महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील बळीराजासाठी अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’ चा लाभ मिळवण्यासाठी आता शेतकऱ्यांना आधार कार्ड आणि अॅग्रीस्टॅक (AgriStack) नोंदणी करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. या डिजिटल नोंदणीशिवाय शेतकऱ्यांना कर्जमाफी किंवा प्रोत्साहनपर योजनेचा लाभ मिळणार नाही, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
बीड जिल्ह्याचे जिल्हाधिकारी विवेक जॉन्सन आणि जिल्हा उपनिबंधक सतिश तोटावार यांनी जिल्ह्यातील सर्व पात्र शेतकऱ्यांना ही नोंदणी तातडीने पूर्ण करण्याचे आवाहन केले आहे. ही प्रक्रिया नेमकी काय आहे आणि लाभ कसा मिळणार, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
कर्जमुक्ती योजनेचे स्वरूप आणि पात्रता निकष
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेअंतर्गत खालील निकषांनुसार शेतकऱ्यांचे कर्ज माफ केले जाणार आहे:
- कालावधी: १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीत घेतलेले अल्पमुदत पीक कर्ज.
- थकबाकी मर्यादा: जे पीक कर्ज ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत थकीत होते आणि ३१ मार्च २०२६ पर्यंत त्याची परतफेड झालेली नाही, अशा शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळेल.
- कर्जमाफी रक्कम: जमीन धारणेचे क्षेत्र विचारात न घेता, एका किंवा अनेक बँकांचे मिळून जास्तीत जास्त २ लाख रुपयांपर्यंतचे मुद्दल व व्याज थेट शेतकऱ्यांच्या कर्ज खात्यात जमा केले जाईल.
नियमित कर्जदारांसाठी ५० हजारांचे प्रोत्साहनपर साहाय्य
ज्या प्रामाणिक शेतकऱ्यांनी वेळेवर कर्जाची परतफेड केली आहे, त्यांच्यासाठीही सरकारने मोठा निर्णय घेतला आहे. आर्थिक वर्ष २०२२-२३, २०२३-२४ आणि २०२४-२५ या तीन वर्षांपैकी कोणत्याही दोन वर्षांत पीक कर्जाची उचल करून त्याची वेळेत परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना कमाल ५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ दिला जाणार आहे.
राज्यात सध्या विविध नैसर्गिक संकटांमुळे शेतकरी अडचणीत आहेत. नुकतीच पेण येथील कावजीवाडी दरड कोसळल्याची घटना घडली असून बाधितांना प्रशासनाकडून मदत जाहीर करण्यात आली आहे. अशा परिस्थितीत कर्जमाफी आणि प्रोत्साहनपर अनुदानासारख्या योजना शेतकऱ्यांसाठी मोठा आधार ठरत आहेत.
‘अॅग्रीस्टॅक’ (AgriStack) नोंदणी कशी करावी?
अॅग्रीस्टॅक नोंदणीची प्रक्रिया अत्यंत सोपी असून शेतकऱ्यांनी खालील टप्प्यांचे पालन करावे:
- सर्वप्रथम आपल्या आधार कार्डला मोबाईल क्रमांक लिंक असल्याची खात्री करा.
- मोबाईल लिंक असल्यास अधिकृत अॅग्रीस्टॅक पोर्टलवर जाऊन आपली नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करा.
- नोंदणी यशस्वी झाल्यानंतर मिळणारा अॅग्रीस्टॅक नोंदणी क्रमांक (AgriStack ID) आपल्या पीक कर्ज खाते असलेल्या बँकेत जमा करा.
- ज्या शेतकऱ्यांकडे हा क्रमांक आधीपासूनच आहे, त्यांनी तो त्वरित आपल्या बँकेत सादर करावा.
हवामानाच्या अनिश्चिततेमुळे महाराष्ट्रात पावसाचे थैमान आणि पूरपरिस्थिती निर्माण होते, ज्यामुळे पिकांचे नुकसान होते. अशा वेळी शासकीय योजनांचा लाभ वेळेत मिळण्यासाठी डिजिटल कागदपत्रे आणि अॅग्रीस्टॅक नोंदणी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावते.
अंतिम मुदतीपूर्वी करा नोंदणी
अॅग्रीस्टॅक नोंदणी क्रमांकाशिवाय कोणत्याही परिस्थितीत कर्जमाफी किंवा प्रोत्साहनपर रक्कम बँकेत जमा होणार नाही. त्यामुळे बीड जिल्ह्यासह महाराष्ट्रातील सर्वच पात्र शेतकऱ्यांनी कोणतीही दिरंगाई न करता ही प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करावी, असे आवाहन सहकार विभागाकडून करण्यात आले आहे.