मुंबई किंवा नवी मुंबईसारख्या महानगरांमध्ये उच्च शिक्षणासाठी येणाऱ्या ग्रामीण व मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांना राहण्याची मोठी अडचण भासते. ही अडचण दूर करण्यासाठी राज्य शासनाच्या इतर मागास बहुजन कल्याण विभागामार्फत एक दिलासादायक पाऊल उचलण्यात आले आहे. इतर मागासवर्ग (OBC), विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (VJNT) तसेच विशेष मागास प्रवर्ग (SBC) मधील उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी मुंबई शहर जिल्ह्यात नवीन शासकीय वसतिगृह (Government Hostel) सुरू करण्यात आले आहे.
वसतिगृहाचे ठिकाण कुठे आहे?
हे शासकीय वसतिगृह वाशी, नवी मुंबई येथील सेक्टर १९-बी, प्लॉट क्र. ९, पहिला मजला येथे सुरू करण्यात आले आहे. मुंबई व उपनगरात उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी हे मध्यवर्ती आणि सोयीस्कर ठिकाण ठरणार आहे.
शासनाकडून अशा प्रकारच्या विविध कल्याणकारी योजना राबवल्या जातात, ज्याप्रमाणे दिव्यांग आणि वृद्धांसाठी राष्ट्रीय वयोश्री योजना राबवली जात आहे, त्याच धर्तीवर विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक विकासासाठी या वसतिगृह सुविधेची सुरुवात करण्यात आली आहे.
प्रवेश प्रक्रिया आणि पात्रता निकष
या शासकीय वसतिगृहात शैक्षणिक वर्षासाठी प्रवेश प्रक्रिया पुढील निकषांनुसार राबवली जाईल:
- प्रथम वर्ष प्रवेश: विहित मुदतीत अर्ज करणाऱ्या व्यावसायिक (Professional) तसेच बिगर-व्यावसायिक (Non-Professional) अभ्यासक्रमांच्या प्रथम वर्षात प्रवेश घेतलेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना प्राधान्याने प्रवेश दिला जाईल.
- थेट द्वितीय वर्ष प्रवेश: पदविका (Diploma) अभ्यासक्रम उत्तीर्ण होऊन पदवी अभ्यासक्रमाच्या थेट द्वितीय वर्षात प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना वसतिगृहात प्रवेश दिला जाईल.
- तृतीय व चतुर्थ वर्ष: जागा रिक्त राहिल्यास, पात्र विद्यार्थ्यांना अनुक्रमे तृतीय आणि चतुर्थ वर्षात प्रवेश दिला जाईल.
- निवड पद्धत: द्वितीय, तृतीय व चतुर्थ वर्षात प्रवेश देताना विद्यार्थ्यांच्या १२ वी परीक्षेतील अंतिम गुणवत्ता गुणांचा (Merit Marks) विचार केला जाईल.
प्रवर्गनिहाय आरक्षण रचना
वसतिगृहातील जागांचे वाटप पारदर्शक पद्धतीने व्हावे यासाठी शासनाने प्रवर्गनिहाय आरक्षण निश्चित केले आहे:
- इतर मागासवर्ग (OBC): ५१%
- विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (VJNT): ३३%
- विशेष मागास प्रवर्ग (SBC): ६%
- दिव्यांग विद्यार्थी: ४%
- अनाथ विद्यार्थी: २%
- आर्थिक दुर्बल घटक (EWS): ४%
शिक्षणासोबतच राज्यातील युवकांना रोजगाराच्या नव्या संधी मिळाव्यात यासाठी विविध उपक्रम सुरू आहेत; जसे की नुकतेच परभणी गुंतवणूक परिषदेत हजारो तरुणांसाठी रोजगाराची सुवर्णसंधी निर्माण झाली आहे, तसेच उच्च शिक्षणातील विद्यार्थ्यांसाठी राहण्याची ही सोय मोलाची ठरेल.
अर्ज व अधिक माहितीसाठी संपर्क
वसतिगृह प्रवेशाबाबतचे शासन निर्णय, नियम, आवश्यक कागदपत्रे आणि अधिक माहितीसाठी विद्यार्थ्यांनी खालील पत्त्यावर संपर्क साधावा:
कार्यालय: सहाय्यक संचालक, इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग, मुंबई शहर
पत्ता: नवीन प्रशासकीय इमारत, चौथा मजला, आर. सी. चेंबूरकर मार्ग, चेंबूर (पूर्व), मुंबई.