मुंबई: भाषा ही समाजात विवाद निर्माण करण्याचे साधन नसून लोकांमध्ये परस्पर सुसंवाद, आत्मीयता आणि समन्वय साधण्याचे अत्यंत प्रभावी माध्यम आहे, असे ठाम मत राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केले आहे. मुंबईत ‘पाञ्चजन्य’च्या वतीने आयोजित ‘सुशासन संवाद : मुंबई संकल्प’ या विशेष कार्यक्रमात ते बोलत होते. यावेळी त्यांनी पर्यावरण संवर्धन, हवामान बदल, नदीजोड प्रकल्प, दुष्काळ व्यवस्थापन आणि शेतकरी कल्याण यांसारख्या विविध महत्त्वपूर्ण विषयांवर भाष्य केले.
पर्यावरण संवर्धन आणि स्वच्छ ऊर्जेला प्राधान्य
बदलत्या हवामानाचा मोठा फटका गेल्या काही वर्षांत शेती आणि मानवी जीवनाला बसत आहे. यावर मात करण्यासाठी राज्य सरकार अपारंपरिक आणि नवीकरणीय ऊर्जेचा वापर वाढवत असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. विशेषतः शेतीसाठी सौर ऊर्जेचा वापर वाढवून शेतकऱ्यांना दिवसा वीज देण्यावर भर दिला जात आहे. तसेच जमिनीची सुपीकता टिकवून ठेवणे, जलप्रदूषण रोखणे आणि जलस्रोतांचे पुनरुज्जीवन करणे ही काळाची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
वैनगंगा-नळगंगा नदीजोड प्रकल्प: दुष्काळमुक्तीसाठी महत्त्वाचे पाऊल
महाराष्ट्रात एका बाजूला पूर आणि दुसऱ्या बाजूला तीव्र पाणीटंचाई अशी टोकाची परिस्थिती दिसून येते. यावर मात करण्यासाठी दीर्घकालीन जलव्यवस्थापनाची अंमलबजावणी सुरू आहे. विदर्भातील समुद्राकडे वाहून जाणारे वैनगंगा नदीचे अतिरिक्त पाणी दुष्काळी भागाकडे वळवण्यासाठी ‘वैनगंगा-नळगंगा नदीजोड प्रकल्प’ हाती घेण्यात आला आहे. यामुळे बुलढाणा आणि संपूर्ण विदर्भातील अवर्षणग्रस्त भागाला मोठा सिंचन लाभ मिळणार आहे. याशिवाय पश्चिमवाहिनी नद्यांचे समुद्रात वाहून जाणारे अतिरिक्त पाणी वळवण्याचे नियोजनही सुरू आहे.
तसेच दुष्काळग्रस्त भागातील पाणी समस्या सोडवण्यासाठी स्थानिक पातळीवर नियोजनबद्ध पावले उचलली जात आहेत. अशाच पद्धतीने सातारा जिल्ह्यात दुष्काळ निवारणासाठी प्रशासन सज्ज असून तेथे पाणी आणि चारा व्यवस्थापनावर विशेष भर दिला जात आहे.
नैसर्गिक आपत्तीत शेतकऱ्यांना थेट बँक खात्यात मदत
अतिवृष्टी, पूर किंवा अवकाळी पावसामुळे शेतकऱ्यांचे नुकसान झाल्यास ई-पंचनामे करून राष्ट्रीय आपत्ती निवारण निधी (NDRF) अंतर्गत थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात (DBT द्वारे) तातडीने आर्थिक मदत जमा केली जात आहे. शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी सक्षम करण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवला जात असून, राज्य शासनाने रब्बी हंगामासाठी सूक्ष्म सिंचन आणि यांत्रिकीकरणासाठी भरीव निधी केंद्राकडे मागितला आहे.
पारदर्शक प्रशासन आणि पुस्तकाचे प्रकाशन
सुशासन म्हणजे नागरिकांना शासकीय सेवा वेळेत, जलद आणि पारदर्शक पद्धतीने उपलब्ध करून देणे. ई-केवायसी, आधार संलग्न सेवा आणि तंत्रज्ञानाच्या प्रभावी वापरामुळे भ्रष्टाचाराला आळा बसला असून खरी मदत पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचत आहे, असेही मुख्यमंत्री म्हणाले.
या कार्यक्रमात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते एन. एच. (नाना) पालकर लिखित ‘मॅन ऑफ दि मिलेनिया डॉ. हेडगेवार’ या चरित्रग्रंथाचे प्रकाशन करण्यात आले. यापूर्वीही मुख्यमंत्र्यांनी विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रमांना प्रोत्साहन दिले असून, अलीकडेच त्यांनी प्रहार: द अनटोल्ड स्टोरी ऑफ उज्ज्वल निकम या चित्रपटाचा ट्रेलर रिलीज केला होता. या सुशासन संवादाला खासदार रवी किशन यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.