Ration Card Cancellation Update: महाराष्ट्र शासनाच्या अन्न व नागरी पुरवठा विभागामार्फत राज्यातील अपात्र लाभार्थ्या शोधण्यासाठी राबवण्यात आलेल्या ‘मिशन सुधार’ मोहिमेचा मोठा दणका बसला आहे. जळगाव जिल्ह्यामध्ये तपासणीअंती तब्बल ११ हजार ६२७ अपात्र शिधापत्रिका (रेशन कार्ड) रद्द करण्यात आल्या आहेत. या निर्णयामुळे अपात्र कुटुंबांना मिळणारे मोफत व स्वस्त रेशन धान्य आता कायमचे बंद झाले आहे.
‘मिशन सुधार’ मोहीम नेमकी काय आहे?
राज्यात अंत्योदय व प्राधान्य कुटुंब योजनेअंतर्गत पात्र नागरिकांना दरमहा मोफत धान्य दिले जाते. परंतु, अनेक ठिकाणी उच्च उत्पन्न असलेले, चारचाकी वाहने बाळगणारे, निवृत्तीवेतनधारक, तसेच मृत किंवा दुबार नावे असलेल्या व्यक्ती या योजनेचा गैरफायदा घेत असल्याचे समोर आले होते. धान्य वितरणातील काळाबाजार रोखण्यासाठी आणि केवळ खऱ्या गरजूंपर्यंतच धान्य पोहोचावे या उद्देशाने केंद्र व राज्य शासनाच्या निर्देशानुसार ‘मिशन सुधार’ कार्यक्रम राबवला गेला.
शासनाच्या पारदर्शक धोरणाचाच हा एक भाग आहे. ज्याप्रमाणे पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ द्वारे खऱ्या बाधित शेतकऱ्यांनाच थेट मदतीचा हात दिला जात आहे, त्याचप्रमाणे रेशन यंत्रणेतील त्रुटी दूर करून पात्र लाभार्थ्यांचा हक्क अबाधित राखला जात आहे.
कोणते रेशन कार्ड रद्द झाले? (रद्दीकरणाची प्रमुख कारणे)
जिल्हा पुरवठा विभागाने तालुकास्तरावर केलेल्या सखोल पडताळणीत खालील कारणांमुळे शिधापत्रिका अपात्र ठरवण्यात आल्या आहेत:
- उच्च उत्पन्न व चारचाकी वाहने: आर्थिकदृष्ट्या सक्षम असूनही योजनेचा लाभ घेणारी कुटुंबे.
- दुबार (Duplicate) रेशन कार्ड: एकापेक्षा जास्त ठिकाणी नावे नोंदवलेली असणे.
- १२ महिन्यांपासून धान्य न घेणे: सलग वर्षभर रेशन दुकानातून धान्य न उचलल्यामुळे निष्क्रिय ठरलेल्या शिधापत्रिका.
- मृत व स्थलांतरित व्यक्ती: मृत पावलेल्या किंवा इतरत्र स्थलांतरित झालेल्या नागरिकांची नावे वेळेवर न वगळणे.
- आधार कार्ड त्रुटी: आधार कार्ड लिंकिंग किंवा पडताळणी न होणे.
राज्यात तब्बल २.८५ लाख नागरिकांचे रेशन बंद
फक्त जळगाव जिल्ह्यातच नव्हे, तर राज्यभरात या अभियानांतर्गत एकूण ५६ हजार ७६३ शिधापत्रिका अन्नसुरक्षा योजनेतून वगळण्यात आल्या आहेत. यामुळे राज्यातील सुमारे २ लाख ८५ हजार अपात्र नागरिकांचे स्वस्त धान्य बंद झाले आहे. तंत्रज्ञानाचा वापर करून आणि डिजिटल डेटाच्या आधारे ही पडताळणी करण्यात आली आहे. जसे की PMKSY 2.0 पाणलोट नकाशा उपक्रमात डिजिटल डेटाचा प्रभावी वापर केला जात आहे, तसाच वापर येथेही पारदर्शकतेसाठी झाला आहे.
जिल्हा पुरवठा अधिकाऱ्यांची प्रतिक्रिया
जळगावचे जिल्हा पुरवठा अधिकारी महेश चौधरी यांनी सांगितले की, “शासकीय निर्देशानुसार जिल्ह्यात विशेष पडताळणी मोहीम राबवून जूनअखेर ११,६२७ अपात्र शिधापत्रिका बंद करण्यात आल्या आहेत. यात जास्त उत्पन्न, चारचाकी वाहने, मृत व दुबार नावे असणाऱ्यांचा समावेश आहे. या कारवाईमुळे केवळ पात्र व खऱ्या गरजू कुटुंबांनाच योजनेचा पुरेसा लाभ मिळण्यास मदत होईल.”
नागरिकांनी काय करावे?
जर तुमचे रेशन कार्ड वैध असेल परंतु काही त्रुटींमुळे धान्य मिळण्यात अडचण येत असेल, तर त्वरित आपल्या स्थानिक तहसील कार्यालय किंवा जिल्हा पुरवठा कार्यालयाशी संपर्क साधून आधार सीडिंग व केवायसी (KYC) प्रक्रिया पूर्ण करून घ्यावी. तसेच डिजिटल रेशन कार्ड सुविधा आणि पब्लिक लॉगिन सुविधेचा वापर करून आपल्या रेशन कार्डची माहिती ऑनलाईन तपासता येते.