मुंबई: जागतिक युवा कौशल्य दिनाचे औचित्य साधून महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील तरुणांसाठी रोजगाराच्या नव्या संधींचे दालन खुले केले आहे. कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभागातर्फे मुंबईतील फोर्ट येथील एल्फिन्स्टन टेक्निकल हायस्कूलमध्ये आयोजित एका विशेष कार्यक्रमात महाराष्ट्राचा नवा ‘स्किल फर्स्ट’ (Skill First) पॅटर्न सादर करण्यात आला. कौशल्य विकास मंत्री मंगल प्रभात लोढा यांच्या प्रमुख उपस्थितीत या कार्यक्रमात अनेक महत्त्वपूर्ण सामंजस्य करार आणि उपक्रमांचा शुभारंभ करण्यात आला.
या उपक्रमांच्या माध्यमातून राज्यातील तरुणांना केवळ देशातच नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर देखील नामांकित कंपन्यांमध्ये नोकऱ्या मिळवण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे. ज्याप्रमाणे भारत-यूके करारामुळे महाराष्ट्राला जागतिक व्यापाराची मोठी संधी मिळत आहे, त्याच धर्तीवर आता राज्यातील तरुणांना आंतरराष्ट्रीय पातळीवर रोजगारासाठी सक्षम केले जात आहे.
१. आंतरराष्ट्रीय रोजगारासाठी ३ महत्त्वाचे सामंजस्य करार
महाराष्ट्रातील तरुणांना परदेशात रोजगाराच्या संधी मिळवून देण्यासाठी कौशल्य विकास विभागाने मोठे पाऊल उचलले आहे. यासाठी SSEEID आणि 2 COMS Consulting Private Limited, Border Plus Technology Private Limited तसेच Quess International Services Private Limited यांच्यासोबत सामंजस्य करार (MoUs) करण्यात आले आहेत. या करारामुळे विद्यार्थ्यांना खालील सुविधा मिळणार आहेत:
- परदेशी भाषांचे मोफत प्रशिक्षण
- प्रस्थानपूर्व मार्गदर्शन (Pre-departure training)
- कागदपत्रांची कायदेशीर पूर्तता आणि पडताळणी
- आंतरराष्ट्रीय नियोक्त्यांशी समन्वय आणि थेट प्लेसमेंट
- डिजिटल ट्रॅकिंग आणि प्लेसमेंटनंतरचे सर्वतोपरी सहाय्य
ज्याप्रमाणे भारत टेक्स प्रदर्शनात महाराष्ट्राच्या वस्त्रोद्योगाला मिळालेल्या जागतिक प्रतिसादाप्रमाणेच, आता राज्यातील कुशल तरुणांचे कर्तृत्व देखील जागतिक स्तरावर चमकणार आहे.
२. सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी ४,३०० उमेदवारांना कौशल्य प्रशिक्षण
नाशिक येथे आगामी काळात होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर, मोठ्या प्रमाणावर कुशल मनुष्यबळाची गरज भासणार आहे. ही गरज ओळखून सह्याद्री रुरल डेव्हलपमेंट फाउंडेशन, नाशिक यांना इरादा पत्र (Letter of Intent) प्रदान करण्यात आले आहे. याअंतर्गत:
- ४,००० उमेदवारांच्या पूर्वकौशल्य ज्ञानाचे प्रमाणीकरण (RPL – Recognition of Prior Learning) केले जाईल.
- ३०० उमेदवारांना अल्पमुदतीचे विशेष कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाईल.
- या प्रशिक्षणामध्ये प्रामुख्याने हॉस्पिटॅलिटी, रिटेल, ऑटोमोबाईल, बांधकाम, आरोग्य सेवा आणि पर्यटन क्षेत्रांवर विशेष लक्ष केंद्रित केले जाईल.
३. ‘दक्ष’ प्रकल्पांतर्गत आयटीआय शिक्षकांसाठी विशेष ऑनलाइन प्रशिक्षण
जागतिक बँकेच्या अर्थसहाय्याने चालविल्या जाणाऱ्या ‘दक्ष’ (DAKSH) प्रकल्पांतर्गत राज्यातील शासकीय औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांमधील (ITI) शिक्षकांसाठी ऑनलाईन प्रशिक्षण कार्यक्रमाचा शुभारंभ करण्यात आला. पहिल्या टप्प्यात राज्यातील २४० शिक्षकांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण दिले जाईल. यामध्ये अॅडव्हान्स मॅन्युफॅक्चरिंग, इलेक्ट्रिक व्हेईकल (EV), सीएनसी मशीनिंग, वेल्डर, एरोनॉटिकल स्ट्रक्चर आणि आयओटी (IoT) यांसारख्या आधुनिक अभ्यासक्रमांचा समावेश आहे. या उपक्रमासाठी महिंद्रा अँड महिंद्रा आणि लार्सन अँड टुब्रो (L&T) यांसारख्या बलाढ्य उद्योगांनी सहकार्य केले आहे.
४. वर्ल्डस्किल्स शांघाय २०२६ च्या विजेत्यांना बक्षिसांची घोषणा
चीनमधील शांघाय येथे २०२६ मध्ये होणाऱ्या ‘वर्ल्डस्किल्स’ आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत भारताचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी महाराष्ट्रातील ५ राष्ट्रीय विजेत्यांची निवड झाली आहे. या गुणवंत विद्यार्थ्यांचा रोख पारितोषिक देऊन गौरव करण्यात आला. या स्पर्धेत सुवर्णपदक मिळवणाऱ्या विजेत्यास ५ लाख रुपये, रौप्यपदकासाठी ३ लाख रुपये आणि कांस्यपदकासाठी २ लाख रुपयांचे रोख बक्षीस देण्याची घोषणा मंत्री मंगल प्रभात लोढा यांनी केली.
यासोबतच भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर शासकीय आयटीआय (मुंबई) मधील ‘इंटरनेट ऑफ थिंग्ज’ (IoT) अभ्यासक्रमातील ११ प्रशिक्षणार्थ्यांची थेट नोकरीसाठी निवड झाल्याबद्दल त्यांचाही विशेष सत्कार करण्यात आला.
कौशल्याचे महत्त्व भविष्यात अधिक वाढणार: मंगल प्रभात लोढा
यावेळी मार्गदर्शन करताना कौशल्य विकास मंत्री मंगल प्रभात लोढा म्हणाले, “पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणात शालेय स्तरापासूनच कौशल्य शिक्षणावर भर देण्यात आला आहे. महाराष्ट्रातील दुर्गम आणि आदिवासी भागातील प्रत्येक तरुणापर्यंत आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण पोहोचवणे हे आमचे ध्येय आहे. भारतीय तरुणांनी आपल्या प्रामाणिकपणामुळे जगभरात नाव कमावले असून, त्यांना जागतिक स्तरावर सक्षम करण्यासाठी शासन कटिबद्ध आहे.”
या भव्य सोहळ्याला कौशल्य विकास विभागाच्या अपर मुख्य सचिव मनीषा वर्मा, कुंभमेळा आयुक्त शेखर सिंह, कौशल्य विकास आयुक्त अमित सैनी आणि व्यावसायिक शिक्षण व प्रशिक्षण संचालक सतीश सूर्यवंशी यांच्यासह उद्योजक, शिक्षक आणि विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.