मुंबई: देशात सर्वात जास्त वस्तू व सेवा कर (GST) संकलन करून महाराष्ट्र देशात अव्वल ठरला आहे. जीएसटी संकलनाच्या बदल्यात केंद्र सरकारकडून सर्वाधिक परतावा मिळवणारे महाराष्ट्र हे एकमेव राज्य आहे. यामुळेच “जीएसटी व्यवस्थेत महाराष्ट्र ही देशाची आर्थिक आणि कर प्रणालीची राजधानी आहे,” असे प्रतिपादन देवेंद्र फडणवीस यांनी केले आहे.
रवींद्र नाट्य मंदिर सभागृहात आयोजित ९ व्या ‘वस्तू व सेवा कर दिवस’ समारंभात ते बोलत होते. यावेळी त्यांनी कर चोरी रोखण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) वर आधारित यंत्रणा उभारणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य असल्याचे गौरवाने नमूद केले.
तंत्रज्ञानाचा वापर आणि कर चोरीला आळा
महाराष्ट्र शासनाने कर प्रणाली अधिक पारदर्शक करण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर सुरू केला आहे. राज्यात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर करून कर चोरी रोखली जात आहे. तंत्रज्ञानाचा हाच वापर महाराष्ट्रात इतर क्षेत्रांतही वेगाने होत असून, नुकताच ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी AI ‘ज्ञानरथ’ सुरू करण्यात आला आहे, जे राज्याच्या डिजिटल प्रगतीचे उत्तम उदाहरण आहे.
‘एक देश, एक कर’ – एक ऐतिहासिक आर्थिक सुधारणा
जीएसटी कर प्रणाली ही देशातील सर्वात मोठी वित्तीय सुधारणा असल्याचे सांगत देवेंद्र फडणवीस म्हणाले की, “जीएसटीमुळे भारत हा प्रामाणिक करदात्यांचा देश बनला आहे. पूर्वी अनेक अप्रत्यक्ष करांमुळे व्यापारी आणि प्रशासन दोघांवरही ताण असायचा. मात्र, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली ऐतिहासिक निर्णय घेत जीएसटी लागू करण्यात आला.”
सुरुवातीला राज्यांच्या उत्पन्नाबाबत शंका होत्या, परंतु केंद्र सरकारने पुढील ५ वर्षे १४ टक्के वाढीव दराने जीएसटी परतावा देण्याची हमी दिली, ज्यामुळे राज्यांना मोठा दिलासा मिळाला. आज राज्यांच्या औद्योगिक आणि व्यावसायिक विकासासाठी मोठ्या प्रमाणावर कामे सुरू आहेत. तरुणांना सक्षम करण्यासाठी आणि रोजगाराच्या संधी वाढवण्यासाठी राज्यातील आयटीआयच्या आधुनिकीकरणासाठी कोट्यवधींचा निधी देखील मंजूर करण्यात आला आहे.
महाराष्ट्र ठरला ‘सर्व्हिसेस領袖’ (Services Leader)
महाराष्ट्र हे देशातील ‘सर्व्हिसेस लीडर’ असल्याने सेवा क्षेत्रातील कर संकलनाचा राज्याला प्रचंड फायदा झाला आहे. गेल्या वर्षी महाराष्ट्राला तब्बल १ लाख ८७ हजार कोटी रुपयांचा जीएसटी परतावा मिळाला आहे, जो देशात सर्वाधिक आहे. जीएसटीएन (GSTN) नेटवर्क हे २१ व्या शतकातील सर्वात मोठे डिजिटल संशोधन असल्याचेही त्यांनी यावेळी स्पष्ट केले.
उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या अधिकाऱ्यांचा सन्मान
या कार्यक्रमात जीएसटी संकलनात उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या अधिकारी आणि करदात्यांचा गौरव करण्यात आला. यामध्ये खालील व्यक्तींचा समावेश होता:
- करदाते: विद्या वेंकटरमण (हिंदुस्थान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन), आशिष पॉल.
- केंद्रीय जीएसटी अधिकारी: उपायुक्त दीपक माटा, अधीक्षक हर्षद सावंत, शशांक कुमार मिश्रा, अनुराधा बर्गे.
- राज्य जीएसटी अधिकारी: उपायुक्त बाबासाहेब गोरे, सहाय्यक आयुक्त तेजराम मडावी, अधीक्षक राजेश कुमार, अस्मिता गावकर, संदीप पवार आणि ज्ञानदेव परळकर.
या कार्यक्रमाला वित्त विभागाचे अप्पर मुख्य सचिव ओ. पी. गुप्ता, वित्तीय सुधारणा अप्पर मुख्य सचिव विकास चंद्र रस्तोगी, तसेच केंद्रीय व राज्य कर विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी आणि कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.