पुणे: केंद्र आणि राज्य शासनाच्या विविध लोककल्याणकारी योजनांची माहिती समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवून प्रत्येक पात्र नागरिकाला त्याचा लाभ मिळवून देण्यासाठी ग्रामपंचायतींनी अग्रगण्य भूमिका घ्यावी. महान समाजसुधारकांच्या विचारांना अनुसरून एक स्वच्छ, समृद्ध, आधुनिक आणि कृषीकेंद्रित महाराष्ट्र घडवण्यासाठी सर्वांनी एकजुटीने कार्य करावे, असे आवाहनात्मक प्रतिपादन राज्याचे कृषी मंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी केले.
सकाळ माध्यम समूहाच्या वतीने पुण्यातील डेक्कन महाविद्यालयाच्या सभागृहात आयोजित ‘पुणे विभागीय ॲग्रोवन सरपंच महापरिषद’ प्रसंगी ते बोलत होते. या महापरिषदेला ग्रामविकास मंत्री जयकुमार गोरे, ‘यशदा’चे उपमहासंचालक डॉ. मल्लिनाथ कलशेट्टी, सकाळ माध्यम समूहाचे अध्यक्ष प्रतापराव पवार, ॲग्रोवनचे कार्यकारी संपादक रमेश जाधव, ॲड्रियास स्टील प्रा. लि.चे सहयोगी संचालक अनिल पाटील, कपुर ट्रॅक्टरचे व्यवस्थापक शालन श्रीवास्तव यांच्यासह पुणे विभागातील विविध ग्रामपंचायतींचे सरपंच मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
ग्रामपंचायतींचा विकास आणि पायाभूत सुविधांवर भर
आपल्या भाषणात कृषी मंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी स्पष्ट केले की, ग्रामीण भागातील पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यासाठी राज्य शासन सातत्याने पावले उचलत आहे. स्वच्छ पिण्याचे पाणी, स्वच्छता, आरोग्य, निवारा, शिक्षण, रस्ते आणि जलसंधारण यांसारख्या मूलभूत गरजांना प्राधान्य देऊन ग्रामपंचायतींनी आपल्या गावाच्या विकासाची दिशा ठरवावी.
गावातील स्थानिक प्रश्न सोडवण्यासाठी लोकसहभागातून विकास आराखडा तयार करावा आणि नियोजनबद्ध रीतीने काम करावे. तसेच, ग्रामपंचायतींचे स्वतःचे उत्पन्न वाढवण्यासोबतच उपलब्ध शासकीय निधीचा पारदर्शक व प्रभावी वापर करावा. लोकप्रतिनिधी आणि प्रशासन यांच्यात उत्तम समन्वय राखून आदर्श गावे निर्माण करावीत. अशा दिशादर्शक कार्य करणाऱ्या ग्रामपंचायतींच्या पाठीशी राज्य शासन नेहमीच भक्कमपणे उभे राहील, असा विश्वास त्यांनी दिला.
ग्रामीण पायाभूत सुविधांच्या विकासाबाबत बोलताना त्यांनी नमूद केले की, शेतरस्त्यांचे सक्षमीकरण ही काळाची गरज आहे. अलीकडेच रायगडमधील अलिबाग येथे मुख्यमंत्री बळीराजा शेत-पाणंद रस्त्याची पाहणी करण्यात आली होती, ज्याचा थेट फायदा स्थानिक शेतकऱ्यांना होत आहे.
मुख्यमंत्री समृद्ध ग्रामपंचायत अभियान आणि जलसंधारण
ग्रामविकास मंत्री जयकुमार गोरे यांनी आपल्या मनोगतात सांगितले की, राज्यातील गावांच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी ‘मुख्यमंत्री समृद्ध ग्रामपंचायत अभियान’ प्रभावीपणे राबवले जात आहे. या अभियानाद्वारे शाळा, अंगणवाड्या, ग्रामपंचायत कार्यालये, स्मशानभूमी आणि जलसंधारण व्यवस्था या पायाभूत सुविधा सक्षम केल्या जात आहेत. त्यामुळे सर्व ग्रामपंचायतींनी यात सक्रिय सहभाग नोंदवावा.
बदलते हवामान, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, मृदा परीक्षण, कार्यक्षम सिंचन पद्धती आणि यशस्वी शेतकऱ्यांच्या अनुभवातून प्रेरणा घेऊन शेतीचा नवा आदर्श उभा करावा, असे आवाहन त्यांनी केले. जलयुक्त शिवार योजना आणि पाणी कप स्पर्धेच्या माध्यमातून जलसाठवणुकीची मोठी चळवळ उभी राहिली आहे.
हवामान बदलामुळे निर्माण होणाऱ्या नैसर्गिक आपत्तींच्या नियोजनावर भर देताना, विविध जिल्ह्यांमध्ये विशेष उपक्रम राबवले जात आहेत. जसे की यवतमाळ आपत्ती व्यवस्थापनासाठी स्वतंत्र कृती आराखडा तयार करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत, जेणेकरून आपत्तीच्या वेळी योग्य उपाययोजना करता येतील.
शेतकऱ्यांच्या हिताचे धाडसी निर्णय
राज्य सरकार शेतकऱ्यांच्या पाठीशी ठामपणे उभे असून त्यांच्या जमिनी व हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी कटिबद्ध आहे. नुकताच घेतलेला एक महत्त्वाचा निर्णय म्हणजे रायगड जिल्ह्यातील ७० हजार एकर जमिनींवरील वन विभागाचे शिक्के हटवण्याचा निर्णय, ज्यामुळे हजारो शेतकरी कुटुंबांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.
शेतीमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि आधुनिक तंत्रज्ञान
सकाळ माध्यम समूहाचे अध्यक्ष प्रतापराव पवार यांनी गावाच्या विकासासाठी सर्व सामाजिक घटकांनी एकत्र येऊन काम करण्याची गरज अधोरेखित केली. शेती क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढल्यास उत्पादनाचा खर्च घटेल आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मोठी मदत होईल, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला ‘ॲग्रोवन’चे कार्यकारी संपादक रमेश जाधव यांनी प्रास्ताविक करून महापरिषदेच्या आयोजनामागील उद्देश स्पष्ट केला. या परिषदेत उपस्थित सरपंच आणि ग्रामप्रतिनिधींना ग्रामीण विकास व आधुनिक शेतीविषयक मोलाचे मार्गदर्शन मिळाले.