छत्रपती संभाजीनगर: जिल्ह्यातील शेतीला पाणी पुरवठा आणि सिंचन क्षमता वाढवण्यासाठी राज्य सरकारने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. पूर्णा नदीवरील १० साखळी बंधारे तसेच भराडी लघु पाटबंधारे प्रकल्पाच्या पुनर्नियोजन अंतर्गत कामे विहित कालमर्यादेत पूर्ण करण्याचे निर्देश जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी दिले आहेत.
मंत्रालयात आयोजित एका उच्चस्तरीय आढावा बैठकीत मंत्री विखे पाटील बोलत होते. यावेळी माजी मंत्री अब्दुल सत्तार, जलसंपदा विभागाचे सचिव संजय बेलसरे, गोदावरी पाटबंधारे विकास महामंडळाचे कार्यकारी संचालक जयंत गवळी यांच्यासह विभागाचे इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. या बैठकीत जिल्ह्यातील विविध सिंचन प्रकल्पांच्या प्रगतीचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला.
सिंचन प्रकल्प आणि तांत्रिक तपशील
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यासाठी हे सिंचन प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात. यामध्ये प्रामुख्याने खालील प्रकल्पांचा समावेश आहे:
- पूर्णा नदीवरील १० साखळी बंधारे: या योजनेची अंदाजित किंमत सुमारे ५३४.९२ कोटी रुपये आहे. या प्रकल्पामुळे ४.७९ दलघमी पाणीसाठा निर्माण होणार असून, तब्बल १४२२ हेक्टर क्षेत्राला सिंचनाचा लाभ मिळणार आहे.
- अजिंठा बंधारा (ता. सिल्लोड): या प्रकल्पाची किंमत २५० कोटी रुपये असून ७.०० दलघमी पाणीसाठा प्रस्तावित आहे. या प्रकल्पाचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तातडीने तयार करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
पाणी नियोजनाच्या बाबतीत सरकार अत्यंत गंभीर असून, प्रकल्पांची गुणवत्ता राखण्यासाठी जलसंधारण अधिकाऱ्यांसाठी वाल्मीमध्ये प्रशिक्षण अनिवार्य करण्याचा निर्णयही अलीकडेच घेण्यात आला आहे.
खेळणा मध्यम प्रकल्पाची वाढणार उंची
सिल्लोड तालुक्यातील खेळणा मध्यम प्रकल्पात मोठ्या प्रमाणात गाळ साचल्याने पाणी साठवण क्षमता घटली आहे. ही क्षमता पूर्ववत करण्यासाठी प्रकल्पाची उंची वाढवण्याच्या प्रस्तावाला मंत्री महोदयांनी तत्वतः मान्यता दिली आहे. या प्रकल्पामुळे २४२९ हेक्टर क्षेत्रातील सिंचनाला आधार मिळणार आहे.
राज्य सरकार केवळ सिंचनावरच नव्हे, तर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या प्रत्येक घटकावर लक्ष केंद्रित करत आहे. उदाहरणार्थ, ग्रामीण कामगारांसाठी ऊसतोड कामगारांसाठी नवीन कल्याणकारी कायद्याचा मसुदा देखील तयार केला जात आहे.
वेळेत कामे पूर्ण करण्याचे आवाहन
मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी स्पष्ट केले की, सिंचन प्रकल्पांना गती मिळाल्यास शेतकऱ्यांचे आर्थिक उत्पन्न वाढण्यास मदत होईल. रखडलेले प्रकल्प वेळेत पूर्ण झाल्यास पाणीटंचाईच्या समस्येवर मात करता येईल, असेही त्यांनी नमूद केले. या बैठकीमुळे छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील सिंचन क्षेत्राला मोठी चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.