सोलापूर: खरीप हंगामात पावसाने दिलेल्या दीर्घ खंडामुळे सोलापूर जिल्ह्यात निर्माण झालेली गंभीर दुष्काळी परिस्थिती आणि पिकांच्या झालेल्या नुकसानीची प्रत्यक्ष पाहणी करण्यासाठी केंद्र सरकारच्या आंतर-मंत्रालयीन केंद्रीय पथकाने सोलापूर जिल्ह्याचा दौरा सुरू केला आहे. या पथकाने बार्शी तालुक्यातील उपळाई ठोंगे व पानगाव या गावांमध्ये जाऊन शेतातील वाळलेली पिके, कोरडे पडलेले जलस्रोत आणि जनावरांच्या चाऱ्याची स्थिती याची बारकाईने पाहणी केली.
केंद्रीय पथकाकडून प्रत्यक्ष शेतपाहणी आणि शेतकऱ्यांशी संवाद
कृषी व शेतकरी कल्याण विभागाच्या पीक विभागाचे संचालक डॉ. के. पोन्नुसामी यांच्या नेतृत्वाखालील या केंद्रीय पथकात पेयजल व स्वच्छता विभागाचे टीम लीडर अबसार अहमद खान आणि अन्न व सार्वजनिक वितरण विभागाचे सहाय्यक संचालक सुमित शर्मा यांचा समावेश आहे. पाहणी दौऱ्यादरम्यान राज्याचे कृषी आयुक्त सूरज मांढरे आणि जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन यांच्यासह वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी उपस्थित होते.
पथकाने पानगाव येथील शेतकरी आनंद धनंजय मोरे यांच्या शेतात जाऊन करपून गेलेल्या सोयाबीन पिकाची पाहणी केली. शेतकऱ्यांनी सांगितले की, पाऊस वेळेवर झाला असता तर एकरी उत्तम उत्पादन मिळाले असते; परंतु पावसाच्या मोठ्या खंडामुळे पीक पूर्णतः वाळून गेले असून ते जनावरांच्या खाण्यायोग्यही उरलेले नाही. तसेच पानगाव येथील साठवण तलाव पूर्णपणे कोरडाठाक पडल्याचे पाहून पथकाने तीव्र चिंता व्यक्त केली.
उपळाई ठोंगे येथे उत्पादन खर्च व चाराटंचाईचा आढावा
उपळाई ठोंगे येथे शेतकरी लता शेळवणे आणि कल्याण चव्हाण यांच्या शेतातील नुकसानीची पाहणी पथकाने केली. चार एकर क्षेत्रावर सोयाबीनसाठी प्रति एकर २० ते २५ हजार रुपयांचा खर्च झाला असून, आता संपूर्ण भांडवल वाया गेल्याचे शेतकऱ्यांनी पथकासमोर मांडले. यावेळी पथकाने भूजल पातळी, पेरणीनंतरचा कोरडा काळ, आंतरपीक पद्धती आणि जनावरांच्या चाऱ्याच्या समस्येबाबत सविस्तर माहिती घेतली. ग्रामस्थांनी पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरची संख्या वाढवण्याची आणि चारा छावण्या अथवा चारा डेपो तातडीने सुरू करण्याची मागणी केली.
दरम्यान, प्रशासनाने नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ अहवाल जलदगतीने तयार करण्याचे आदेश दिले आहेत. यापूर्वीच सोलापूर दुष्काळ: पीक नुकसानीचे पंचनामे तातडीने पूर्ण करा असे निर्देश पथकाने प्रशासनाला दिले होते. केवळ सोलापूरच नव्हे, तर मराठवाड्यातही परिस्थिती बिकट असून छत्रपती संभाजीनगर दुष्काळ निवारण कामांना गती देण्याच्या सूचना स्थानिक प्रशासनाला देण्यात आल्या आहेत.
बार्शी तालुक्यात ४४.८३ टक्के पावसाची तूट
बार्शी तालुक्यातील एकूण १ लाख ३६ हजार ५४६ हेक्टर पेरणी क्षेत्रापैकी यंदा १ लाख १ हजार ०५६ हेक्टरवर खरिपाची पेरणी झाली होती. मात्र, सरासरी ५२८.१० मिमी पावसाच्या तुलनेत केवळ २९१.३४ मिमी (४४.८३% तूट) पाऊस झाला. सलग २१ ते ४४ दिवसांचा खंड पडल्याने तालुक्यातील सर्व १३८ गावांमधील १ लाख १२ हजार २२६ हेक्टर क्षेत्र दुष्काळबाधित झाले आहे. प्रशासनाने आतापर्यंत सुमारे ६५ टक्के स्पॉट पंचनामे पूर्ण केले आहेत.
जिल्ह्यातील ११ तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित
जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सोलापूर जिल्ह्यातील सर्व ११ तालुके दुष्काळग्रस्त म्हणून जाहीर करण्यात आले आहेत. सध्या जिल्ह्यात तीव्र पाणीटंचाई निवारण्यासाठी १०८ टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू आहे. पुढील दोन ते तीन दिवसांत पीक नुकसानीचे १०० टक्के पंचनामे पूर्ण करून अंतिम अहवाल राज्य आणि केंद्र शासनाकडे पाठवला जाईल.
हे केंद्रीय पथक पुढील टप्प्यात उत्तर सोलापूर, मंगळवेढा आणि सांगोला या तालुक्यांतील दुष्काळी भागांची प्रत्यक्ष पाहणी करून केंद्र सरकारला आपला सर्वसमावेशक अहवाल सादर करणार आहे.