नवी दिल्ली: देशाच्या राजधानीत महाराष्ट्राच्या समृद्ध लोककला आणि संस्कृतीचा सुगंध दरवळला आहे. नवी दिल्ली येथील महाराष्ट्र सदन आणि दक्षिण मध्य क्षेत्र सांस्कृतिक केंद्र (नागपूर) यांच्या संयुक्त विद्यमाने रांगोळी प्रदर्शन, विशेष कार्यशाळा आणि भव्य रांगोळी स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमाला दिल्लीतील नागरिक, विद्यार्थी आणि कलाप्रेमींकडून प्रचंड प्रतिसाद मिळाला.
पारंपरिक व आधुनिक रांगोळी शैलींचे थेट प्रात्यक्षिक
या कार्यशाळेत सुप्रसिद्ध रांगोळी कलाकार गायत्री पाटील आणि प्रतीक पानसरे यांनी उपस्थित प्रशिक्षणार्थींना मार्गदर्शन केले. त्यांनी संस्कार भारती, गालिचा, लँडस्केप, पोर्ट्रेट आणि पोस्टर रांगोळी यांसारख्या पारंपरिक तसेच आधुनिक कलाशैलींचे थेट प्रात्यक्षिकांसह धडे दिले. रांगोळीमधील रंगसंगती, रेषांचे संतुलन, प्रमाणबद्धता आणि मांडणी कशी करावी, याविषयी सविस्तर तंत्र समजावून सांगितले.
या संपूर्ण कार्यक्रमाचे मुख्य आकर्षण ठरली ती सुप्रसिद्ध रांगोळी कलाकार गणेश खरे यांनी साकारलेली छत्रपती शिवाजी महाराजांची जिवंत भासणारी भव्य रांगोळी. त्यांच्या या कलेचे सर्वांनी भरभरून कौतुक केले. उल्लेखनीय म्हणजे, छत्रपती शिवरायांचा हा दैदिप्यमान इतिहास उत्तर भारतातही पोहोचवण्यासाठी विविध प्रयत्न सुरू आहेत; जसे की आग्रा येथे साकारणार छत्रपती शिवाजी महाराजांचे भव्य आंतरराष्ट्रीय स्मारक यासारखे ऐतिहासिक प्रकल्प शिवविचारांना नवी ओळख देत आहेत.
रांगोळी स्पर्धेतील विजेते
आयोजित रांगोळी स्पर्धेत विविध सामाजिक, सांस्कृतिक, निसर्ग आणि व्यक्तिचित्रांवर आधारित उत्कृष्ट कलाकृती सादर करण्यात आल्या. या स्पर्धेचा निकाल पुढीलप्रमाणे राहिला:
- प्रथम क्रमांक: संजू गौतम
- द्वितीय क्रमांक: माही मित्तल आणि अनन्या मित्तल
- तृतीय क्रमांक: यशोदा मनुलकर
- प्रोत्साहनपर बक्षिसे: जया, सुवर्णा आणि मीना हरणे
या स्पर्धेचे परीक्षण भारत सरकारच्या सह महालेखानियंत्रक सुप्रिया देवस्थळी, रांगोळी कलाकार गणेश खरे आणि आशिष देशमुख यांनी केले. रांगोळी ही केवळ घरासमोरील नक्षी नसून ती भारतीय संस्कृतीचा जिवंत वारसा असल्याचे सुप्रिया देवस्थळी यांनी नमूद केले.
महाराष्ट्र सदन: दिल्लीतील मराठी बांधवांसाठी सांस्कृतिक केंद्र
समारोपप्रसंगी निवासी आयुक्त तथा सचिव डॉ. श्वेता सिंघल यांच्या हस्ते विजेत्यांना प्रशस्तीपत्रक व पारितोषिके प्रदान करण्यात आली. यावेळी बोलताना त्या म्हणाल्या की, “महाराष्ट्र सदन हे दिल्लीत राहणाऱ्या मराठी बांधवांसाठी ‘होम अवे फ्रॉम होम’ आहे. महाराष्ट्राची खाद्यसंस्कृती, चित्रपट आणि लोककला राजधानीत पोहोचवण्यासाठी दर महिन्याला फिल्म क्लब व विविध उपक्रम राबवले जात आहेत.”
राजधानी दिल्लीत महाराष्ट्राच्या विविध प्रकल्पांवर नियमित चर्चा होत असतात, ज्याप्रमाणे नुकतीच महाराष्ट्रातील पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना वेग देण्यासाठी दिल्लीत महत्त्वाची बैठक पार पडली, त्याचप्रमाणे महाराष्ट्राच्या कला-संस्कृतीचा ठसाही दिल्लीत अशा उपक्रमांमुळे अधिक ठळक होत आहे. यासोबतच विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी विद्यार्थ्यांसाठी नवीन शासकीय वसतिगृह आणि कल्याणकारी योजना राबवून सांस्कृतिक व शैक्षणिक प्रगती साधली जात आहे.
या कार्यक्रमास महाराष्ट्र परिचय केंद्राचे संचालक हेमराज बागुल, सहायक निवासी आयुक्त नितीन शेंडे, दक्षिण मध्य सांस्कृतिक केंद्राचे सहायक संचालक दीपक कुलकर्णी, जनसंपर्क अधिकारी मनीषा पिंगळे यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.