मुंबई: पावसाळ्यात मुंबईकरांना सुरक्षितता आणि दिलासा देण्यासाठी प्रशासनाने अत्यंत तत्परतेने काम करणे गरजेचे आहे. यंदाच्या पावसाळ्यात मुंबई आणि महानगर परिसरात ‘शून्य जीवितहानी’ (Zero Casualty) हे मुख्य उद्दिष्ट ठेवून सर्व यंत्रणांनी एकमेकांशी योग्य समन्वय साधून काम करावे, असे निर्देश उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी दिले आहेत. मुंबई व परिसरातील पावसाळापूर्व कामांचा सविस्तर आढावा घेण्यासाठी आयोजित केलेल्या विशेष बैठकीत ते बोलत होते.
यंदा मान्सूनचे आगमन काहीसे लांबणीवर पडल्यामुळे आपत्ती व्यवस्थापनाच्या पूर्वतयारीसोबतच पिण्याच्या पाण्याचे योग्य नियोजन करणे गरजेचे आहे. यादरम्यान, राज्यातील पाणी नियोजनाचा आढावा घेताना जलसंपदा मंत्र्यांनी देखील पिण्याचा पाणी पुरवठा सुरक्षित करण्याचे कडक निर्देश दिले आहेत.
रस्त्यांचे काँक्रीटीकरण आणि ८०% खर्चात बचत
मुंबईतील खड्ड्यांच्या समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी राज्य सरकारने हाती घेतलेल्या रस्ते काँक्रीटीकरण मोहिमेला मोठे यश आले आहे. मुंबईतील एकूण २,००० किमी रस्त्यांपैकी तब्बल १,७०० किमी लांबीच्या रस्त्यांचे काँक्रीटीकरण यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे. यामुळे रस्ते आणि खड्डे दुरुस्तीसाठी होणाऱ्या वार्षिक खर्चात तब्बल ८० टक्क्यांची बचत झाल्याची महत्त्वपूर्ण माहिती मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी या बैठकीत दिली.
आपत्ती व्यवस्थापन आणि स्मार्ट यंत्रणा सज्ज
पावसाळ्यात उद्भवणाऱ्या विविध समस्यांचा सामना करण्यासाठी मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर सुरू केला आहे. मुंबईतील आपत्ती व्यवस्थापनाची ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- स्मार्ट पंप व्यवस्थापन प्रणाली: शहरात विविध ठिकाणी ९३४ पाणी उपसणारे पंप आणि ६५ मिनी पंपिंग स्टेशन कार्यान्वित करण्यात आले असून, त्यांचे नियंत्रण थेट महापालिकेच्या नियंत्रण कक्षातून ‘स्मार्ट पंप मॅनेजमेंट सिस्टीम’द्वारे केले जाणार आहे.
- आपत्ती प्रतिसाद दल: एनडीआरएफच्या (NDRF) धर्तीवर मुंबई महापालिकेने स्वतःचे ‘आपत्ती प्रतिसाद दल’ तयार करावे, अशा सूचना उपमुख्यमंत्र्यांनी दिल्या आहेत.
- सज्जता: आपत्कालीन परिस्थितीसाठी सध्या मुंबईत १,००० आपदा मित्र, एनडीआरएफची ३ पथके आणि नौदलाची ९ पथके तैनात करण्यात आली आहेत.
नालेसफाई, दरड नियंत्रण आणि आरोग्य सुविधांवर भर
पावसाळ्यात सखल भागात पाणी साचू नये म्हणून रेल्वे ट्रॅकखालील नाल्यांची सफाई रेल्वे प्रशासनाने वेळेत पूर्ण करावी, असे आदेश देण्यात आले आहेत. तसेच दरडप्रवण क्षेत्रांमध्ये सुरक्षा जाळ्या बसवणे आणि शहरातील सर्व मोठ्या होर्डिंग्जचे स्ट्रक्चरल ऑडिट करण्याचे कडक निर्देश देण्यात आले आहेत.
झोपडपट्टी भागातील पाण्याचा निचरा तात्काळ होणे आवश्यक आहे, जेणेकरून जलजन्य आजारांचा प्रादुर्भाव रोखता येईल. यासाठी ‘हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे आपला दवाखाना’ यामध्ये आवश्यक औषधांचा पुरेसा साठा ठेवण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.
मुंबईतील या सर्व प्रशासकीय पूर्वतयारी आणि बैठकांचे सत्र सुरू असतानाच, दुसरीकडे राज्यात राजकीय घडामोडींनाही वेग आला आहे. मुंबईत लवकरच महाराष्ट्र विधानसभा पावसाळी अधिवेशन सुरू होणार असल्याने प्रशासकीय यंत्रणांवर कायदा-सुव्यवस्था आणि नागरी सुविधांची दुहेरी जबाबदारी असणार आहे.
या आढावा बैठकीला दूरदृष्यप्रणालीद्वारे मुंबईच्या महापौर रितु तावडे, उपमहापौर संजय घाडी, अपर मुख्य सचिव असीम गुप्ता, मनपा आयुक्त अश्विनी भिडे, तसेच रेल्वे, पोलीस, म्हाडा, एमएमआरडीए, तटरक्षक दल, आणि बेस्ट विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. सर्व यंत्रणांनी टीम म्हणून काम करून मुंबईकरांचा पावसाळा सुकर करावा, असे आवाहन शेवटी उपमुख्यमंत्र्यांनी केले.