नांदेड: मराठी भाषेचे जतन, संवर्धन, विकास आणि जागतिक स्तरावर प्रचार करण्यासाठी राज्य शासनाने विविध ठोस पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. याच उपक्रमाचा एक भाग म्हणून नांदेड जिल्हाधिकारी कार्यालयांच्या परिसरात लवकरच ‘जिल्हा मराठी भाषा विकास केंद्र’ स्थापन करण्यात येणार आहे. या केंद्राच्या माध्यमातून मराठी भाषेच्या विकासासाठी नियोजित उपक्रमांचे समन्वय आणि नियंत्रण केले जाईल, अशी महत्त्वपूर्ण माहिती उद्योग व मराठी भाषा मंत्री डॉ. उदय सामंत यांनी दिली.
नांदेड येथील जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या नियोजन सभागृहात आयोजित साहित्यिक, लेखक व भाषा अभ्यासकांच्या विशेष बैठकीत ते बोलत होते. यावेळी त्यांनी जिल्ह्यातील साहित्यिकांशी थेट संवाद साधून त्यांच्या समस्या व मागण्या जाणून घेतल्या.
नांदेडमध्ये स्वतंत्र ‘मराठी भाषा अधिकारी’ नियुक्ती होणार
डॉ. उदय सामंत यांनी सांगितले की, स्थापन होणाऱ्या जिल्हा मराठी भाषा विकास केंद्रामध्ये ‘मराठी भाषा अधिकारी’ यांची नियुक्ती केली जाईल. यामुळे जिल्हा स्तरावर मराठी भाषेच्या प्रसाराला आणि विविध साहित्यिक उपक्रमांना मोठी गती मिळणार आहे. शासनाकडून राबवल्या जाणाऱ्या उद्योग आणि रोजगाराच्या योजनांसोबतच भाषिक समृद्धीवरही भर दिला जात आहे. यापूर्वी नांदेडमधील औद्योगिक आणि रोजगार विकासासाठी मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती योजना अंतर्गत विविध निर्णय घेण्यात आले होते, आता भाषिक संवर्धनासाठीही विशेष प्रयत्न सुरू आहेत.
मराठी भाषा संवर्धनासाठी राज्य सरकारचे प्रमुख निर्णय:
- लंडनमध्ये छत्रपती शिवाजी महाराज वैश्विक मराठी भाषा केंद्र: मराठी भाषेला जागतिक पातळीवर कायमस्वरूपी व्यासपीठ मिळवून देण्यासाठी लंडन येथे इमारत खरेदी करण्यात आली आहे. त्यासाठी ५ कोटी रुपयांचा निधी वितरित करण्यात आला आहे.
- अमराठी नागरिकांसाठी मोबाईल ॲप: राज्यातील सुमारे ७० हजार अमराठी नागरिकांना आतापर्यंत मराठी भाषा शिकवण्यात यश आले आहे. अमराठी भाषिकांना अधिक सुलभपणे मराठी शिकता यावी यासाठी लवकरच विशेष मोबाईल ॲप लॉन्च केले जाणार आहे.
- नवी मुंबई व मुंबईत भव्य उपकेंद्र: ऐरोली (नवी मुंबई) येथे MIDC कडून भूखंड उपलब्ध झाला असून उपकेंद्र उभारले जात आहे. तसेच मुंबईतील आधुनिक ‘मराठी भाषा भवन’ निर्मितीचे कामही जलद गतीने सुरू आहे.
- साहित्यिक पुरस्कारांमध्ये वाढ: मराठी साहित्यिकांना प्रोत्साहन देण्यासाठी राज्य शासनाकडून देण्यात येणाऱ्या साहित्य पुरस्कारांच्या रकमेत व संख्येत वाढ करण्याची ग्वाही डॉ. सामंत यांनी दिली.
राज्य सरकारकडून नागरिकांच्या सक्षमीकरणासाठी आणि सामाजिक विकासासाठी विविध उपक्रम राबवले जात आहेत. जसे की ‘लखपती दीदी’ अभियानातून महिला सक्षमीकरण केले जात आहे, त्याच धर्तीवर मराठी भाषेचा आणि संस्कृतीचा वारसा जपण्यासाठी शासन वचनबद्ध आहे.
अभिजात भाषेचा दर्जा आणि पुढील दिशा
मराठी भाषेला केंद्र सरकारकडून ‘अभिजात भाषेचा’ दर्जा मिळणे ही संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी ऐतिहासिक आणि अभिमानास्पद बाब आहे. या पार्श्वभूमीवर प्रत्येक विभागीय आणि जिल्हा स्तरावर मराठी भाषा विकास केंद्र सुरू करून भाषेचा प्रचार अधिक प्रभावीपणे केला जाईल, असे आश्वासन डॉ. सामंत यांनी दिले.
या बैठकीला आमदार बालाजी कल्याणकर, आमदार बाबुराव कोहळीकर, आमदार आनंदराव बोंढारकर, जिल्हाधिकारी राहुल कर्डिले, मनपा आयुक्त डॉ. महेशकुमार डोईफोडे, राज्य मराठी विकास संस्थेचे संचालक डॉ. श्यामकांत देवरे तसेच ज्येष्ठ साहित्यिक श्रीकांत देशमुख यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे आभार जिल्हाधिकारी राहुल कर्डिले यांनी मानले.