शेती संशोधन आणि अनुभवाधारित शिक्षणाला चालना देणे काळाची गरज: विधानसभा अध्यक्ष ॲड. राहुल नार्वेकर

रायगड (Maha Agri): देशाची अन्नसुरक्षा अबाधित राखण्यासाठी कृषी संशोधन, अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि अनुभवाधारित शिक्षणाचा मिलाफ घडवून आणणे अत्यंत गरजेचे आहे. नव्या पिढीला शेतीची प्रत्यक्ष ओळख व्हावी यासाठी राज्यातील सर्व शहरी भागांतील शाळांनी वर्षातून किमान एकदा तरी विद्यार्थ्यांसाठी कृषी अभ्यास सहलींचे (Agriculture Field Trips) आयोजन करावे, असे महत्त्वपूर्ण आवाहन महाराष्ट्र विधानसभेचे अध्यक्ष ॲड. राहुल नार्वेकर यांनी केले आहे.

डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठांतर्गत येणाऱ्या प्रादेशिक कृषी संशोधन केंद्र, कर्जत येथे आयोजित ‘शास्त्रज्ञ, शेतकरी व विद्यार्थी संवाद’ या विशेष कार्यक्रमात ते बोलत होते. मुंबईतील मालाड येथील उत्कर्ष मंदिर विद्यालयाच्या विद्यार्थ्यांसाठी या विशेष कृषी अभ्यास सहलीचे आयोजन करण्यात आले होते.

प्रत्यक्ष शेतात उतरून भात लावणीचा घेतला अनुभव

या कार्यक्रमादरम्यान विधानसभेचे अध्यक्ष ॲड. राहुल नार्वेकर यांनी केवळ मार्गदर्शनच केले नाही, तर त्यांनी स्वतः शेतात उतरून विद्यार्थी आणि शेतकऱ्यांसोबत चिखलात भात लागवड (Paddy Transplantation) केली. पुस्तके, संगणक आणि इंटरनेटवरून मिळणाऱ्या ज्ञानापेक्षा प्रत्यक्ष शेतात काम करून मिळणारा अनुभव विद्यार्थ्यांना अधिक समृद्ध करतो, असे प्रतिपादन त्यांनी यावेळी केले.

आज शेतकरी बांधव समृद्ध झाल्याशिवाय देशाच्या आर्थिक प्रगतीला पूर्णत्व येऊ शकत नाही. राज्यात शेतकरी कुटुंबांना आणि महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी अनेक महत्त्वपूर्ण पावले उचलली जात आहेत. अलीकडेच सरकारने घेतलेल्या निर्णयानुसार महिला शेतकरी सक्षमीकरण विधेयक २०२६ द्वारे महिलांना स्वतंत्र शेतकरी दर्जा देण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. यासोबतच ग्रामीण भागातील महिलांचा शेती व उद्योगातील सहभाग वाढवण्यासाठी ‘लखपती दीदी’ अभियाना अंतर्गत महिला बचतगटांना मोठे बळ दिले जात आहे.

२०४७ पर्यंत विकसित भारताचे ध्येय आणि शेतीचे योगदान

भारत सध्या जगातील चौथी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनला असून २०२७ पर्यंत तिसरी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था आणि २०४७ पर्यंत विकसित भारत बनण्याचे ध्येय देशाने निश्चित केले आहे. हे स्वप्न पूर्ण करायचे असेल, तर देशाचा शेतकरी सुखी, संपन्न आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाने सक्षम असणे अनिवार्य आहे, असे नार्वेकर यांनी नमूद केले.

या दौऱ्यादरम्यान त्यांनी प्रादेशिक कृषी संशोधन केंद्रातील विविध तंत्रज्ञानाची व संशोधनाची सविस्तर पाहणी केली:

• कृषी तंत्रज्ञान माहिती केंद्र: केंद्रात सुरू असलेल्या शेतकरी उपयोगी उपक्रमांची माहिती घेतली.
• स्पीड ब्रीडिंग (Speed Breeding) सेंटर: भात पिकाच्या जलद पैदास तंत्रज्ञानाच्या आधुनिक संशोधन प्रक्रियेचा आढावा घेतला.
• यांत्रिकीकरणाद्वारे भात लावणी: आधुनिक यंत्रांच्या साहाय्याने केली जाणारी भात लावणी प्रात्यक्षिकाच्या माध्यमातून पाहिली.

कृषी विद्यापीठांच्या विकासासाठी पूर्ण सहकार्य

निसर्गाच्या विविध आपत्तींचा सामना करत देशवासीयांची अन्नसुरक्षा कायम ठेवणाऱ्या शेतकऱ्यांपर्यंत नवनवीन संशोधन पोहोचवणे ही काळाची गरज आहे. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठाच्या संशोधनाचा फायदा राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांना होत असून, या विद्यापीठाच्या विकासात कोणतीही कमतरता भासू दिली जाणार नाही, अशी ग्वाहीही त्यांनी दिली.

या कार्यक्रमास विद्यापीठाचे कुलगुरू संजय भावे, प्रादेशिक कृषी संशोधन केंद्राचे सहयोगी संशोधन संचालक डॉ. बी.डी. वाघमोडे, विस्तार शिक्षण संचालक डॉ. संजय तोरणे यांच्यासह अनेक शास्त्रज्ञ, प्राध्यापक, शेतकरी आणि उत्कर्ष मंदिर विद्यालयाचे विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.