नवी दिल्ली: भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना संयुक्त राष्ट्रांच्या अन्न आणि कृषी संघटनेकडून (FAO) अत्यंत प्रतिष्ठेच्या आणि सर्वोच्च अशा ‘ॲग्रिकोला मेडल’ (Agricola Medal) पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. इटलीतील रोम येथील ‘एफएओ’च्या मुख्यालयात आयोजित एका दिमाखदार सोहळ्यात एफएओचे महासंचालक क्वू डोंग्यू यांच्या हस्ते पंतप्रधान मोदींना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
कृषी क्षेत्रातील आणि अन्न सुरक्षेतील योगदानाची दखल
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली भारताने कृषी अन्न प्रणाली, ग्रामीण विकास आणि अन्न सुरक्षा क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण कामगिरी केली आहे. देशातील कोट्यवधी लोकांना गरिबी रेषेतून बाहेर काढणे आणि शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDGs) साध्य करण्यासाठी भारताने केलेल्या प्रयत्नांची दखल घेऊन हा अत्यंत मानाचा पुरस्कार त्यांना देण्यात आला आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताची ही कामगिरी कौतुकास्पद ठरत असून, अलिकडेच जागतिक अर्थव्यवस्थेत भारताची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे मत जागतिक नेत्यांनी देखील व्यक्त केले आहे.
शेती उत्पादकता वाढवण्यावर भर
हा पुरस्कार प्रदान करताना ‘एफएओ’चे महासंचालक क्वू डोंग्यू यांनी पंतप्रधान मोदींच्या कार्यकाळातील विविध कृषी योजना आणि धोरणांचे विशेष कौतुक केले. त्यांच्या काळात देशात शेतीची उत्पादकता वाढवणे, अन्न सुरक्षा यंत्रणा अधिक बळकट करणे आणि शेतकऱ्यांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी राबवण्यात आलेल्या योजना पथदर्शक ठरल्या आहेत. तसेच, ‘एफएओ’च्या सहकार्याने भारताने सुरू केलेल्या ‘आंतरराष्ट्रीय भरडधान्य वर्ष २०२३’ (International Year of Millets) या उपक्रमाचे यश आणि जागतिक पातळीवर भरडधान्यांचा (Millets) प्रसार वाढवण्यातील भारताच्या भूमिकेची त्यांनी प्रशंसा केली.
भारतात शेती ही केवळ संस्कृती नसून जीवनपद्धती: पंतप्रधान मोदी
पुरस्कार स्वीकारल्यानंतर बोलताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारतीय कृषी परंपरेचा गौरव केला. ते म्हणाले, “भारतात शेती हा केवळ उपजीविकेचा साधन नसून, तो आपल्या संस्कृतीचा आणि जीवनपद्धतीचा एक अविभाज्य भाग आहे. आम्ही केवळ अन्नधान्य उत्पादन वाढवण्यापुरते मर्यादित न राहता, एक शाश्वत, हवामान अनुकूल आणि भविष्यातील आव्हानांचा सामना करण्यास सक्षम अशी कृषी परिसंस्था निर्माण करण्यासाठी कटिबद्ध आहोत.”
भारताच्या या सर्वसमावेशक विकासाची मुळे आपल्या समृद्ध इतिहास आणि समाजसुधारकांच्या विचारांमध्ये आहेत. भारताला आधुनिकतेकडे नेताना आपण नेहमीच समाजसुधारक राजा राममोहन रॉय यांच्यासारख्या विचारवंतांच्या प्रगतीशील विचारसरणीचा वारसा पुढे चालवत आहोत.
जागतिक अन्न सुरक्षेमध्ये भारताचे मोठे योगदान
पंतप्रधानांनी पुढे नमूद केले की, भारत आज केवळ स्वतःसाठीच अन्नधान्य पुरेशा प्रमाणात उत्पादित करत नाही, तर जागतिक स्तरावर अन्न सुरक्षा राखण्यातही मोलाची भूमिका बजावत आहे. “आमच्यासाठी अन्न सुरक्षा हा केवळ राजकीय किंवा धोरणात्मक विषय नसून, ती मानवतेप्रती असलेली आमची मोठी जबाबदारी आहे,” असे प्रतिपादन त्यांनी केले.
‘एफएओ’च्या सहकार्यामुळे संपूर्ण जगाला भरडधान्यांच्या (Millets) पौष्टिक मूल्यांची आणि ताकदीची जाणीव झाली आहे. भारतातील शेतकरी या पिकांचे उत्पादन घेऊन केवळ पोषणाची गरज पूर्ण करत नाहीत, तर निसर्गाचे आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी मोठे योगदान देत असल्याचेही मोदींनी स्पष्ट केले.