दिल्ली मराठी चित्रपट महोत्सवाचे दिमाखात उद्घाटन; दादासाहेब फाळके चित्रपट रसास्वाद मंडळाची नवी सुरुवात!

नवी दिल्ली: मराठी चित्रपटसृष्टीतील दर्जेदार कलाकृतींना राष्ट्रीय पातळीवर भक्कम व्यासपीठ मिळवून देण्याच्या उद्देशाने आयोजित करण्यात आलेल्या ‘दिल्ली मराठी चित्रपट महोत्सव – 2026’ चा भव्य उद्घाटन सोहळा पार पडला. खासदार विनोद तावडे यांच्या हस्ते या महोत्सवाचे उद्घाटन करण्यात आले. याच कार्यक्रमाचे औचित्य साधून महाराष्ट्र सदन आणि महाराष्ट्र परिचय केंद्राच्या संयुक्त विद्यमाने नवी दिल्ली येथे ‘दादासाहेब फाळके चित्रपट रसास्वाद मंडळ’ चे देखील अधिकृत उद्घाटन करण्यात आले.

नवी दिल्लीतील डॉ. आंबेडकर इंटरनॅशनल सेंटर येथे पार पडलेल्या या सोहळ्यास निवासी आयुक्त श्वेता सिंघल, दिल्ली मराठी प्रतिष्ठानचे संस्थापक वैभव डांगे, महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी आणि सांस्कृतिक विकास महामंडळाचे सहव्यवस्थापकीय संचालक प्रशांत साजणीकर, महाराष्ट्र परिचय केंद्राचे संचालक हेमराज बागुल आणि वित्तीय सल्लागार चित्रलेखा खातू यांसह अनेक प्रमुख मान्यवर उपस्थित होते.

मराठी कला आणि संस्कृतीचा भारतीय सिनेमावर मोठा प्रभाव: विनोद तावडे

उद्घाटनप्रसंगी बोलताना खासदार विनोद तावडे यांनी मराठी नाटक, साहित्य आणि सिनेमाचा भारतीय चित्रपटसृष्टीवर असलेला सखोल प्रभाव स्पष्ट केला. ते म्हणाले की, मराठी चित्रपट आणि नाटकांनी भारतीय सिनेसृष्टीला नेहमीच नवी दिशा दिली आहे. अनेक गाजलेले हिंदी, कन्नड, पंजाबी आणि बंगाली चित्रपट हे मराठी चित्रपटांच्या मूळ कथानकावर आधारलेले आहेत.

‘नटसम्राट’, ‘अशी ही बनवाबनवी’, ‘रायगडाला जेव्हा जाग येते’, ‘पाठलाग’, ‘शांतता! कोर्ट चालू आहे’ आणि ‘कुंकू’ यांसारख्या अजरामर कलाकृतींनी भारतीय संस्कृती समृद्ध केली आहे, असे प्रतिपादन त्यांनी केले. नव्या पिढीने मराठी साहित्यातील सर्जनशीलता, दिग्दर्शन परंपरा आणि अभिनयाचे बारकावे समजून घेणे गरजेचे असल्याचे सांगत त्यांनी लता मंगेशकर, विजयाबाई मेहता व शांता शेळके यांच्या आठवणींना उजाळा दिला.

राजधानीत मराठी संस्कृती जपण्यासोबतच अशा उपक्रमांमुळे आंतरराज्यीय सांस्कृतिक संबंध दृढ होतात. जसे अलीकडेच राज्यस्तरीय उपक्रमांमधून राजकीय व सांस्कृतिक पुस्तकांचे प्रकाशन झाले आहे, ज्याची प्रचीती ‘अग्निशिखा सुषमा स्वराज’ हिंदी पुस्तकाची पहिली प्रत राज्यपालांना सुपूर्द करण्यात आल्याच्या प्रसंगावरून येते.

महाराष्ट्र सदनात दरमहा रंगणार मराठी चित्रपटांचा आस्वाद

निवासी आयुक्त श्वेता सिंघल यांनी दादासाहेब फाळके चित्रपट रसास्वाद मंडळाच्या स्थापनेमागची भूमिका मांडली. त्या म्हणाल्या, “मराठी चित्रपट केवळ मनोरंजन करत नाहीत, तर प्रेक्षकांना अंतर्मुख होऊन विचार करायला भाग पाडतात. नवी दिल्लीतील मराठी व अमराठी नागरिकांना महाराष्ट्राच्या समृद्ध परंपरेची ओळख व्हावी हा या मंडळाचा मुख्य उद्देश आहे.”

या उपक्रमांतर्गत दिल्लीतील महाराष्ट्र सदनामध्ये दरमहा नियमितपणे मराठी चित्रपटांचे मोफत प्रदर्शन आयोजित केले जाईल. त्यामुळे कार्यालयीन वेळेनंतर नागरिकांना आणि चित्रपटप्रेमींना चांगल्या मराठी कलाकृतींचा आस्वाद घेता येईल. हा उपक्रम महाराष्ट्र आणि दिल्ली यांच्यातील सांस्कृतिक सेतू अधिक मजबूत करणारा ठरेल.

महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक व शैक्षणिक वारशाचा प्रसार देशभर व्हावा यासाठी सातत्याने प्रयत्न सुरू आहेत. याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे राज्यभरात शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक प्रकल्पांना दिला जाणारा वाव होय, जसे की नाशिकमध्ये आकार घेणार राष्ट्रीय शैक्षणिक केंद्र हे देखील राज्याच्या शैक्षणिक व सांस्कृतिक प्रगतीचे प्रतीक आहे.

दरवर्षी ऑगस्टमध्ये होणार महोत्सवाचे आयोजन

दिल्ली मराठी प्रतिष्ठानचे संस्थापक वैभव डांगे यांनी प्रास्ताविकात सांगितले की, दिल्लीत प्रथमच आयोजित करण्यात आलेला हा महोत्सव मराठी कलाकारांसाठी आणि तंत्रज्ञांसाठी राष्ट्रीय स्तरावर एक हक्काचे व्यासपीठ ठरेल. दिल्लीतील मराठी बांधवांना एकत्र आणण्याचे काम प्रतिष्ठान सातत्याने करत आहे.

याप्रसंगी महत्त्वाची घोषणा करण्यात आली की, दरवर्षी ऑगस्ट महिन्याच्या पहिल्या शुक्रवार, शनिवार आणि रविवारी ‘दिल्ली मराठी चित्रपट महोत्सव’ नियमितपणे आयोजित केला जाईल. याशिवाय, महाराष्ट्र सदनात दर महिन्याला एका शनिवारी मराठी चित्रपट प्रदर्शित केले जातील.

दिल्लीतील या सांस्कृतिक उपक्रमांप्रमाणेच महाराष्ट्रातील सण-उत्सवांच्या काळातही नागरिकांच्या सोयीसाठी शासन विविध पातळ्यांवर काम करत असते. आगामी गणेशोत्सवासाठी कोकणात जाणाऱ्या चाकरमान्यांच्या सोयीकरिता गौरी-गणपतीोत्सवासाठी कोकणात एसटीच्या ५,२२० जादा बसेस धावणार आहेत.

दिल्लीतील या महोत्सवामुळे राजधानीत मराठी भाषेची, संस्कृतीची आणि सिनेसृष्टीची पाळेमुळे अधिक घट्ट होतील, असा विश्वास उपस्थितांनी व्यक्त केला.