पारंपरिक शेतीला आधुनिकतेची जोड देऊन फळबाग लागवडीसारख्या शाश्वत पर्यायांचा स्वीकार केल्यास शेतकऱ्यांचे उत्पन्न निश्चितपणे वाढू शकते. रायगड जिल्ह्यातील पडीक जमिनीचा योग्य वापर करून शेतकऱ्यांनी काजू आणि आंबा यांसारख्या समृद्ध फळपिकांची लागवड करावी, असे प्रतिपादन राज्याचे रोजगार हमी मंत्री भरत गोगावले यांनी केले आहे. कृषी व फलोत्पादन विभाग या उपक्रमांसाठी शेतकऱ्यांना तांत्रिक मार्गदर्शनासह पूर्ण सहकार्य करेल, असे आश्वासनही त्यांनी दिले.
रायगडमध्ये आधुनिक फळबाग लागवडीचा शुभारंभ
रायगड जिल्ह्यातील महाड तालुक्यातील मौजे विन्हेरे येथे किशोर नारायण फाळके यांच्या शेतावर ‘मागेल त्याला काजू’ योजनेअंतर्गत ०.२० हेक्टर क्षेत्रावर सी.आर.ए. (CRA) तंत्रज्ञानाचा वापर करून काजू लागवडीचा शुभारंभ करण्यात आला. तसेच, मौजे नातोंडी येथे ज्ञानेश्वर सोनकर यांच्या शेतावर व्हीजीबी-आरएएमजी (VGB-RAMG) योजनेअंतर्गत ०.२५ हेक्टर क्षेत्रावर आंबा घन लागवडीचा शुभारंभ मंत्री श्री. गोगावले यांच्या हस्ते पार पडला.
या प्रसंगी जिल्हा परिषद सदस्य नीलेश ताठरे, पंचायत समिती सभापती, उपविभागीय कृषी अधिकारी श्री. खटकळे, तहसीलदार श्री. शितोळे आणि कृषी विभागाचे इतर सर्व प्रमुख अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते.
आंबा घन लागवडीसाठी मिळणारे ७० हजारांचे अनुदान
अनेक भागांमध्ये शेती पडीक राहत असल्याचे दिसून येते. या जमिनीवर फळबाग फुलवून शेतकऱ्यांनी उत्पन्नाचा कायमस्वरूपी स्रोत तयार करावा, असे आवाहन करताना मंत्री गोगावले म्हणाले की, व्हीजीबी-आरएएमजी योजनेअंतर्गत आंबा घन लागवडीसाठी १०० झाडांपर्यंत सुमारे ७० हजार रुपयांचे अनुदान ३ वर्षांच्या कालावधीत दिले जाते. शेतकरी बांधवांनी या योजनेचा जास्तीत जास्त लाभ घेऊन आधुनिक पद्धतीने आपल्या शेतात बागा विकसित कराव्यात.
राज्य सरकारकडून शेतकऱ्यांच्या आर्थिक बळकटीकरणासाठी विविध पातळ्यांवर प्रयत्न सुरू आहेत. जसे की पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेअंतर्गत थेट निधी वितरण केले जात आहे, तसेच फळबाग योजनेच्या माध्यमातून उत्पादन वाढीस प्रोत्साहन दिले जात आहे.
‘मागेल त्याला काजू’ योजना का ठरेल उपयुक्त?
शासनाची ‘मागेल त्याला काजू’ ही योजना कोकणातील आणि रायगड परिसरातील शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे. या योजनेची मुख्य वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- दीर्घकालीन उत्पन्न: काजूचे पीक एकदा उभे राहिल्यास वर्षानुवर्षे शाश्वत उत्पन्न देते.
- कमी नुकसान: वन्यजीव किंवा भटक्या जनावरांकडून काजू पिकाचे नुकसान तुलनेने फार कमी होते.
- शासकीय अनुदान: काजू लागवडीसाठी शासनाकडून भरघोस अनुदान उपलब्ध करून दिले जात आहे.
स्थानिक स्तरावर शेती समृद्ध होत असतानाच, दुसरीकडे रायगड-पेण क्षेत्रात तिसऱ्या मुंबईच्या विकासाचे भव्य प्रकल्प येत आहेत. या पार्श्वभूमीवर ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि शेतकरी अधिक सक्षम होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. तसेच सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात कर्जमुक्तीचा लाभ मिळणाऱ्या शेतकऱ्यांप्रमाणेच संपूर्ण कोकणातील शेतकऱ्यांना समृद्ध बनवण्यासाठी फळबाग लागवड ही भविष्यातील शेतीसाठी क्रांतीकारक दिशा ठरेल, असा विश्वास मंत्री भरत गोगावले यांनी व्यक्त केला.