मुंबई: राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या बहुआयामी आणि क्रांतीकारी जीवनकार्याला उजाळा देण्यासाठी माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाने एका विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन केले आहे. महासंचालनालयाच्या वतीने निर्मित ‘दिलखुलास’ या लोकप्रिय कार्यक्रमात शाहू महाराजांच्या विचारांचा आणि कार्याचा सखोल वेध घेणारी एक विशेष मुलाखत मालिका प्रसारित केली जाणार आहे.
या विशेष मुलाखतीत महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध साहित्यिक, ज्येष्ठ अर्थतज्ज्ञ आणि राजर्षी शाहू महाराजांच्या विचारांचे गाढे अभ्यासक डॉ. जे.के. पवार मार्गदर्शन करणार आहेत. तर कोल्हापूर विभागीय माहिती कार्यालयाच्या सहायक संचालक वृषाली पाटील यांनी या मुलाखतीचे अत्यंत प्रभावीपणे सूत्रसंचालन केले आहे.
कधी आणि कुठे ऐकता येणार हा कार्यक्रम?
‘दिलखुलास’ या कार्यक्रमातील ही विशेष मुलाखत तीन भागांमध्ये प्रसारित होणार आहे. त्याचे सविस्तर वेळापत्रक खालीलप्रमाणे आहे:
- दिनांक: शुक्रवार २६ जून, शनिवार २७ जून आणि सोमवार २९ जून २०२६
- वेळ: सकाळी ७.२५ ते ७.४०
- प्रसारण माध्यमे: आकाशवाणीची सर्व केंद्रे आणि ‘न्यूज ऑन एआयआर’ (News on AIR) हे मोबाईल ॲप.
मुलाखतीचे प्रमुख आकर्षण आणि विषय
राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांचे कार्य केवळ एका क्षेत्रापुरते मर्यादित नव्हते. त्यांनी सामाजिक न्याय, शिक्षण, शेती, जलसंधारण, सहकार, उद्योग, महिला सक्षमीकरण, कला, क्रीडा आणि पत्रकारिता अशा विविध क्षेत्रांत ऐतिहासिक क्रांती घडवून आणली. या मुलाखतीमध्ये त्यांच्या याच लोककल्याणकारी राज्यकारभाराचा आढावा घेण्यात आला आहे.
१. सामाजिक न्याय आणि शैक्षणिक क्रांती (भाग १):
पहिल्या भागात महाराजांच्या लोकाभिमुख राज्यकारभारावर प्रकाश टाकण्यात आला आहे. वंचितांना हक्क मिळवून देण्यासाठी त्यांनी घेतलेले ऐतिहासिक निर्णय आणि मोफत व सक्तीच्या प्राथमिक शिक्षणाचा पाया कसा रचला, यावर डॉ. पवार भाष्य करतील. त्यांचे हे शैक्षणिक योगदान आजही महाराष्ट्राला प्रेरणा देत आहे. याच धर्तीवर आजच्या काळात शिक्षकांचा गौरव करण्यासाठी शासनाने क्रांतीज्योती सावित्रीमाई फुले राज्य शिक्षक गुणगौरव पुरस्कार सुरू करून शिक्षकांच्या समर्पणाचा सन्मान केला आहे.
२. शेती, जलसंधारण आणि महिला सक्षमीकरण (भाग २):
दुसऱ्या भागात शाहू महाराजांची दूरदृष्टी असणारे कृषी धोरण, राधानगरी धरणाचे बांधकाम, सहकार चळवळ, आणि रोजगार निर्मिती या विषयांवर चर्चा होणार आहे. महिलांच्या उन्नतीसाठी आणि त्यांच्या हक्कांसाठी शाहू महाराजांनी घेतलेले कायदेशीर निर्णय आजही दिशादर्शक मानले जातात. आजच्या युगातही महिलांना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी शासनाने एकल महिला धोरण राबवून त्यांच्या सक्षमीकरणासाठी एक मोठे पाऊल उचलले आहे.
३. कला, क्रीडा आणि पत्रकारिता (भाग ३):
तिसऱ्या भागात डॉ. जे.के. पवार हे शाहू महाराजांनी कला, संस्कृती आणि क्रीडा क्षेत्राला दिलेल्या राजाश्रयाविषयी माहिती देणार आहेत. तसेच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या ‘मूकनायक’ वृत्तपत्राला मदत करून त्यांनी पत्रकारितेला आणि समाजप्रबोधनाला दिलेली नवी दिशा आणि आजच्या तरुण पिढीसाठी त्यांची मार्गदर्शक मूल्ये यावर सविस्तर विवेचन ऐकायला मिळणार आहे.
महाराष्ट्राच्या या महान लोकराजाचे विचार आणि आधुनिक महाराष्ट्राच्या जडणघडणीतील त्यांचे योगदान समजून घेण्यासाठी ही विशेष मुलाखत मालिका नक्की ऐका.