नवी दिल्ली: योग हा केवळ शरीर निरोगी आणि तंदुरुस्त ठेवणारा व्यायाम प्रकार नसून, तो मन, शरीर आणि आत्म्याला या ब्रह्मांडाशी जोडणारी एक महान जीवनपद्धती आहे. योग हे मानवी अस्तित्वाला विश्वाशी जोडणारे एक अत्यंत प्रभावी माध्यम असून तो निरोगी, संतुलित आणि आनंदी जीवनाचा खरा पाया आहे, असे प्रतिपादन नवी दिल्लीतील महाराष्ट्र सदनाच्या निवासी आयुक्त तथा सचिव श्वेता सिंघल यांनी केले.
नवी दिल्ली येथील नवीन महाराष्ट्र सदन येथे ‘महाराष्ट्र सदन’, ‘दिल्ली मराठी प्रतिष्ठान’ आणि ‘केंद्रीय आयुष मंत्रालय’ यांच्या संयुक्त विद्यमाने १२ व्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनानिमित्त एका विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. याप्रसंगी त्या बोलत होत्या. यापूर्वी महाराष्ट्रातही विविध नेत्यांनी योगाचे महत्त्व पटवून दिले आहे, जसे की उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी निरोगी आयुष्यासाठी योग हाच रामबाण उपाय असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
विविध मान्यवरांची उपस्थिती
या कार्यक्रमास दिल्ली मराठी प्रतिष्ठानचे संस्थापक वैभव डांगे, सहाय्यक निवासी आयुक्त नितीन शेंडे, सहायक निवासी आयुक्त स्मिता शेलार, जनसंपर्क अधिकारी मनीषा पिंगळे आणि महाराष्ट्र सदनचे व्यवस्थापक प्रमोद कोलापत्ते उपस्थित होते. यासोबतच उपनिवास अभियंता जमुनाप्रसाद गंगवार, दिल्ली मराठी प्रतिष्ठानचे पदाधिकारी अभिजित गोडबोले, विवेक गर्गे, अभिजित पाठक, नितीन सरदारे यांच्यासह महाराष्ट्र सदन व महाराष्ट्र परिचय केंद्राचे इतर सर्व अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने या योगाभ्यासात सहभागी झाले होते.
‘निरोगी वार्धक्यासाठी योग’ या संकल्पनेवर भर
यंदाच्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनाची मुख्य संकल्पना ‘निरोगी वार्धक्यासाठी योग ही जागतिक संकल्पना’ (Yoga for Healthy Aging) अशी ठेवण्यात आली होती. वाढत्या वयातही शरीराची सुदृढता टिकवून ठेवण्यासाठी, मानसिक शांतता मिळवण्यासाठी आणि आयुष्यात सकारात्मकता आणण्यासाठी योग अत्यंत उपयुक्त मार्ग असल्याचे या सत्रात सांगण्यात आले. याच पार्श्वभूमीवर नाशिकमध्येही गिरीश महाजन यांनी योगाला दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनवा असे आवाहन नागरिकांना केले होते.
योगासनांचे थेट प्रात्यक्षिक
मोरारजी देसाई राष्ट्रीय योग संस्थेचे प्रसिद्ध योग प्रशिक्षक आदित्य देव यांनी योगाचे वैज्ञानिक महत्त्व आणि दैनंदिन जीवनातील त्याचे विविध फायदे सविस्तरपणे समजावून सांगितले. रोजच्या धावपळीच्या आणि व्यस्त दिनचर्येतून अवघ्या काही मिनिटांचा वेळ जर आपण योगासाठी दिला, तर आपले शरीर आणि मन नेहमी ताजेतवाने व प्रसन्न राहते, असे ते म्हणाले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली निदर्शक अमर यांनी उपस्थितांना विविध योगासनांची प्रात्यक्षिके करून दाखवली.
कार्यक्रमाची सुरुवात एका पवित्र प्रार्थनेने झाली. यानंतर सूक्ष्म व्यायाम प्रकार जसे की ग्रीवा चालन, कटी चालन आणि घुटना संचलन यांचा सराव करण्यात आला. त्यानंतर उपस्थितांनी अत्यंत उत्साहाने वेगवेगळ्या आसनांचा सराव केला. शेवटच्या सत्रात कपालभाती, नाडीशोधन, अनुलोम-विलोम आणि भ्रामरी प्राणायामासह ध्यान साधना करण्यात आली. कार्यक्रमाचा शेवट ‘ॐ सर्वे भवन्तु सुखिनः, सर्वे सन्तु निरामयाः’ या विश्वकल्याणाच्या वैश्विक प्रार्थनेने झाला.
या संपूर्ण योग सत्रानंतर सर्व उपस्थितांनी दररोज योगाभ्यास करण्याचा आणि निरोगी जीवनशैलीचा हा संदेश समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवण्याचा संकल्प केला. शारीरिक व मानसिक संतुलन राखण्यासाठी आज योग ही काळाची गरज बनली आहे, हाच संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला.