बीड: वाढती लोकसंख्या आणि वेगाने विस्तारणाऱ्या बाजारपेठांमुळे आज प्लास्टिक कचरा ही एक अत्यंत गंभीर समस्या बनली आहे. या समस्येवर मात करण्यासाठी आणि पर्यावरण रक्षणासाठी बीड जिल्ह्यात एक महत्त्वाचे पाऊल उचलण्यात आले आहे. बीड जिल्ह्यातील सर्व नगरपरिषद आणि नगरपंचायत क्षेत्रांमध्ये ३० दिवसांची विशेष ‘एकल वापर प्लास्टिक बंदी’ (Single-Use Plastic Ban) मोहीम सुरू करण्यात आली आहे.
या महत्त्वपूर्ण मोहिमेचे अधिकृत उद्घाटन राज्याच्या पर्यावरण, वातावरणीय बदल तसेच पशुसंवर्धन मंत्री पंकजाताई मुंडे यांच्या हस्ते करण्यात आले. जिल्हाधिकारी कार्यालयातील सभागृहात आयोजित या कार्यक्रमाला जिल्हाधिकारी विवेक जॉन्सन, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी जितीन रहेमान आणि निवासी उपजिल्हाधिकारी सतिश सोनी यांच्यासह प्रशासनातील इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
‘सिंगल युज प्लास्टिक मुक्त शहर’ संकल्पना
बीड जिल्ह्यातील ६ नगरपरिषदा आणि ५ नगरपंचायती अशा एकूण ११ शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये ही मोहीम प्रभावीपणे राबवली जात आहे. पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीने अशा मोहिमा अत्यंत महत्त्वाच्या ठरतात. यापूर्वी देखील पर्यावरण रक्षणासाठी राज्य शासनाच्या वृक्ष लागवड मोहिमेत नागरिकांनी मोठ्या प्रमाणावर सहभाग घेतला होता, त्याच धर्तीवर या प्लास्टिक मुक्ती मोहिमेलाही लोकचळवळीचे स्वरूप देण्याचा मानस आहे.
मोहिमेची अंमलबजावणी तीन टप्प्यांत होणार
जिल्हा प्रशासन अधिकारी संभाजी वाघमारे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या मोहिमेचे नियोजन तीन टप्प्यांत करण्यात आले आहे:
- टप्पा १ (१५ ते २५ जुलै): पहिल्या टप्प्यात संपूर्ण जिल्ह्यात व्यापक जनजागृती मोहीम राबवली जाईल. शाळा, महाविद्यालये आणि स्वयंसेवी संस्थांच्या माध्यमातून नागरिकांना प्लास्टिकच्या दुष्परिणामांची माहिती दिली जाईल.
- टप्पा २ (२६ जुलै ते ५ ऑगस्ट): दुसऱ्या टप्प्यात व्यापारी प्रतिष्ठाने, बाजारपेठा आणि दुकानांची विशेष तपासणी केली जाईल. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई केली जाईल.
- टप्पा ३ (६ ते १५ ऑगस्ट): तिसऱ्या टप्प्यात ‘प्लास्टिकमुक्त शहर’ संकल्पनेअंतर्गत विविध विशेष उपक्रम राबवून कापडी व पर्यावरणपूरक पिशव्यांच्या वापराला प्रोत्साहन दिले जाईल.
आरोग्य आणि पर्यावरणाचा समतोल
प्लास्टिक कचऱ्यामुळे केवळ पर्यावरणाचाच ऱ्हास होत नाही, तर सार्वजनिक आरोग्यालाही मोठा धोका निर्माण होतो. घनकचरा व्यवस्थापनासमोरील आव्हाने दूर करण्यासाठी प्लास्टिकचा वापर पूर्णपणे थांबवणे गरजेचे आहे. नागरिकांचे आरोग्य सुदृढ राखण्यासाठी शासन विविध पातळ्यांवर काम करत असून, नुकतेच राज्यात महा आरोग्य शिबिर २०२६ चे आयोजन देखील करण्यात आले आहे. या आरोग्य सुधारणांसोबतच परिसर स्वच्छ आणि प्लास्टिकमुक्त ठेवणे हे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे.
प्रशासनाचा नागरिकांना सहभागाचा कौल
बीड जिल्हा प्रशासनाने सर्व नागरिकांना, व्यापाऱ्यांना आणि तरुण वर्गाला या मोहिमेत सक्रिय सहभाग घेण्याचे आवाहन केले आहे. केवळ दंडात्मक कारवाईला न घाबरता, एक जबाबदार नागरिक म्हणून आपल्या भावी पिढीच्या सुरक्षित भविष्यासाठी एकल वापर प्लास्टिकला कायमचा रामराम ठोकूया!