पुणे: पुणे शहर आणि लगतच्या परिसरातील गंभीर बनलेली वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी राज्य शासनाने अत्यंत ठोस पावले उचलली आहेत. पुण्यातील वाहतूक सुरळीत करण्यासाठी उच्चक्षमता उन्नत सामूहिक वाहतूक मार्ग (HCMTR), पीएमआरडीएचा रिंगरोड आणि शहरांतर्गत बोगद्यांचे जाळे हे तीन अत्यंत महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प राबवले जात आहेत. या तिन्ही महत्त्वाच्या पायाभूत प्रकल्पांना वेग देण्यासाठी सर्व शासकीय प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करा आणि कामाला गती द्या, असे निर्देश देवेंद्र फडणवीस यांनी दिले आहेत.
मुंबईतील सह्याद्री अतिथीगृह येथे पुण्यातील मुख्य शहरी वाहतूक प्रकल्पांच्या नियोजन, वित्तीय व्यवस्थापन आणि देखरेखीसाठी गठित उच्चस्तरीय समितीची विशेष बैठक पार पडली. या बैठकीस राज्य सरकारमधील प्रमुख अधिकारी, पुणे महापालिका आयुक्त, पिंपरी-चिंचवड महापालिका आयुक्त आणि पोलीस आयुक्त उपस्थित होते.
१. उच्चक्षमता उन्नत सामूहिक वाहतूक मार्ग (HCMTR)
पुण्याच्या भविष्यातील दीर्घकालीन दळणवळणासाठी HCMTR (High Capacity Mass Transit Route) हा गेम-चेेंजर प्रकल्प ठरणार आहे. या प्रकल्पामुळे शहरातील २५ ते ३० टक्के वाहतूक कोंडी कमी होईल, असा अंदाज आहे.
- एकूण लांबी: सुमारे ३६ किलोमीटर (६ पदरी उन्नत मार्ग).
- अंदाजित खर्च: बांधकामाचा खर्च रु. ९,००० कोटी आणि भूसंपादनासाठी रु. ३,००० कोटी.
- टप्पे/पॅकेज: बोपोडी ते सिंहगड रस्ता (१०.५ किमी), सिंहगड रोड ते सोलापूर रोड (१३.२ किमी), सोलापूर रोड ते एअरपोर्ट चौक (१०.२१ किमी), एअरपोर्ट चौक ते बोपोडी (९.१७ किमी).
- वेळापत्रक: आर्थिक मॉडेल निश्चित करून २०२८ पर्यंत हे काम पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
२. पीएमआरडीए अंतर्गत रिंगरोड (Inner Ring Road)
पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाद्वारे (PMRDA) राबविला जाणारा अंतर्गत रिंगरोड प्रकल्प शहराच्या चारही बाजूंची दळणवळण व्यवस्था भक्कम करेल.
- लांबी व व्याप्ती: ८३.१२ किमी लांबीच्या या प्रकल्पात ४४ गावांचा समावेश आहे.
- एकूण खर्च: २५,१५९.८८ कोटी रुपये.
- भूसंपादन: खाजगी जमिनींच्या संपादनासाठी शेतकऱ्यांना व जमीनमालकांना रोख मोबदला दिला जाईल. पुढील ६ ते ७ महिन्यांत भूसंपादनाची प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
३. शहरांतर्गत प्रस्तावित बोगद्यांचे जाळे (‘पाताळलोक’ प्रकल्प)
पुण्यातील प्रमुख रस्त्यांवरील भार कमी करण्यासाठी आणि कमी वेळेत जास्त अंतर पार करण्यासाठी ३ महत्त्वाचे बोगदे प्रस्तावित करण्यात आले आहेत:
- भोसरी ते उंड्री (नवीन विमानतळ): ३६ किमी (ज्यात १० किमी एलिव्हेटेड मार्ग असेल).
- रामनदी – भूगाव ते राजाराम पूल: ८ किमी.
- तळजाई टेकडी ते पद्मावती – हिंगणे: १.६५ किमी.
या बोगद्यांच्या तांत्रिक व आर्थिक अभ्यासासाठी तज्ज्ञ संस्थांची मदत घेऊन सर्वंकष सर्वेक्षण करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
शासकीय जमिनी हस्तांतरण आणि नगर रचना योजना (TPS)
तिन्ही प्रकल्पांसाठी लागणाऱ्या शासकीय जमिनी पुणे महापालिका व पीएमआरडीए यांच्याकडे वर्ग करण्यासाठी एकच एकत्रित शासन निर्णय (Joint GR) काढण्याचे निर्देश देवेंद्र फडणवीस यांनी महसूल विभागाला दिले. तसेच, यापूर्वी राज्यामध्ये नैना क्षेत्रातील नगर रचना योजनांमधील त्रुटी दूर करून नागरिकांना दिलासा देण्यात आला होता, त्याच धर्तीवर पीएमआरडीए आणि पुणे महापालिकेच्या रद्द करावयाच्या नगर रचना योजनांबाबत त्वरित प्रस्ताव सादर करण्यास सांगण्यात आले आहे.
ज्याप्रमाणे सरकार नागपूरच्या विकासासाठी निधी कमी पडू देत नाही, त्याच धोरणानुसार पुण्यातील या महत्त्वाकांक्षी रिंगरोड व वाहतूक प्रकल्पांसाठीही निधीचा तुटवडा भासू दिला जाणार नाही, असे आश्वासन बैठकीत देण्यात आले. २०२८ पर्यंत पुणे शहर खऱ्या अर्थाने वाहतूक कोंडीमुक्त करण्याचा शासनाचा मानस आहे.