छत्रपती संभाजीनगर: शहरातील ऐतिहासिक कैलासनगर स्मशानभूमीचा कायापालट करून तिचे रूपांतर एका अत्यंत आधुनिक, स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक ‘वैकुंठ धाम’मध्ये केले जाणार आहे. या महत्त्वाकांक्षी पुनर्विकास प्रकल्पाचा भूमिपूजन सोहळा नुकताच इतर मागास बहुजन कल्याण, दुग्धविकास, अपारंपारिक ऊर्जा व दिव्यांग कल्याण मंत्री अतुल सावे यांच्या शुभहस्ते पार पडला.
छत्रपती संभाजीनगर महानगरपालिका आणि ‘सीएसएन फर्स्ट’ (CSN First) या सामाजिक संस्थेच्या संयुक्त विद्यमाने हा प्रकल्प राबवला जात असून, पुढील एका वर्षाच्या कालावधीत हे भव्य काम पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि आधुनिक सुविधा
कित्येक दशके जुनी असलेल्या कैलासनगर स्मशानभूमीचा विकास करताना पारंपरिक संस्कृतीचा आदर राखत आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड दिली जात आहे. वास्तूविशारद महेश साळुंके यांनी तयार केलेल्या आराखड्यानुसार, या प्रकल्पात पुढील सुविधा असतील:
- १२ आधुनिक अग्नीसंस्कार केंद्रे: अंत्यसंस्कार प्रक्रियेसाठी सुसज्ज रचना.
- विद्युत शवदाहिनी: पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी अत्याधुनिक विद्युत शवदाहिनी.
- पर्यावरणपूरक हरित क्षेत्र: दाट वृक्षलागवड, सुशोभित लँडस्केपिंग आणि हिरवळ पट्टा.
- पायाभूत सुविधा: आकर्षक शिवमूर्ती, स्वच्छ पाण्याची टाकी, आधुनिक स्वच्छतागृहे, सुसज्ज पार्किंग आणि अंतर्गत रस्ते.
- नागरिकांसाठी व्यवस्था: अंत्यसंस्काराला येणाऱ्या नागरिकांसाठी हवेशीर व सन्मानजनक बैठकीची व्यवस्था.
प्रशासन आणि सामाजिक संस्थांचा सहभाग
कार्यक्रमाला विभागीय आयुक्त जी. श्रीकांत, महापौर समीर राजूरकर, महानगरपालिका आयुक्त अमोल येडगे, स्थायी समिती सभापती अनिल मकरिये यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. मंत्री अतुल सावे यांनी स्पष्ट केले की, सीएसआर (CSR) आणि नागरी संस्थांच्या मदतीने अशा प्रकारची कामे होणे ही काळाची गरज आहे.
या वेळी विभागीय आयुक्त जी. श्रीकांत यांनी भावनिक उद्गार काढत सांगितले, “प्रत्येक व्यक्तीला त्याच्या अखेरच्या प्रवासात सन्मानपूर्वक निरोप मिळणे हा त्याचा मूलभूत हक्क आहे.” या उपक्रमाला प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांनी स्वतःहून पहिली वैयक्तिक देणगी जाहीर केली. तसेच ‘सीएसएन फर्स्ट’चे माजी अध्यक्ष ऋषी बागला यांनीही या प्रकल्पाला आर्थिक पाठबळ दिले आहे.
राज्यभरात प्रशासनामार्फत विविध नागरी सुविधा आणि तीर्थक्षेत्रांच्या विकासासाठी सातत्याने प्रयत्न केले जात आहेत. याच धर्तीवर नाशिक येथेही श्री क्षेत्र कपिलधारा तीर्थक्षेत्राचा कायापालट होणार! अशा स्वरूपाचे मोठे प्रकल्प हाती घेण्यात आले आहेत.
नागरी सुविधांना प्रशासनाचे प्राधान्य
नागरिकांना सहज आणि जलद शासकीय सेवा देण्यासाठी राज्यभर विविध उपक्रम राबवले जात आहेत. जसे की, ग्रामीण व शहरी भागातील नागरिकांच्या समस्या निवारणासाठी छत्रपती शिवाजी महाराज महसूल समाधान शिबीर यशस्वीरीत्या आयोजित केले जात आहे. तसेच राज्यातील महत्त्वाच्या शहरांचा पायाभूत विकास व्हावा, यासाठी शासनाकडून सातत्याने निधी उपलब्ध करून दिला जातो, ज्याची साक्ष नागपूरच्या विकासासाठी निधी कमी पडू देणार नाही! या भूमिकेतूनही दिसून येते.
छत्रपती संभाजीनगरमधील हा ‘वैकुंठ धाम’ प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर शहरातील नागरिकांना अंत्यसंस्कारासाठी एक अत्यंत स्वच्छ, आधुनिक, आणि शांततापूर्ण वातावरण लाभणार आहे.