नाशिक: महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक क्षेत्रात एक सुवर्ण अध्याय लिहिला जात आहे. प्राचीन भारतीय ज्ञानपरंपरेला आधुनिक विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाची जोड देत नाशिक येथे देशातील एक अग्रगण्य राष्ट्रीय शैक्षणिक केंद्र उभारण्यात येत आहे. नाशिक जिल्ह्यातील शिलापूर गावात रिंगरोडजवळ प्रस्तावित असलेल्या या प्रकल्पासाठी १६.८० हेक्टर (सुमारे ४१.५१ एकर) जमिनीचा ७/१२ उतारा नुकताच केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाच्या प्रतिनिधींकडे सुपूर्द करण्यात आला आहे.
या ऐतिहासिक प्रकल्पामुळे संस्कृत भाषेसोबतच कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि डेटा सायन्स (Data Science) यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या अभ्यासाला एक नवीन दिशा मिळणार आहे.
४१.५१ एकर जमीन विद्यापीठाच्या नावे हस्तांतरित
प्रस्तावित नाशिक परिसरासाठी आरक्षित जमिनीचा ७/१2 उतारा हस्तांतरित झाल्याने प्रशासकीय प्रक्रियेला आता मोठा वेग मिळणार आहे. या कार्यक्रमादरम्यान केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाचे कुलसचिव प्रा. आर. जी. मुरलीकृष्ण, मुख्य कार्यकारी अधिकारी मंगेश इंदापवार, विभागीय आयुक्त डॉ. प्रवीण गेडाम आणि नाशिकचे जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांच्यासह अनेक वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
नाशिकची ओळख आतापर्यंत धार्मिक आणि सांस्कृतिक नगरी म्हणून होती, परंतु या प्रकल्पामुळे नाशिकची नवी ओळख उच्च शिक्षण, संशोधन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचे राष्ट्रीय केंद्र म्हणून निर्माण होणार आहे. सध्या राज्यात शिक्षणाच्या दर्जा वाढीसाठी अनेक पावले उचलली जात असून, पवित्र पोर्टल द्वारे शिक्षकांची पदभरती प्रक्रिया सुरू आहे, ज्याचा फायदा शैक्षणिक विकासाला होत आहे.
४०० कोटींचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तयार
भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेल्या केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. श्रीनिवास वरखेडी यांच्या नेतृत्वाखाली या शैक्षणिक केंद्राचा तब्बल ४०० कोटी रुपयांचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तयार करण्यात आला असून, तो केंद्र शासनाच्या विचाराधीन आहे. राज्य शासनाच्या विविध विकास प्रकल्पांच्या धर्तीवर या शैक्षणिक प्रकल्पाला गती दिली जात आहे. राज्याच्या सर्वांगीण विकासासाठी महाराष्ट्र सरकार ५,४०० कोटींचा निधी शासकीय रोख्यांद्वारे उभारणार असून, शैक्षणिक पायाभूत सुविधांनाही यात महत्त्वाचे स्थान दिले जात आहे.
संस्कृत माध्यमातून B.Tech अभ्यासक्रम!
या विद्यापीठाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे संस्कृत माध्यमातून कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि डेटा सायन्स विषयातील B.Tech. अभ्यासक्रम सुरू केले जाणार आहेत. अशा प्रकारच्या अभिनव प्रयोगाचे देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही कौतुक केले आहे. या केंद्रात सुमारे १,५०० विद्यार्थ्यांना प्रवेश देण्याची क्षमता विकसित केली जाईल.
प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
- एकूण जमीन: ४१.५१ एकर (शिलापूर, नाशिक रिंगरोडलगत)
- प्रकल्प खर्च: सुमारे ४०० कोटी रुपये
- प्रमुख अभ्यासक्रम: संस्कृत माध्यमातून AI आणि Data Science मध्ये B.Tech.
- विद्यार्थी क्षमता: १,५०० विद्यार्थी
- उद्दिष्ट: प्राचीन भारतीय ज्ञान व आधुनिक तंत्रज्ञानाचा मेळ घालून संशोधन आणि नवोपक्रमाला चालना देणे.
भारतीय संस्कृती, वेद-उपनिषदांचे ज्ञान आणि आधुनिक युगातील कोडिंग व तंत्रज्ञान एकत्र शिकण्याची संधी या केंद्राच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना मिळणार असून, नाशिकच्या शैक्षणिक वैभवात ही एक मोठी भर ठरणार आहे.