Matoshri Gram Samruddhi Farm Road Scheme: ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी शेत-पाणंद रस्ते हे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात. मात्र, याच रस्ते निर्मितीच्या योजनेत गैरव्यवहार झाल्याचा गंभीर आरोप विधानसभेत करण्यात आला आहे. अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर मतदारसंघातील मातोश्री ग्रामसमृद्धी शेत-पाणंद रस्ते योजनेच्या कामांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर भ्रष्टाचार झाल्याचा मुद्दा आमदार प्रविण तायडे यांनी लक्षवेधी सूचनेद्वारे उपस्थित केला. या प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्याचे आश्वासन रोजगार हमी योजना मंत्री भरतशेठ गोगावले यांनी दिले आहे.
नेमका काय आहे भ्रष्टाचाराचा आरोप?
अचलपूर विधानसभा मतदारसंघाचे आमदार प्रविण तायडे यांनी सभागृहात सांगितले की, मतदारसंघातील अनेक शेत-पाणंद रस्ते केवळ कागदावरच दाखवण्यात आले आहेत, प्रत्यक्षात ते अस्तित्वातच नाहीत. काही ठिकाणी कागदोपत्री १ किलोमीटरचा रस्ता पूर्ण झाल्याचे दाखवून प्रत्यक्षात केवळ अर्धा किलोमीटरचा रस्ता तयार करण्यात आला आणि बिल मात्र पूर्ण १ किलोमीटरचे काढण्यात आले. शासकीय निधीची दिशाभूल करून खोटी बिले उचलल्याचा आरोप त्यांनी केला. या गैरव्यवहाराची सखोल चौकशी करून दोषींवर तात्काळ कडक कारवाई करावी आणि शेतकऱ्यांना न्याय द्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली.
काय आहे मातोश्री ग्रामसमृद्धी शेत-पाणंद रस्ते योजना?
ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना शेतात जाणे सुलभ व्हावे म्हणून ‘मातोश्री ग्रामसमृद्धी शेत-पाणंद रस्ते योजना’ आणि ‘मनरेगा’ (रोजगार हमी योजना) यांच्या माध्यमातून एकत्रितपणे ही योजना राबवली जाते. या योजनेची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- निधीचे वर्गीकरण: मजुरी आणि सामुग्रीवरील खर्च ६०:४० या प्रमाणात राखण्यासाठी राज्य रोजगार हमी योजनेंतर्गत पूरक कुशल अनुदान दिले जाते.
- ९ फेब्रुवारी २०२४ च्या शासन निर्णयानुसार निधी:
- अस्तित्वातील कच्च्या रस्त्याच्या खडीकरणासाठी (१ किमी) १३ लाख रुपये पूरक कुशल अनुदान दिले जाते.
- माती कामासह खडीकरणासाठी (१ किमी) १५ लाख रुपये पूरक कुशल अनुदान दिले जाते.
- अतिरिक्त मनरेगा निधी: याशिवाय मजुरीसाठी ३ लाख आणि सामुग्रीसाठी २ लाख असा एकूण ५ लाख रुपयांचा निधी उपलब्ध करून दिला जातो.
- एकूण खर्च: रस्त्याच्या केवळ खडीकरणासाठी प्रति किमी १८ लाख रुपये आणि माती कामासह खडीकरणासाठी प्रति किमी २० लाख रुपये खर्च केले जातात.
शेतकऱ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी केवळ रस्तेच नाही, तर शाश्वत शेतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी शासनामार्फत राष्ट्रीय नैसर्गिक शेती मिशन देखील राबवले जात आहे.
अचलपूर मतदारसंघातील सद्यस्थिती काय?
रोजगार हमी योजना मंत्री भरतशेठ गोगावले यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, अचलपूर तालुक्यात एकूण ५३९ कामांचे नियोजन करण्यात आले आहे. त्यापैकी आवश्यक तांत्रिक व प्रशासकीय मंजुरी मिळालेल्या कामांची स्थिती खालीलप्रमाणे आहे:
- पूर्ण झालेली कामे: ४४ कामे
- प्रगतीपथावर असलेली कामे: ३८ कामे
- अद्याप सुरू न झालेली कामे: ४५७ कामे
मंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, या पूर्ण झालेल्या किंवा सुरू असलेल्या कामांमध्ये सरकारला थेट भ्रष्टाचार झाल्याचे अद्याप आढळलेले नाही. मात्र, आमदारांनी उपस्थित केलेल्या शंका आणि तक्रारी लक्षात घेता, या संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी केली जाईल आणि चौकशीत दोषी आढळणाऱ्यांवर योग्य ती कारवाई केली जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी आणि त्यांच्यावरील कर्जाचा डोंगर कमी करण्यासाठी शासन पातळीवर विविध योजना आखल्या जातात. याच पार्श्वभूमीवर राज्य शासनाने सुरू केलेली शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ ही शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा देणारी ठरत आहे.
शेतकऱ्यांच्या विकासासाठी पारदर्शकता आवश्यक
पाणंद रस्ते हे शेतकऱ्यांच्या पीक वाहतुकीसाठी अतिशय महत्त्वाचे ठरतात. जर या कामात भ्रष्टाचार होत असेल, तर त्याचा थेट फटका बळीराजाला बसतो. त्यामुळे शासनाने या प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी करून कामे तातडीने पूर्ण करावीत, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.