मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन (Mumbai-Ahmedabad Bullet Train) प्रकल्पाच्या कामाला आता कमालीचा वेग आला आहे. या महत्त्वाकांक्षी हाय-स्पीड रेल्वे मार्गिकेच्या उभारणीत महाराष्ट्राने आणखी एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील आंबेसरी गावाजवळ तिसऱ्या पर्वतीय बोगद्याचे (Mountain Tunnel – MT-7) यशस्वी वेधन पूर्ण करण्यात आले आहे.
अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि वैशिष्ट्ये
हा नवनिर्मित बोगदा ४१७ मीटर लांब आणि १४.४ मीटर रुंद आहे. बुलेट ट्रेनचा प्रवास अत्यंत सुरक्षित आणि सुकर व्हावा यासाठी या बोगद्यामध्ये जागतिक दर्जाच्या आधुनिक तांत्रिक सुविधा उपलब्ध करण्यात आल्या आहेत. सुरक्षेचा विचार करता यामध्ये अत्याधुनिक देखरेख यंत्रणा, वायुवीजन (व्हेंटिलेशन) प्रणाली, अग्निसुरक्षा व्यवस्था आणि नियंत्रित प्रवेश नियंत्रण प्रणाली बसवण्यात आली आहे.
याच धर्तीवर राज्यात दळणवळण आणि वाहतूक क्षेत्राचा कायापालट करण्यासाठी विविध स्तरांवर प्रयत्न केले जात आहेत. वाहतूक क्षेत्र अधिक सुलभ करण्यासाठी महाराष्ट्रात लवकरच ‘भारत टॅक्सी’ सेवा सुरू होणार असून, यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विशेष नियमावली तयार करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
गेल्या ५ महिन्यांत ३ बोगद्यांचे काम पूर्ण
महाराष्ट्रातील तांत्रिकदृष्ट्या अत्यंत आव्हानात्मक समजल्या जाणाऱ्या या टप्प्यातील कामांनी वेग घेतला आहे. गेल्या अवघ्या पाच महिन्यांत तब्बल तीन पर्वतीय बोगद्यांचे काम यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे. यापूर्वी एमटी-५ (MT-5) आणि एमटी-६ (MT-6) या बोगद्यांचे वेधन पूर्ण करण्यात आले होते.
- MT-5 बोगदा: सफाळेजवळ असलेला हा १.५ किमी लांबीचा बोगदा २ जानेवारी २०२६ रोजी पूर्ण झाला.
- MT-6 बोगदा: ४५४ मीटर लांबीचा हा बोगदा ‘न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड’ (NATM) द्वारे ३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आला.
- MT-8 बोगदा: ३५० मीटर लांबीच्या या बोगद्याचे काम यापूर्वीच ५ ऑक्टोबर २०२३ रोजी पूर्ण झाले होते.
बुलेट ट्रेन प्रकल्पाप्रमाणेच राज्यातील इतर भागांतील रेल्वे जोडणी देखील वेगाने सुधारत आहे. विदर्भातील रेल्वे प्रवाशांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असणाऱ्या खामगाव-जालना रेल्वे मार्गासाठी भूमी अधिग्रहणाची अधिसूचना प्रसिद्ध करण्यात आली असून, यामुळे या भागातील दळणवळणाला नवी दिशा मिळणार आहे.
सध्या सुरू असलेले इतर बोगद्यांचे काम
महाराष्ट्रातील एकूण ७ पर्वतीय बोगद्यांपैकी तीन बोगद्यांचे (MT-5, MT-6, आणि MT-7) वेधन पूर्ण झाले असून ते एकमेकांशी जोडले गेले आहेत. उर्वरित बोगद्यांचे कामही युद्धपातळीवर सुरू आहे:
- MT-3 बोगदा: ८० टक्क्यांहून अधिक काम पूर्ण झाले आहे.
- MT-4 बोगदा: सुमारे ६० टक्के काम पूर्ण झाले आहे.
- MT-1 आणि MT-2 बोगदा: या बोगद्यांचे कामही अत्यंत वेगाने सुरू आहे.
औद्योगिक विकासाला मिळणार मोठी चालना
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गिका महाराष्ट्रातील बोईसर आणि गुजरातमधील वापी या दोन अत्यंत महत्त्वाच्या औद्योगिक पट्ट्यातून जाते. वापी आणि बोईसर दरम्यान असणाऱ्या MT-6, MT-7 आणि MT-8 या तिन्ही पर्वतीय बोगद्यांचे काम पूर्ण झाल्याने या संपूर्ण पट्ट्यातील रेल्वे मार्गिका उभारणीला मोठी गती मिळणार आहे. या प्रकल्पामुळे भारतातील पायाभूत सुविधा विकासाला एक नवी आणि आधुनिक दिशा मिळाली आहे.