सिंधुदुर्ग: अरबी समुद्राच्या किनारपट्टीवर उद्भवणाऱ्या नैसर्गिक संकटांचा सामना करण्यासाठी आणि आपत्कालीन यंत्रणांची कार्यक्षमता तपासण्यासाठी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात १ ऑक्टोबर रोजी मोठी रंगीत तालीम (Mock Drill) आयोजित करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र, गोवा आणि कर्नाटक या तीन राज्यांच्या संयुक्त समन्वयातून जिल्ह्यातील सात अत्यंत संवेदनशील सागरी व खाडी भागात हा महा-सराव पार पडणार आहे. संभाव्य चक्रीवादळाच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नये आणि प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे स्पष्ट आवाहन जिल्हा प्रशासनाने केले आहे.
तीन राज्यांचा संयुक्त समन्वय; ‘या’ ७ ठिकाणी होणार प्रत्यक्ष सराव
महाराष्ट्र राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (MSDMA), राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA), जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण आणि स्थानिक प्रशासनाच्या संयुक्त विद्यमाने हा सराव राबवला जात आहे. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील खालील सात महत्त्वाच्या ठिकाणी प्रत्यक्ष बचाव व मदतकार्याची प्रात्यक्षिके दाखवली जातील:
- तारकर्ली
- आचरा
- रेडी पोर्ट
- श्रीरामवाडी
- शेर्ली
- विजयदुर्ग
- तांबळखेडा
या रंगीत तालीम मोहिमेत पोलीस विभाग, आरोग्य यंत्रणा, तटरक्षक दल, आपत्ती प्रतिसाद दल (NDRF/SDRF), अग्निशमन दल, बंदर व मत्स्यव्यवसाय विभाग आणि स्थानिक ग्रामपंचायत प्रशासन एकत्रितपणे काम करणार आहेत.
आपत्ती व्यवस्थापनाची पूर्वतयारी आणि बैठक
जिल्हाधिकारी कार्यालयात या महा-सरावाच्या पार्श्वभूमीवर उच्चस्तरीय आढावा बैठक घेण्यात आली. या बैठकीत जिल्हाधिकारी तृप्ती धोडमिसे, सहसचिव मुग्धा पुरी आणि निवासी उपजिल्हाधिकारी मच्छिंद्र सुकटे यांनी उपलब्ध साधनसामग्री, तात्पुरती निवारा केंद्रे, शोध व बचाव बोटी, रुग्णवाहिका, वैद्यकीय पथके आणि संवादाची साधने यांचा सविस्तर आढावा घेतला.
नैसर्गिक संकटांचा वेळेत मुकाबला करण्यासाठी राज्य शासन विविध स्तरांवर सज्जता ठेवत असते. जसे की आपत्तीच्या काळात पशुधनाला सुरक्षित ठेवण्यासाठी महाराष्ट्र वैरण विकास धोरण उपयुक्त ठरते, त्याचप्रमाणे मानवी जीवन आणि किनारपट्टीवरील नागरिकांचे संरक्षण करण्यासाठी ही पूर्वतयारी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. यापूर्वीही राज्यात आपत्ती व्यवस्थापनाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी दुष्काळ निवारण आणि जलव्यवस्थापनावर सरकारचा भर असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले होते.
काल्पनिक चक्रीवादळ परिस्थिती आणि प्रत्यक्ष चाचणी
या सरावासाठी अतितीव्र चक्रीवादळाची एक काल्पनिक परिस्थिती (Scenario) तयार करण्यात आली आहे. यामध्ये:
- सागरी लाटांची उंची सुमारे ३ मीटरपर्यंत वाढणे
- २४ ते ३६ तासांत ७५ ते २०० मिलिमीटर मुसळधार पाऊस पडणे
- सखल भागातील गावांचे वेगाने सुरक्षित स्थलांतर करणे
- मच्छीमार आणि त्यांच्या नौकांना सुरक्षित बंदरांवर आणणे
- वीज, पाणीपुरवठा व दूरसंचार यंत्रणा खंडित झाल्यास ती तात्काळ पूर्ववत करणे
या सर्व बाबींची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी ‘इन्सिडेंट रिस्पॉन्स सिस्टीम’ (IRS) च्या माध्यमातून केली जाईल. घटनास्थळी रिलीफ कॅम्प आणि मेडिकल एड पोस्ट उभारून जखमींवर तातडीचे उपचार करण्याचे प्रात्यक्षिकही केले जाईल.
नागरिकांनी घाबरू नये; अफवांवर विश्वास ठेवू नका!
प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, ही रंगीत तालीम म्हणजे प्रत्यक्ष चक्रीवादळाचा इशारा नसून यंत्रणेच्या कार्यक्षमतेची तपासणी करण्यासाठी घेतलेला पूर्वनियोजित सराव आहे. यादरम्यान सायरन वाजणे, रुग्णवाहिका, अग्निशमन वाहने आणि बचाव बोटींची मोठ्या प्रमाणावर हालचाल दिसून येईल. त्यामुळे नागरिकांनी अजिबात भयभीत होऊ नये किंवा सोशल मीडियावरील दिशाभूल करणाऱ्या मेसेजवर विश्वास ठेवू नये.
महत्त्वाचे आपत्कालीन संपर्क क्रमांक:
- जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन नियंत्रण कक्ष, सिंधुदुर्ग: (०२३६२) २२८८४७
- जिल्हा पोलीस नियंत्रण कक्ष, सिंधुदुर्ग: (०२३६२) २२८६१४
- राज्य आपत्कालीन कार्य केंद्र (SEOC) टोल-फ्री क्रमांक: १०७०
- इतर दूरध्वनी: ०२२-२२०२७९९० / +९१-९३२१५८७१४३