एकूण ३६,५८५ कोटी रुपयांची आवश्यकता भासणार आहे.
तसेच, २०१९ च्या ‘महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजने’तील राहिलेल्या लाभार्थ्यांना ५० हजार रुपयांऐवजी २ लाख रुपयांपर्यंतचा लाभ देण्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे. यामुळे शासनावर सुमारे ४,००० कोटी रुपयांचा अतिरिक्त आर्थिक भार पडणार असून, संपूर्ण कर्जमाफी योजनेचा खर्च ४०,००० कोटी रुपयांच्या घरात पोहोचण्याची शक्यता सहकारमंत्र्यांनी व्यक्त केली आहे.
अपात्रता टाळण्यासाठी प्राप्तिकर विभागामार्फत कडक पडताळणी
कर्जमाफी योजनेचा निधी केवळ गरजू आणि पात्र शेतकऱ्यांपर्यंतच पोहोचावा, यासाठी सरकारने विशेष काळजी घेतली आहे. केंद्रीय प्राप्तिकर विभागाच्या (Income Tax Department) मदतीने लाभार्थ्यांच्या अर्जांची अत्यंत पारदर्शकपणे पडताळणी करण्यात आली आहे. त्यानंतरच अंतिम पात्र शेतकऱ्यांची यादी सहकार विभागाच्या पोर्टलवर प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.
दरम्यान, कर्जमाफीचा प्रत्यक्ष लाभ मिळवण्यासाठी ई-केवायसी आणि आधार प्रमाणीकरण अत्यंत आवश्यक आहे. अनेक जिल्ह्यांत या प्रक्रियेअभावी लाभ लांबणीवर पडत आहे; याबाबत अधिक माहितीसाठी शेतकरी कर्जमाफी: सोलापूर जिल्ह्यातील २२ हजारांहून अधिक शेतकऱ्यांचे ई-केवायसी प्रलंबित ही बातमी नक्की वाचा.
जिल्हानिहाय पात्र शेतकऱ्यांची संख्या (निवडक जिल्हे)
महाराष्ट्रातील वेगवेगळ्या जिल्ह्यांमध्ये पात्र ठरलेल्या शेतकऱ्यांची प्रमुख आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:
- अहिल्यानगर: १,३२,७३४
- बुलढाणा: १,१६,४३६
- जालना: १,०७,५०५
- यवतमाळ: १,०१,४७०
- बीड: ९९,६३१
- नांदेड: ९९,०५४
- परभणी: ७९,८५५
- अमरावती: ७६,९७८
- जळगाव: ६५,३४३
- पुणे: ६४,६६४
- लातूर: ५४,६७१
- वर्धा व वाशीम: प्रत्येकी ५४,१०७
- अकोला: ४९,२५०
- धाराशिव: ४७,८८६
- सांगली: ३८,४४०
- सोलापूर: २६,२५३
- ठाणे: १०,९६७
- सिंधुदुर्ग: ३,७०८
राज्य सरकारकडून कृषी क्षेत्राच्या विकासासाठी आणि शेतकऱ्यांच्या सक्षमीकरणासाठी सातत्याने विविध धोरणात्मक निर्णय घेतले जात आहेत. अलिकडेच झालेल्या महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ महत्त्वपूर्ण निर्णयात कृषी एआय धोरणास मंजुरी देण्यात आली आहे, ज्यामुळे भविष्यात शेती क्षेत्रात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढण्यास मदत होणार आहे.
शेतकऱ्यांनी यादीत आपले नाव कसे तपासावे?
- सहकार विभागाच्या अधिकृत पोर्टलला भेट द्या.
- आपला जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.
- प्रसिद्ध झालेल्या कर्जमाफी यादीत आपले नाव व आधार क्रमांक तपासा.
- नाव असल्यास जवळच्या सीएससी (CSC) केंद्रावर जाऊन ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण करा.