मुंबई: महाराष्ट्रातील टॅक्सी चालकांना आर्थिक स्थैर्य आणि सामाजिक सुरक्षा देण्यासाठी राज्य सरकारने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. महाराष्ट्रात ऑनलाईन ॲप आधारित ॲग्रीगेटर सहकारी टॅक्सी सेवेबाबत (Aggregator Cooperative Taxi Service) परिवहन विभागामार्फत तातडीने नियमावली तयार करून या सेवेला परवानगी दिली जाईल, अशी घोषणा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केली आहे. या निर्णयामुळे राज्यातील लाखो टॅक्सी चालकांच्या जीवनात आमूलाग्र बदल होणार आहे.
मंत्रालयात आयोजित एका महत्त्वपूर्ण बैठकीत ‘सहकार टॅक्सी को-ऑपरेटिव्ह लिमिटेड’ (भारत टॅक्सी) ही सेवा सुरू करण्याबाबत सविस्तर चर्चा झाली. या बैठकीला परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक, राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ, विविध आमदार आणि उच्चपदस्थ अधिकारी उपस्थित होते. नुकतेच मुंबईतील एअर इंडिया इमारत अखेर महाराष्ट्र शासनाच्या ताब्यात घेण्याचा मोठा निर्णय देखील घेण्यात आला होता, त्यानंतर आता वाहतूक क्षेत्रात हा दुसरा महत्त्वाचा निर्णय ठरत आहे.
चालकांना मिळणार मालकी हक्क आणि सामाजिक सुरक्षा
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विश्वास व्यक्त केला की, या सहकारी ॲग्रीगेटर टॅक्सी सेवेमुळे चालकांच्या जीवनात मोठा बदल घडेल आणि प्रवाशांना दर्जेदार सेवा मिळेल. या सेवेच्या माध्यमातून अगदी छोट्या शहरांपर्यंत सहज पोहोचता येणे शक्य होणार आहे.
सध्या खासगी कंपन्यांच्या ॲप-आधारित टॅक्सी सेवांमध्ये चालकांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. तसेच प्रवाशांच्या सुरक्षेचाही प्रश्न उद्भवतो. या पार्श्वभूमीवर, चालकांना कामगारांमधून थेट ‘मालक’ बनवण्याचे ध्येय या योजनेमागे आहे. ज्याप्रमाणे राज्य सरकार बिडी कामगारांच्या किमान वेतनवाढीसाठी सकारात्मक पावले उचलत आहे, त्याच धर्तीवर टॅक्सी चालकांच्या आर्थिक आणि सामाजिक सुरक्षेसाठी ही ‘सहकार टॅक्सी’ योजना अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
‘भारत टॅक्सी’ (Bharat Taxi) उपक्रमाची वैशिष्ट्ये:
- देशव्यापी सक्षमीकरण: केंद्रीय गृह व सहकार मंत्री अमित शाह यांच्या मार्गदर्शनाखाली देशातील सुमारे २ कोटी व्यावसायिक चालकांच्या कल्याणासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली आहे.
- विमा संरक्षण: टॅक्सी चालक आणि त्यांच्या कुटुंबाला आरोग्य व अपघात विमा संरक्षण दिले जाईल.
- कर्ज सुविधा: प्रधानमंत्री मुद्रा कर्ज योजनेअंतर्गत चालकांना अत्यंत कमी व्याजदराने (अंदाजे ९.५ टक्के) कर्ज उपलब्ध करून दिले जाईल.
- आरोग्य लाभ: ‘आयुष्मान भारत’ (पीएमजेएवाय) योजनेचा लाभ चालक आणि त्यांच्या संपूर्ण कुटुंबाला मिळणार आहे.
मुंबई, पुणे आणि नागपूरमध्ये पहिल्यांदा सुरू होणार सेवा
‘सहकार भारत टॅक्सी’ची सुरुवात सर्वप्रथम मुंबईतून केली जाईल आणि त्यानंतर पुणे व नागपूर येथे ही सेवा विस्तारली जाईल. याशिवाय, राज्य परिवहन महामंडळ (MSRTC) देखील चालकांसाठी ‘छावा’ (Chhava) नावाचे विशेष ॲप विकसित करत आहे, ज्यामुळे चालकांना हक्काचे व्यावसायिक व्यासपीठ मिळेल.
या सहकारी मॉडेलमुळे केवळ रोजगारच मिळणार नाही, तर चालकांना न्याय्य उत्पन्न आणि सामाजिक सन्मान देखील प्राप्त होईल.