मुंबई: निसर्गाचा समतोल राखण्यासाठी वनसंपदा आणि वन्यजीवांचे रक्षण करणे ही काळाची अत्यंत महत्त्वाची गरज बनली आहे. याच पार्श्वभूमीवर, माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालय निर्मित लोकप्रिय ‘दिलखुलास’ कार्यक्रमात ‘वनसंवर्धन, वन्यजीव संरक्षण, मानव-वन्यजीव संघर्ष, जैवविविधतेचे जतन आणि वनपर्यटन’ या अत्यंत महत्त्वपूर्ण विषयांवर कोल्हापूर प्रादेशिक वन विभागाचे उपवनसंरक्षक धैर्यशील पाटील यांची विशेष मुलाखत प्रसारित केली जाणार आहे.
मुलाखतीचे प्रसारण कधी आणि कुठे ऐकता येईल?
आकाशवाणीच्या सर्व केंद्रांवरून तसेच ‘News On AIR’ या मोबाईल ॲपवर ही विशेष मुलाखत सोमवार, १२ ऑक्टोबर, मंगळवार, १३ ऑक्टोबर आणि बुधवार, १४ ऑक्टोबर रोजी सलग तीन दिवस सकाळी ७.२५ ते ७.४० या वेळेत प्रसारित केली जाईल. ही मुलाखत कोल्हापूर विभागीय माहिती कार्यालयाच्या सहायक संचालक वृषाली पाटील यांनी घेतली आहे. शासनाच्या विविध कल्याणकारी आणि पर्यावरणपूरक उपक्रमांची माहिती नागरिकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी अशा प्रकारचे संवाद कार्यक्रम उपयुक्त ठरत असून, यापूर्वी खादी व ग्रामोद्योगातून ग्रामीण भागात रोजगारांची क्रांती; सभापती रविंद्र साठे यांची ‘जय महाराष्ट्र’ कार्यक्रमात विशेष मुलाखत यांद्वारेही विकासात्मक योजनांवर प्रकाश टाकण्यात आला होता.
मुलाखतीतील मुख्य मुद्दे आणि वनसंवर्धनाचे महत्त्व
या विशेष मुलाखतीमध्ये उपवनसंरक्षक धैर्यशील पाटील यांनी वन्यजीव सप्ताहानिमित्त राबविण्यात येणारे विविध उपक्रम, व्यापक वृक्षलागवड, दुर्मिळ वनस्पती व वन्यजीवांचे रक्षण आणि शिकारीच्या घटनांना आळा घालण्यासाठी वन विभागातर्फे करण्यात येणाऱ्या उपाययोजनांची सविस्तर मांडणी केली आहे.
मुलाखतीत प्रामुख्याने खालील विषयांवर मार्गदर्शन करण्यात आले आहे:
- मानव-वन्यजीव संघर्ष आणि उपाय: वाढत्या शहरीकरणामुळे वन्य प्राणी मानवी वस्तीत आल्यास नागरिकांनी कोणती दक्षता घ्यावी आणि संघर्षाची नेमकी कारणे कोणती आहेत, यावर सखोल चर्चा.
- स्थानिक पर्यटन आणि निसर्गसौंदर्य: कोल्हापूर जिल्ह्यातील भुदरगड तालुक्यातील प्रसिद्ध ‘सवतकडा धबधबा’ व परिसरातील निसर्गरम्य पर्यटनस्थळांचा विकास आणि पर्यावरणपूरक वनपर्यटनाचे महत्त्व. जसे राज्यभरात नैसर्गिक संसाधनांच्या विकासासाठी विविध क्षेत्रात प्रयत्न सुरू आहेत, उदाहरणार्थ आधुनिक फीड तंत्रज्ञानाने महाराष्ट्रातील मत्स्यपालनाला मिळणार नवी गती दिली जात आहे, तसेच जंगलांचे शाश्वत व्यवस्थापन करणे गरजेचे आहे.
- वणव्यांचा धोका व प्रतिबंध: उन्हाळ्यात जंगलात लागणाऱ्या आगी (वणवे) रोखण्यासाठी स्थानिक ग्रामस्थांची भूमिका आणि संयुक्त वनव्यवस्थापन समित्यांची जबाबदारी.
- जैवविविधता व लोकसहभाग: निसर्गाचा समतोल टिकवण्यासाठी नागरिकांनी घ्यावयाची वैयक्तिक व सामाजिक जबाबदारी.
महाराष्ट्राच्या समृद्ध निसर्गसंपदेचे जतन करण्यासाठी लोकसहभाग हाच खरा पाया आहे. पर्यावरणप्रेमी, शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांनी निसर्गाचे रक्षण आणि वनपर्यटनाचा आनंद जबाबदारीने कसा घ्यावा, याचे परिपूर्ण मार्गदर्शन या संवादातून ऐकायला मिळणार आहे.