बीड: हिंदू नाथ संप्रदायाचे अत्यंत पवित्र आद्यपीठ मानल्या जाणाऱ्या श्री क्षेत्र मच्छिंद्रनाथ गड (सावरगाव घाट, ता. आष्टी) येथील तीर्थक्षेत्र पर्यटन विकास आराखड्याला आता मोठी गती मिळाली आहे. बीड जिल्ह्याच्या पालकमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या एका महत्त्वाच्या बैठकीत या गडाच्या सर्वांगीण विकासाचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला. या बैठकीत गडाच्या विकासातील सर्वात मोठा अडथळा ठरणाऱ्या भूसंपादनासाठी आवश्यक असणाऱ्या निधीबाबत अंतिम निर्णय घेण्यात आला असून, प्रशासनाला भूसंपादनाचा सविस्तर प्रस्ताव त्वरित मंजुरीसाठी सादर करण्याचे आदेश दिले आहेत.
भूसंपादनाचा प्रश्न मार्गी; विकासाला मिळणार नवा वेग
मच्छिंद्रनाथ गडाच्या विकासासाठी अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेला भूसंपादनाचा प्रश्न आता सुटण्याच्या मार्गावर आहे. पालकमंत्री सुनेत्राताई पवार यांनी या प्रकरणी थेट लक्ष घालत प्रशासकीय यंत्रणेला गती देण्याचे निर्देश दिले आहेत. महाराष्ट्रातील विविध विकासकामांना आणि पायाभूत सुविधांच्या प्रकल्पांना गती देण्यासाठी शासन सातत्याने पावले उचलत आहे. ज्याप्रमाणे नुकताच सोलापूर उड्डाणपुलाचा मार्ग मोकळा करण्यासाठी भूसंपादनाचे महत्त्वपूर्ण आदेश देण्यात आले होते, त्याच धर्तीवर मच्छिंद्रनाथ गडाच्या भूसंपादनाचा प्रस्तावही अंतिम मंजुरीसाठी तातडीने शासनाकडे पाठवला जाणार आहे.
याशिवाय, राज्यातील विविध प्रकल्पांना निधी पुरवण्यासाठी शासन आर्थिक नियोजन करत आहे. नुकतीच महाराष्ट्र शासनाकडून १०,६०० कोटींच्या शासकीय रोख्यांची विक्री करण्यात आली असून, यामुळे महत्त्वाच्या सार्वजनिक आणि धार्मिक पर्यटन स्थळांच्या पायाभूत विकासाला देखील मोठी मदत होणार आहे.
दिव्यांग भाविकांसाठी विशेष सुविधा आणि चोवीस तास आरोग्य सेवा
पर्यटन विकास आराखड्याची पाहणी करताना पालकमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी मानवी दृष्टिकोनातून विकासकामांचे नियोजन करण्यावर भर दिला. त्यांनी खालील महत्त्वाच्या सूचना प्रशासनाला केल्या:
- दिव्यांगांसाठी सुलभ सुविधा: गडावर दर्शनासाठी येणाऱ्या दिव्यांग भाविकांना कोणताही त्रास होऊ नये, यासाठी विशेष आणि सुलभ सोयी-सुविधा निर्माण कराव्यात.
- आरोग्य सेवा: संपूर्ण गड परिसरात भाविकांच्या सुरक्षेसाठी चोवीस तास (24×7) वैद्यकीय सेवा उपलब्ध असणे अनिवार्य आहे.
- पिण्याचे पाणी: गडावर येणाऱ्या सर्व भाविकांसाठी शुद्ध आणि स्वच्छ पिण्याच्या पाण्याची तातडीने सोय करावी.
करोडो नाथभक्तांचे श्रद्धास्थान: दरवर्षी लाखो भाविकांची हजेरी
बैठकीत माहिती देताना बीडचे जिल्हाधिकारी विवेक जॉन्सन यांनी सांगितले की, आद्यनाथ चैतन्य मच्छिंद्रनाथ महाराज यांची संजीवन समाधी या ठिकाणी असल्याने हे स्थळ केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे, तर देशभरातील करोडो नाथभक्तांचे मुख्य श्रद्धास्थान आहे. गडावर दरवर्षी फाल्गुन अमावस्या, ऋषीपंचमी आणि रंगपंचमी या उत्सवांच्या निमित्ताने लाखो भाविक दर्शनासाठी येतात. यामध्ये फाल्गुन अमावस्येचा उत्सव हा ऐतिहासिक आणि भावनिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
गडावरील दैनंदिन भाविकांची संख्या ६ हजारांच्या आसपास असते, तर मुख्य उत्सवांच्या दिवशी ही संख्या थेट १० लाखांपर्यंत पोहोचते. यामुळे या विकास आराखड्यामध्ये गर्दीचे सुयोग्य व्यवस्थापन, प्रशस्त वाहनतळ आणि वाहतूक कोंडी रोखणे या गोष्टींना सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे.
मच्छिंद्रनाथ गड विकास आराखड्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये
प्रशासनाने तयार केलेल्या या सर्वसमावेशक विकास आराखड्यात खालील महत्त्वपूर्ण कामांचा समावेश करण्यात आला आहे:
- प्रवेशद्वार व परिसर सुशोभीकरण: गडावर येणाऱ्या भाविकांच्या स्वागतासाठी भव्य महाद्वार उभारण्यात येईल. तसेच मुख्य मंदिर परिसराचे सुशोभीकरण केले जाईल.
- आध्यात्मिक व शैक्षणिक केंद्र: भव्य स्मारक, ऐतिहासिक महत्त्व सांगणारे संग्रहालय, अभ्यासिका, ध्यानकक्ष आणि व्हीआयपी (VIP) सुविधा.
- भाविकांचे कल्याण व निवास व्यवस्था: भाविकांसाठी सुसज्ज आणि स्वच्छ प्रसादालय, आधुनिक भक्त निवास, आवश्यक दुकाने आणि सुनियोजित गोशाळा.
- नैसर्गिक सौंदर्य व रस्ते: ऐतिहासिक देव तलावाचे पुनरुज्जीवन, नयनरम्य साईट व्ह्यूज आणि गडाकडे येणारे रुंद व सुरक्षित रस्ते.
बैठकीला उपस्थित असलेले मान्यवर
या महत्त्वपूर्ण आढावा बैठकीला जिल्हाधिकारी विवेक जॉन्सन, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी जितीन रहेमान, आणि जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी सुभाष साळवे प्रत्यक्ष उपस्थित होते. तर बीडचे खासदार बजरंग सोनवणे, आमदार सुरेश धस यांच्यासह विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी ऑनलाईन पद्धतीने या बैठकीत सहभागी झाले होते.