अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) कोल्हापूर आणि पुणे जिल्ह्यात मोठी धडक कारवाई करत तब्बल २४ लाख ८१ हजार रुपयांचा अवैध औषधसाठा जप्त केला आहे. या कारवाईमुळे औषध निर्मिती आणि विक्री क्षेत्रात मोठी खळबळ उडाली आहे. प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, ही कारवाई ८ जून २०२६ रोजी करण्यात आली असून दोन्ही ठिकाणी पुढील कायदेशीर प्रक्रिया वेगाने सुरू आहे.
कोल्हापुरात औषध खरेदी-विक्री परवान्यांचे उल्लंघन
कोल्हापूर येथील रविवार पेठ भागात असलेल्या ‘मे. मेडटॅब्स फार्मा प्रा. लि.’ या ठिकाणी एफडीएच्या विशेष पथकाने धाड टाकली. या तपासणी दरम्यान मोठ्या प्रमाणावर अ‍ॅलोपॅथिक औषधे आणि विशेषतः प्रतिजैविक (अँटिबायोटिक) इंजेक्शन्सचा साठा आढळून आला. धक्कादायक बाब म्हणजे, या औषधांच्या खरेदी-विक्रीसाठी आवश्यक असणारे वैध परवाने आणि इतर महत्त्वाची कागदपत्रे संबंधित ठिकाणी उपलब्ध नव्हती.
हे थेट औषधे व सौंदर्यप्रसाधने अधिनियम, १९४० मधील नियमांचे उल्लंघन असल्याने, प्रशासनाने औषधांचे काही नमुने तपासणीसाठी प्रयोगशाळेत पाठवले आहेत. तसेच, उर्वरित २९ प्रकारच्या औषधांचा तब्बल १३.६२ लाख रुपयांचा साठा जप्त करण्यात आला आहे.
पुण्यात औषध कंपनीच्या गोदामावर छापा; जाहिरात नियमांचे उल्लंघन
दुसऱ्या मोठ्या कारवाईत पुणे जिल्ह्यातील वडकी येथे असलेल्या ‘मे. सिप्ला फार्मा अँड लाइफ सायन्सेस लिमिटेड’ च्या गोदामाची तपासणी करण्यात आली. या ठिकाणी ‘रेक्टीन प्लस टॅब्लेट’ या ‘शेड्युल एच’ (Schedule H) अंतर्गत येणाऱ्या प्रिस्क्रिप्शन औषधाच्या पॅकेजिंगवर औषधाच्या वापराबाबत बेकायदेशीर जाहिरात करण्यात आल्याचे स्पष्ट झाले.
औषधे व सौंदर्यप्रसाधने नियम, १९४५ नुसार अशा प्रकारची जाहिरात करण्यास बंदी आहे. नियमांचे थेट उल्लंघन झाल्याने सुमारे ११.१९ लाख रुपयांचा औषधसाठा जप्त करण्यात आला आहे. आरोग्य क्षेत्रातील अशा गंभीर बाबींवर सरकारचे बारीक लक्ष असून, प्रशासकीय कामकाजाला गती देण्यासाठी अलीकडेच मंत्रालयातील ३३ ऐवजी आता होणार ४५ विभाग, असा महत्त्वाचा प्रशासकीय निर्णय घेण्यात आला होता.
अधिकृत औषध खरेदीचे नागरिकांना आवाहन
एफडीएचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी औषध उत्पादक आणि विक्रेत्यांना सर्व कायदे व नियमांचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आदेश दिले आहेत. राज्यात कुठेही औषध उत्पादन, साठवणूक, वितरण आणि विक्रीमध्ये बेकायदेशीर प्रकार आढळल्यास कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असा स्पष्ट इशारा त्यांनी दिला आहे.
आरोग्य यंत्रणा बळकट करण्यासाठी राज्यभरात प्रयत्न सुरू आहेत. उदाहरणार्थ, कोकणातील आरोग्य व्यवस्थेला बळ देण्यासाठी सिंधुदुर्ग शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाचे काम वेगाने पूर्ण करा, अशा सूचनाही काही दिवसांपूर्वी देण्यात आल्या आहेत.
नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?
- औषधे नेहमी नोंदणीकृत आणि अधिकृत परवानाधारक औषध विक्रेत्यांकडूनच खरेदी करावीत.
- औषध खरेदी करताना त्याचे पक्के बिल आवर्जून मागावे.
- कोणत्याही संशयास्पद औषध विक्री किंवा बेकायदेशीर साठवणुकीबाबत माहिती मिळाल्यास तात्काळ अन्न व औषध प्रशासनाला (FDA) कळवावे.