महाराष्ट्र शासनाच्या वतीने अमली पदार्थमुक्त समाजाच्या निर्मितीसाठी सुरू करण्यात आलेल्या ‘ड्रग फ्री मुंबई’ (Drug-Free Mumbai) अभियानाचा शुभारंभ नुकताच करण्यात आला. या महत्त्वपूर्ण आणि सामाजिकदृष्ट्या अत्यंत संवेदनशील अभियानाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी विशेष कौतुक केले आहे. सशक्त, जागरूक आणि नशामुक्त समाजाच्या निर्मितीसाठी हे पाऊल मैलाचा दगड ठरेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.
अमली पदार्थांचे व्यसन: समाजासमोरील गंभीर आव्हान
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या संदेशात नमूद केले की, मादक पदार्थांचे व्यसन ही केवळ एका व्यक्तीची समस्या नसून ती संपूर्ण समाजाच्या आरोग्य, शांतता, सुरक्षितता आणि विकासापुढील एक मोठी अडचण आहे. अमली पदार्थांमुळे तरुणांच्या निर्णयक्षमतेवर, आत्मविश्वासावर आणि संपूर्ण जीवनशैलीवर अत्यंत घातक परिणाम होतो.
देशातील तरुणांची ऊर्जा आणि त्यांची स्वप्ने हीच ‘विकसित भारत’ या संकल्पनेची खरी ताकद आहे. अशा वेळी तरुणांना मादक द्रव्यांच्या विळख्यातून बाहेर काढणे आणि त्यांना योग्य दिशा देणे ही काळाची गरज आहे.
कौटुंबिक संस्कार आणि सामाजिक समन्वयाची गरज
नशामुक्त भारत घडवण्यासाठी केवळ सरकारी यंत्रणा पुरेशा नसून, खालील घटकांचे एकत्रित योगदान आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले:
- कौटुंबिक संस्कार: कुटुंबातील सकारात्मक संवाद आणि योग्य मार्गदर्शन.
- सामाजिक उत्तरदायित्व: नागरिक, सामाजिक संस्था आणि स्वयंसेवी संघटनांचा सक्रिय सहभाग.
- शासकीय संस्थांचा समन्वय: पोलीस, आरोग्य विभाग आणि शिक्षण संस्थांचे समन्वित प्रयत्न.
याच पार्श्वभूमीवर राज्यातील तरुण पिढीच्या आरोग्यदायी भविष्यासाठी आणि शैक्षणिक व वैद्यकीय क्षेत्रातील सुधारणांसाठी राज्य सरकार वेगाने निर्णय घेत आहे. नुकतीच आरोग्य विज्ञान विद्यापीठाच्या (MUHS) कुलगुरूपदी डॉ. व्यंकट गिते यांची नियुक्ती करण्यात आली असून, वैद्यकीय शिक्षणासोबतच आरोग्य जनजागृतीवर भर दिला जात आहे.
‘नशामुक्त भारत अभियान’ बनले जनआंदोलन
गेल्या काही वर्षांत केंद्र सरकारने सुरू केलेले ‘नशामुक्त भारत अभियान’ आता एका व्यापक जनआंदोलनात रूपांतरित झाले आहे. यामध्ये विद्यार्थी, युवा वर्ग, सामाजिक संस्था आणि स्थानिक प्रशासन मोठ्या प्रमाणावर सहभागी होत आहेत. समुपदेशन सेवा, पुनर्वसन केंद्र आणि सातत्याने चालणाऱ्या जनजागृती मोहिमांमुळे हजारो तरुणांना नवीन जीवन मिळाले आहे.
मुंबई ही देशाची आर्थिक राजधानी असून येथील ऊर्जावान तरुणांचे योगदान राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी अनमोल आहे. त्यामुळे ‘ड्रग फ्री मुंबई’ हे अभियान केवळ शहरापुरते मर्यादित न राहता संपूर्ण राज्याला नवी दिशा देईल.
लाखो तरुणांनी घेतली नशामुक्त जीवनाची शपथ
या अभियानाच्या शुभारंभप्रसंगी हजारो विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष उपस्थित राहून, तर लाखो तरुणांनी ऑनलाइन माध्यमातून अमली पदार्थमुक्त जीवनाची शपथ घेतली. अशा प्रकारचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद हा सकारात्मक बदलाची नांदी मानला जात आहे. प्रशासकीय पातळीवर सर्वच क्षेत्रांत पारदर्शकता आणि सुधारणा घडवून आणण्यासाठी राज्य शासन विविध मोहिमा राबवत आहे. उदाहरणार्थ, नागरी सुविधा अधिक पारदर्शक करण्यासाठी जळगाव जिल्ह्यात शिधापत्रिका मोहिमेअंतर्गत मिशन सुधार राबवून प्रशासनात शिस्त आणली जात आहे.
त्याचप्रमाणे युवकांच्या शैक्षणिक व सामाजिक हक्कांच्या रक्षणासाठी राज्य सरकार तत्पर असून, नुकतेच प्रशासनाला मराठा आरक्षण कक्ष पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. या सर्व कल्याणकारी उपायांमुळे राज्यातील तरुणांना विकासाच्या नवीन संधी उपलब्ध होत आहेत.
निष्कर्ष
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘ड्रग फ्री मुंबई’ अभियानाच्या यशासाठी शुभेच्छा देताना व्यक्त केले की, तरुणांनी शिस्त, आत्मविश्वास आणि आरोग्याला प्राधान्य दिल्यास भारत नक्कीच जागतिक पटलावर नवी उंची गाठेल. जनजागृती हेच नशाखोरीविरुद्धचे सर्वात प्रभावी शस्त्र असून, या मोहिमेमुळे नशामुक्त भारताच्या स्वप्नाला नक्कीच नवी गती मिळेल.