मुंबई: शिया इस्माईली मुस्लिम समाजाचे ५० वे इमाम आणि आगा खान डेव्हलपमेंट नेटवर्कचे (AKDN) अध्यक्ष प्रिन्स रहीम आगा खान पाचवे यांनी महाराष्ट्राचे राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांची महाराष्ट्र लोकभवन (राजभवन), मुंबई येथे सदिच्छा भेट घेतली. राज्यपालांनी त्यांचे राजभवनात मनःपूर्वक स्वागत केले. या भेटीदरम्यान पर्यावरण संवर्धन, हवामान बदल, सूक्ष्म वने (Micro Forest) आणि राज्यातील शिक्षण क्षेत्रातील सहकार्याविषयी सविस्तर चर्चा झाली.
काही दिवसांपूर्वीच महामहिम प्रिन्स रहीम आगा खान यांचे मुंबईत आगमन झाले होते, त्यानंतर राज्यपालांसोबत झालेली ही बैठक विविध विकासात्मक आणि सामाजिक उपक्रमांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरली आहे.
विद्यापीठांमध्ये ‘सूक्ष्म वन’ उभारणीची चाचपणी
पर्यावरण संरक्षणासाठी आगा खान डेव्हलपमेंट नेटवर्कने हजारो ठिकाणी ‘सूक्ष्म वन’ (Micro Forest) विकसित करण्याचा प्रकल्प हाती घेतला आहे. हाच उपक्रम महाराष्ट्रातील प्रमुख विद्यापीठे आणि नामांकित शैक्षणिक संस्थांमध्ये राबविण्याबाबत शक्यता तपासली जाईल, असे प्रिन्स रहीम आगा खान यांनी बैठकीत स्पष्ट केले. राज्यातील विद्यापीठांसोबत पर्यावरण संवर्धन आणि हवामान कृती आराखड्यावर दीर्घकालीन भागीदारी करण्यास AKDN उत्सुक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
महाराष्ट्रातील शहरांमध्ये हवामान कृती आणि शीतकरण उपाययोजना
वाढत्या जागतिक तापमानाच्या आणि तीव्र हवामान बदलांच्या पार्श्वभूमीवर AKDN भारतासह महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर पर्यावरणपूरक प्रकल्प राबवत आहे. यामध्ये प्रामुख्याने:
- पुणे, मीरा-भाईंदर आणि चंद्रपूर: या शहरांमध्ये कार्बन उत्सर्जन कमी करणे आणि नाविन्यपूर्ण शीतकरण उपाययोजना (Cooling Solutions) राबवून नागरिकांना दिलासा देण्याचे काम सुरू आहे.
- वसईतील जलस्रोत पुनरुज्जीवन: वसई परिसरातील नैसर्गिक तलाव आणि इतर जलस्रोतांचे पुनरुज्जीवन केल्यामुळे स्थानिक भूजल पातळीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. अशाच प्रकारे राज्यातील विविध भागांत भूजल आणि पाणी समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी जलसंधारण उपक्रम उपयुक्त ठरत आहेत.
आदिवासी आणि ग्रामीण भागातील उपजीविका विकासावर भर
या चर्चेदरम्यान राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी महाराष्ट्रातील दुर्गम, आदिवासी आणि ग्रामीण भागातील उपजीविका (Livelihood Development) सुधारण्यासाठी AKDN ने विशेष पुढाकार घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त केली. शिक्षण, पर्यावरण रक्षण आणि ग्रामीण रोजगार निर्मिती या घटकांवर एकत्रित काम झाल्यास राज्यातील जनतेला दीर्घकालीन लाभ मिळू शकतील, असे राज्यपालांनी अधोरेखित केले.
वडिलांच्या ५० वर्षांपूर्वीच्या आठवणींनी प्रिन्स रहीम भावूक
या बैठकीत एक अत्यंत भावुक क्षण पाहायला मिळाला. राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी प्रिन्स रहीम आगा खान यांना एक अत्यंत दुर्मिळ व ऐतिहासिक छायाचित्र अल्बम भेट दिला. या अल्बममध्ये प्रिन्स रहीम यांचे दिवंगत वडील करीम आगा खान चौथे आणि त्यांच्या मातोश्रींच्या गेल्या ५० वर्षांतील तत्कालीन राज्यपालांसोबतच्या राजभवनातील भेटींची छायाचित्रे संकलित करण्यात आली होती. आपल्या पालकांच्या या ऐतिहासिक आठवणी पाहून प्रिन्स रहीम भावूक झाले आणि त्यांनी “हे खरोखरच मन हेलावणारे आणि अप्रतिम आहे!” अशा शब्दांत कृतज्ञता व्यक्त केली.