मुंबई: मुंबई महानगर प्रदेशाचा (MMR) विस्तार आणि जागतिक दर्जाच्या नागरी सुविधांचा विकास करण्याच्या दृष्टीने महाराष्ट्र शासनाने एक मोठे आणि ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. ‘थर्ड मुंबई’ म्हणजेच ‘मुंबई ३.०’ च्या शाश्वत आणि नियोजनबद्ध विकासासाठी सिंगापूर येथील नामांकित आंतरराष्ट्रीय संस्थांशी महत्त्वपूर्ण सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आले आहेत. या भागीदारीमुळे रायगड-पेण ग्रोथ सेंटर आणि मुंबई ३.० च्या विकासाला मोठी गती मिळणार असल्याचे मत राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केले.
सह्याद्री अतिथीगृह येथे मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA), रायगड-पेण ग्रोथ सेंटर लिमिटेड (RPGCL) आणि सिंगापूरच्या ‘टेमासेक’, ‘सुरबाना ज्युराँग’ (Surbana Jurong) व ‘मॅपलट्री’ (Mapletree) या जागतिक दर्जाच्या कंपन्यांमध्ये करारांवर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.
रायगड-पेण ग्रोथ सेंटरमध्ये १.१ अब्ज डॉलरची ‘FDI’ गुंतवणूक
या करारांतर्गत रायगड-पेण ग्रोथ सेंटरमध्ये १०० एकर क्षेत्रावर जागतिक दर्जाचा मिश्र-वापर (Mixed-use) विकास प्रकल्प उभारला जाणार आहे. सिंगापूरची अग्रगण्य कंपनी ‘मॅपलट्री’ या प्रकल्पात भांडवली आणि कार्यकारी गुंतवणूक करणार असून, सुमारे १.१ अब्ज अमेरिकन डॉलर (अंदाजे ९,००० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त) परकीय थेट गुंतवणूक (FDI) या माध्यमातून राज्यात येणे अपेक्षित आहे. यामुळे या भागात व्यावसायिक, औद्योगिक आणि निवासी क्षेत्राचा मोठा विस्तार होईल.
सुरबाना ज्युराँगकडे प्रकल्प व्यवस्थापनाची जबाबदारी
जागतिक पातळीवर शहरी नियोजनाचा मोठा अनुभव असलेल्या सुरबाना ज्युराँग कंपनीची प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागार (PMC) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. यापूर्वी सुरबाना ज्युराँगने या परिसराचा व्हिजन प्लॅन आणि मास्टर प्लॅन तयार केला आहे. आता प्रत्यक्ष बांधकामाची गुणवत्ता, डिझाईन, अभियांत्रिकी आराखडे आणि करारांचे पालन यावर बारकाईने लक्ष ठेवण्याचे काम ही संस्था करणार आहे.
मुंबई ३.० साठी ३२४ चौ.कि.मी.चा भव्य मास्टर प्लॅन
एमएमआर प्रदेशात ‘थर्ड मुंबई’च्या विकासासाठी तब्बल ३२४ वर्ग किलोमीटर क्षेत्राचा एकात्मिक मास्टर प्लॅन तयार करण्यात येत आहे. नीती आयोगाच्या अंदाजानुसार, मुंबई महानगर प्रदेशात सुमारे १.५ ट्रिलियन डॉलरची अर्थव्यवस्था निर्माण करण्याची प्रचंड क्षमता आहे. नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, भारतरत्न अटलबिहारी वाजपेयी शिवडी-न्हावा शेवा अटल सेतू आणि रायगड-पेण ग्रोथ सेंटरमुळे या संपूर्ण परिसराला जोडणारी एक सक्षम आर्थिक परिसंस्था (Economic Ecosystem) निर्माण होत आहे.
महाराष्ट्रातील पायाभूत सुविधांचा कायापालट
राज्यात विविध भागात पायाभूत सुविधांचा वेगाने विकास होत आहे. एकीकडे नाशिक सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या विकास आराखड्याला गती दिली जात असताना, दुसरीकडे एमएमआर क्षेत्रात तिसऱ्या व चौथ्या मुंबईची पायाभरणी केली जात आहे. अटल सेतू आणि नव्या दळणवळण मार्गिकेमुळे कोकण व रायगड पट्ट्यात पर्यटनालाही मोठा वाव मिळणार आहे. विशेषतः कोकणातील निसर्गरम्य पर्यटन आणि रत्नागिरीच्या नैसर्गिक सौंदर्यासारख्या पर्यटन स्थळांना भेट देणाऱ्या प्रवाशांसाठी हे रस्ते आणि नवीन नागरी केंद्रे सोयीची ठरणार आहेत.
गुंतवणूकदारांचा महाराष्ट्रावर वाढता विश्वास
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सिंगापूर सरकार व सहभागी कंपन्यांचे आभार मानताना सांगितले की, “महाराष्ट्रात प्रत्यक्ष जमिनीवर पायाभूत सुविधांची कामे सुरू झाल्यामुळे जगभरातील गुंतवणूकदारांचा राज्यावरील विश्वास अधिक दृढ झाला आहे. सिंगापूरचा नागरी नियोजन आणि स्मार्ट शहरांमधील अनुभव महाराष्ट्राच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी अत्यंत मोलाचा ठरेल.”
या प्रकल्पामुळे रायगड व आसपासच्या परिसरातील स्थानिक तरुणांना मोठ्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होणार असून, उद्योग-व्यवसायांना नवी दिशा मिळणार आहे.