पालखी मार्गांचे हरितीकरण ठरणार लोकचळवळ! आषाढी वारीसाठी शासनाचा मोठा निर्णय – मंत्री आशिष शेलार
मुंबई: आषाढी वारीच्या महान परंपरेला पर्यावरण संवर्धनाची जोड देण्यासाठी राज्य सरकार कटिबद्ध आहे. राज्यातील पालखी मार्गांचे व्यापक हरितीकरण करण्यासाठी शासन, आध्यात्मिक संस्था आणि लोकसहभाग यांच्या माध्यमातून ही मोहीम एक मोठी ‘लोकचळवळ’ म्हणून राबवण्यात येईल, अशी माहिती माहिती तंत्रज्ञान व सांस्कृतिक कार्य मंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी दिली.
हरित वारी आणि निर्मल वारीचा आढावा
नुकत्याच पार पडलेल्या ‘निर्मल वारी’ आणि ‘हरित वारी’ उपक्रमाच्या आढावा बैठकीत पालखी मार्गावरील वृक्षारोपण आणि हरितीकरणाच्या कामांचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला. संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज पालखी मार्गावर वारकऱ्यांना सावली आणि सुखकर प्रवास मिळावा, यासाठी हरित पट्टे विकसित केले जात आहेत.
पंढरपूर संस्थानचे विश्वस्त तथा संत तुकाराम महाराज यांचे वंशज शिवाजीराव मोरे यांच्या विनंतीची तातडीने दखल घेऊन या विशेष बैठकीचे आयोजन करण्यात आले होते. या बैठकीला सांस्कृतिक कार्य विभागाचे सचिव डॉ. किरण कुलकर्णी, पर्यावरण सचिव जयश्री भोज आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
विविध नाविन्यपूर्ण उपक्रमांची सांगड
पालखी मार्गांच्या हरितीकरणासाठी विविध स्तरांवरून प्रयत्न केले जात आहेत:
- मुंबई क्रिकेट असोसिएशनचा (MCA) उपक्रम: क्रिकेट सामन्यादरम्यान जेवढे ‘डॉट बॉल’ पडतील, तेवढे वृक्ष लावण्याचा अभिनव उपक्रम MCA ने हाती घेतला आहे. या उपक्रमातील झाडे पालखी मार्गावर लावण्यासंदर्बत मंत्री शेलार यांनी तात्काळ असोसिएशनच्या पदाधिकाऱ्यांशी संपर्क साधून चर्चा केली आहे.
- ३०० कोटी वृक्ष लागवड मोहीम: राज्याची महत्त्वाकांक्षी ३०० कोटी वृक्ष लागवड योजनाही या पालखी मार्गांच्या हरितीकरणाशी जोडली जाणार आहे.
यापूर्वी देखील शासनाने राज्यातील धार्मिक आणि सांस्कृतिक वारसा जपण्यासाठी अनेक मोठे निर्णय घेतले आहेत, जसे की नुकताच पिंपळेश्वर महादेव मंदिर जमिनीचा प्रलंबित प्रश्न अखेर सुटला असून भक्तांच्या संघर्षाला मोठे यश आले आहे. त्याचप्रमाणे आता वारी मार्गाचा कायापालट केला जात आहे.
प्रशासकीय गती आणि विकासकांची जबाबदारी
मंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी स्पष्ट केले की, पायाभूत सुविधांचे प्रकल्प उभारताना जर झाडे तोडावी लागली, तर संबंधित विकासकाला अन्यत्र वृक्षलागवड करणे बंधनकारक असते. अशा विकासकांनी पालखी मार्गांवर प्राधान्याने वृक्षलागवड करावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत. भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाला (NHAI) या कल्याणकारी कामासाठी तात्काळ ना-करत प्रमाणपत्र देण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.
याशिवाय, शासकीय योजनांना आणि प्रशासकीय कामांना गती देण्यासाठी नुकताच महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ निर्णय घेऊन मंत्रालयातील विभागांची पुनर्रचना करण्यात आली आहे, ज्यामुळे अशा पर्यावरणपूरक प्रकल्पांची अंमलबजावणी जलद गतीने होईल.
देशी वृक्षांचे संवर्धन आणि वारीचा आनंद
पालखी मार्गावर केवळ झाडे लावून न थांबता, सावली देणाऱ्या देशी वृक्षांचे संवर्धन, त्यांची नियमित देखभाल, पाणीपुरवठा आणि सुरक्षिततेची योग्य काळजी घेण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. यामुळे लाखो वारकऱ्यांचा पायी वारीचा प्रवास अधिक सुकर आणि सुखकर होईल.
वारकरी परंपरा, पर्यावरण संरक्षण आणि लोकसहभाग यांचा हा अनोखा त्रिवेणी संगम संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी एक आदर्श ठरेल, असा विश्वास मंत्री शेलार यांनी व्यक्त केला आहे.