मुंबई: “सोमनाथ मंदिर हे केवळ एक धार्मिक स्थळ नसून ते भारतीय संस्कृती, अढळ श्रद्धा आणि सनातन परंपरेच्या एका अविनाशी आत्म्याचे जिवंत प्रतीक आहे. हजारो वर्षांच्या परकीय आक्रमणांनंतरही सोमनाथ मंदिर आजही तेवढ्याच दिमाखात उभे आहे, हीच भारताच्या महान सनातन शक्तीची प्रचिती आहे,” असे गौरवपूर्ण उद्गार महाराष्ट्राचे राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी काढले.
गुजरात येथील सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीला ७५ वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते ११ मे रोजी प्रभास पाटण येथे विशेष महापूजेचे आयोजन करण्यात आले होते. याच ऐतिहासिक घटनेचे औचित्य साधून मुंबईतील श्री धाकलेश्वर महादेव मंदिर येथे सांस्कृतिक कार्य विभागामार्फत ‘सोमनाथ स्वाभिमान पर्व – अतूट आस्थेचे १००० वर्षे’ या विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. याप्रसंगी राज्यपाल बोलत होते.
सांस्कृतिक वारसा आणि आधुनिकतेचा संगम
या कार्यक्रमाला माहिती तंत्रज्ञान व सांस्कृतिक कार्य मंत्री ॲड. आशिष शेलार, राज्यपालांचे सचिव डॉ. प्रशांत नारनवरे, सांस्कृतिक कार्य विभागाचे सचिव डॉ. किरण कुलकर्णी, संचालक श्रीराम पांडे आणि मंदिराचे विश्वस्त अशोक भन्साळे उपस्थित होते. महाराष्ट्राचे प्रशासन ज्याप्रमाणे टेकवारी २.० सारख्या उपक्रमातून आधुनिकतेची कास धरत आहे, त्याचप्रमाणे आपल्या प्राचीन सांस्कृतिक मूल्यांची जपणूक करणे ही काळाची गरज असल्याचे यावेळी अधोरेखित झाले.
सोमनाथ मंदिराचा संघर्ष आणि विजय
राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी सोमनाथ मंदिराच्या ऐतिहासिक आणि आध्यात्मिक महत्त्वावर प्रकाश टाकताना सांगितले की, महमूद गझनीपासून औरंगजेबापर्यंत अनेक आक्रमकांनी हे मंदिर उद्ध्वस्त करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, भारतीय जनतेची श्रद्धा आणि मंदिराचे अस्तित्व कधीही पुसले गेले नाही. भारत हा केवळ एक भौगोलिक प्रदेश नसून ती एक चिरंतन संस्कृती आहे. विविध मंदिरे आणि साधू-संतांच्या परंपरेमुळे भारताचा आत्मा आजही जिवंत आहे.
राज्यातील धार्मिक स्थळांच्या विकासाबाबत बोलताना त्यांनी समाधान व्यक्त केले. अलीकडेच संत शिरोमणी श्री सावता महाराज मंदिराचा कायापालट करण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर वेगाने हालचाली सुरू आहेत, ही बाब आपल्या सांस्कृतिक संवर्धनासाठी महत्त्वाची आहे.
नृत्याविष्काराने रंगली सायंकाळ
कार्यक्रमाची सुरुवात प्रसिद्ध ओडिसी नृत्यांगना शुभदा वराडकर यांच्या बहारदार नृत्याविष्काराने झाली. त्यांच्या सादरीकरणातून भारतीय संस्कृती आणि अध्यात्माचा समृद्ध वारसा उपस्थितांना अनुभवायला मिळाला. यानंतर मान्यवरांनी सोमनाथ स्वाभिमान पर्व प्रदर्शनाला भेट देऊन मंदिराच्या इतिहासाची माहिती घेतली. सोमनाथ मंदिर हे ‘सनातन’ धर्माचे म्हणजेच ज्याचा कधीही अंत होत नाही, अशा शक्तीचे उत्तम उदाहरण असल्याचे राज्यपालांनी आपल्या भाषणात नमूद केले.