पंढरपूर: महाराष्ट्रातील संत परंपरेने शेकडो वर्षांपासून आपल्या अभंग, भारूड आणि कीर्तनाच्या माध्यमातून समाजप्रबोधनाचे मोठे कार्य केले आहे. सर्व संतांनी मानवाला निसर्गाचे महत्त्व पटवून देत पर्यावरणपूरक जीवन जगण्याचा मूलमंत्र दिला आहे. हाच महान संदेश जनमानसात रुजवण्यासाठी ‘पर्यावरणाची वारी पंढरीच्या दारी’ हा अतिशय स्तुत्य उपक्रम राबविला जात आहे, असे प्रतिपादन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केले.
महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ तसेच पर्यावरणीय व वातावरणीय बदल विभागातर्फे आयोजित करण्यात आलेल्या ‘पर्यावरणाची वारी पंढरीच्या दारी’ या विशेष जनजागृती अभियानाच्या समारोप प्रसंगी ते बोलत होते. या प्रसंगी जलसंपदा व आपत्ती व्यवस्थापन मंत्री गिरीश महाजन, सोलापूरचे पालकमंत्री जयकुमार गोरे यांच्यासह इतर अनेक मान्यवर उपस्थित होते.
पर्यावरण संरक्षणासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज
सध्या संपूर्ण जगासमोर पर्यावरणाचा ऱ्हास आणि हवामान बदल हे सर्वात मोठे आव्हान आहे. या गंभीर समस्येवर मात करणे एका व्यक्तीचे किंवा सरकारचे काम नसून त्यासाठी प्रत्येकाने एकत्र येऊन काम करणे गरजेचे आहे, असे आवाहन मुख्यमंत्र्यांनी केले.
महाराष्ट्राची समृद्ध संस्कृती आणि परंपरा जपण्यासोबतच राज्याचा सर्वांगीण विकास साधला जात आहे. ज्याप्रमाणे नवी दिल्लीतील ‘मऱ्हाटी एम्पोरियम’चा कायापालट करून महाराष्ट्राच्या हस्तकलेला जागतिक मंच मिळवून दिला जात आहे, त्याचप्रमाणे वारकरी संप्रदायाचा हा पर्यावरणस्नेही संदेश घराघरांत पोहोचवणे काळाची गरज आहे.
लोककलांच्या माध्यमातून १६ वर्षांपासून पर्यावरण जनजागृती
विठूरायाच्या वारीत गेली १६ वर्षे सातत्याने लोककलांच्या माध्यमातून पर्यावरण जागृतीचे कार्य सुरू आहे. या उपक्रमात:
- संजय महाराज पाचपोर यांनी आपल्या रसाळ कीर्तनातून पर्यावरणाचा संदेश दिला.
- संध्याताई साकी यांनी भारुडाच्या माध्यमातून लोकजागृती केली.
- शाहीर माळी यांनी खणखणीत पोवाड्याद्वारे निसर्ग संवर्धनाचे महत्त्व पटवून दिले.
एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे कीर्तन, भारुड आणि पोवाड्याचे हे ज्ञान हस्तांतरित होत असल्याबद्दल मुख्यमंत्र्यांनी आनंद व समाधान व्यक्त केले.
प्रदूषण नियंत्रण मंडळाची महत्त्वाची भूमिका
महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे सदस्य सचिव राहुल रेखावर यांनी सांगीतले की, मंडळ १९७० पासून प्रदूषण रोखण्यासाठी कटिबद्ध आहे. २०१० पासून वारीमध्ये हा विशेष जनजागृती उपक्रम चालवला जातो. सध्या राज्यात १ लाख ३४ हजार उद्योग कार्यरत असून, या उद्योगांमुळे जल व वायू प्रदूषण होणार नाही यावर कडक नजर ठेवली जात आहे.
पर्यावरणाचा समतोल राखत कृषी व ग्रामीण विकासाला गती देण्यासाठी राज्य शासन विविध पातळ्यांवर प्रयत्न करत आहे. शेतकऱ्यांसाठी शा शाश्वत ऊर्जेचा वापर वाढावा यासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना यांसारख्या योजना प्रभावीपणे राबवल्या जात आहेत. यामुळे राज्याची आर्थिक प्रगती वेगाने होत असून, महाराष्ट्राची $1 ट्रिलियन अर्थव्यवस्थेकडे महाझेप सुरू आहे.
टाळ-मृदुंगाच्या गजरात फुगडी आणि पावली
समारोप कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला पर्यावरणविषयक कीर्तन, भारुड व पोवाड्याचे प्रात्यक्षिक दाखवण्यात आले. त्यानंतर भक्तिमय वातावरणात पावलीचा कार्यक्रम रंगला. यावेळी देवेंद्र फडणवीस व त्यांच्या सुविद्य पत्नी अमृता फडणवीस यांनी टाळ-मृदुंगाच्या गजरात फुगडी खेळली. तसेच बाल वारकऱ्यांनी ‘ज्ञानोबा राया, तुकोबा राया’च्या गजरात मुख्यमंत्र्यांचे स्वागत केले. यानंतर मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते शासकीय विश्रामगृह परिसरात बेल वृक्षाचे रोपण करण्यात आले.
इतर महत्त्वपूर्ण विकासकामांचा शुभारंभ
या कार्यक्रमादरम्यान इतरही काही महत्त्वाचे उपक्रम पार पडले:
- कार्डियाक रुग्णवाहिका लोकार्पण: आमदार गोपीचंद पडळकर यांच्या आमदार निधीतून जत विधानसभा मतदारसंघासाठी सुसज्ज कार्डियाक रुग्णवाहिकेचे लोकार्पण करण्यात आले.
- उड्डाणपुलासाठी जागा हस्तांतरण: सोलापूर शहरातील प्रस्तावित उड्डाणपुलासाठी ५.६६ हेक्टर जागा सोलापूर महापालिककडे हस्तांतरित करण्याचा अधिकृत आदेश सोलापूर महापौर व आयुक्तांकडे सुपूर्द करण्यात आला.
- विशेषांक प्रकाशन: ‘तरुण भारत संवाद’ या वृत्तपत्राच्या पंढरपूर वारी विशेषांकाचे प्रकाशन मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते करण्यात आले.
या सोहळ्यास आमदार समाधान आवताडे, आमदार अभिजीत पाटील, आमदार विजयकुमार देशमुख, आमदार राजेंद्र राऊत, माजी आमदार प्रशांत परिचारक, विभागीय आयुक्त शितल तेली-उगले, जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन यांच्यासह प्रशासकीय अधिकारी व नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.