छत्रपती संभाजीनगर: आगामी खरीप हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांना कोणत्याही अडचणी येऊ नयेत यासाठी जिल्हा प्रशासन सज्ज झाले आहे. शेतकऱ्यांना वेळेवर बियाणे, खते आणि पीक कर्ज उपलब्ध करून द्या, जेणेकरून पेरणी आणि हंगामाची कामे विनाव्यत्यय पार पडतील, असे स्पष्ट निर्देश राज्याचे सामाजिक न्याय मंत्री तथा जिल्ह्याचे पालकमंत्री संजय शिरसाट यांनी दिले आहेत.
जिल्हा नियोजन सभागृहात आयोजित खरीप हंगामपूर्व आढावा बैठकीत ते बोलत होते. यावेळी त्यांनी कर्जमाफीस पात्र असलेल्या शेतकऱ्यांच्या पीक कर्जाबाबतचा संभ्रम दूर करण्यासाठी आगामी मंत्रिमंडळ बैठकीत हा विषय मांडण्याचे आश्वासनही दिले. या बैठकीला मंत्री अतुल सावे, जिल्हाधिकारी विनय गौडा, खा. डॉ. कल्याण काळे आणि जिल्ह्यातील सर्व आमदार व वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
कर्ज आणि खत पुरवठ्यातील अडचणींवर होणार मात
बैठकीत लोकप्रतिनिधींनी शेतकऱ्यांच्या विविध समस्या मांडल्या. आमदार प्रशांत बंब यांनी बँकांकडून कर्ज वाटपात होणारी दिरंगाई आणि खतांच्या ‘लिंकिंग’चा (खतांसोबत इतर उत्पादने घेण्याची सक्ती) प्रश्न उपस्थित केला. यावर पालकमंत्र्यांनी प्रशासनाला कडक पावले उचलण्याचे आदेश दिले आहेत. खरीप हंगामासाठी सज्ज होताना बोगस बियाणे आणि खत विक्रेत्यांवर कठोर कारवाई करण्याचे निर्देश आधीच देण्यात आले आहेत, त्याची अंमलबजावणी जिल्ह्यात प्रभावीपणे केली जाईल.
तसेच, आमदार अंबादास दानवे यांनी कर्जमाफी योजनेतील तांत्रिक अडचणींमुळे नवीन कर्ज मिळण्यास होणाऱ्या त्रासाकडे लक्ष वेधले. शासनाने प्रशासनाने लोकाभिमुख कामांचे ‘मॉडेल’ उभे करावे या धोरणानुसार, शेतकऱ्यांच्या अनुदानाची रक्कम बँकांनी कर्जापोटी ‘होल्ड’ करू नये, अशा सूचनाही यावेळी देण्यात आल्या.
जिल्ह्यातील खरीप हंगामाचे चित्र (आकडेवारी)
जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी दीपक गवळी यांनी सादर केलेल्या अहवालानुसार, यंदाच्या हंगामाचे नियोजन खालीलप्रमाणे आहे:
- एकूण प्रस्तावित पेरणी क्षेत्र: ६.९७ लाख हेक्टर
- प्रमुख पिके: कापूस (३.०८ लाख हे.), मका (२.६५ लाख हे.), तूर (५४,८०३ हे.), सोयाबीन (३४,२१७ हे.)
- बियाणे मागणी: मका – ३९,८४५ क्विंटल, कापूस – १७.१३ लाख पाकिटे, सोयाबीन – २५,७३८ क्विंटल.
- खतांचे नियोजन: जिल्ह्यासाठी ३.९५ लाख मेट्रिक टन खतांची मागणी असून, सध्या १.२३ लाख मेट्रिक टन साठा शिल्लक आहे.
‘अल-निनो’चा प्रभाव आणि पेरणीचा सल्ला
यंदाच्या हंगामात ‘अल-निनो’च्या प्रभावामुळे पावसाच्या प्रमाणात बदल होण्याची शक्यता आहे. कृषी विद्यापीठाने दिलेल्या शिफारसीनुसार, १५ जून ते ७ जुलै दरम्यान पुरेसा पाऊस झाल्यास सर्व खरीप पिकांची पेरणी करावी. जर पाऊस लांबला, तर ८ ते १५ जुलै दरम्यान कापूस, बाजरी आणि सोयाबीनला प्राधान्य द्यावे. शेतकऱ्यांनी घरगुती सोयाबीन बियाणे वापरताना त्याची उगवण क्षमता तपासूनच पेरणी करावी, असे आवाहन कृषी विभागाने केले आहे.
पालकमंत्री शिरसाट यांनी शेवटी सांगितले की, बियाणे आणि खतांची मागणी करताना ती गरजेपेक्षा दीडपट जास्त करावी, जेणेकरून ऐनवेळी टंचाई भासणार नाही. तसेच तलावांमधील गाळ काढून तो शेतकऱ्यांच्या शेतात टाकण्याच्या मोहिमेला गती देण्याचेही त्यांनी निर्देश दिले.