मुंबई: राज्यात मराठी भाषेचा प्रचार, प्रसार आणि साहित्याची आवड युवा पिढीत रुजवण्यासाठी उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. आगामी १०० व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे औचित्य साधून राज्यातील सर्व सार्वजनिक, स्वयंअर्थसहाय्यित आणि अभिमत विद्यापीठांमध्ये एकदिवसीय ‘विद्यार्थी मराठी साहित्य संमेलन’ आयोजित करण्याचे निर्देश उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी दिले आहेत.
मंत्रालयात आयोजित कुलगुरूंच्या ऑनलाईन आढावा बैठकीत मंत्री पाटील यांनी ही सूचना मांडली. या बैठकीस मराठी भाषा मंत्री डॉ. उदय सामंत, उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाचे अपर मुख्य सचिव बी. वेणुगोपाल रेड्डी, उच्च शिक्षण संचालक डॉ. शैलेंद्र देवळाणकर, तंत्रशिक्षण संचालक डॉ. प्रमोद नाईक यांच्यासह इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
महाविद्यालयांतील तरुणाईला जोडण्याचा प्रयत्न
शंभरावे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन पुणे येथे आयोजित केले जाणार आहे. या ऐतिहासिक संमेलनाची पूर्वतयारी आणि विद्यार्थ्यांमधील साहित्यिक जाणिवा समृद्ध करण्यासाठी विद्यापीठ स्तरावर विद्यार्थी साहित्य संमेलने उपयुक्त ठरतील, असा विश्वास चंद्रकांत पाटील यांनी व्यक्त केला. सर्व विद्यापीठांनी ही संमेलने एकाच दिवशी आयोजित न करता वेगवेगळ्या तारखांना घ्यावीत, जेणेकरून राज्यातील साहित्याचा जागर सर्वत्र पोहोचू शकेल.
विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी शासन शैक्षणिक तसेच सांस्कृतिक पातळीवर अनेक निर्णय घेत आहे. शिक्षण घेत असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या निवासाच्या सोयीसाठी शासकीय वसतिगृह प्रवेश २०२६ अंतर्गत अर्ज प्रक्रिया सुरळीत केली जात असून, अशा उपक्रमांमुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना मोठा आधार मिळत आहे.
‘अभिजात मराठी, अभिमान मराठी’ विशेष मोहीम
मराठी भाषेला केंद्र सरकारकडून ‘अभिजात भाषेचा दर्जा’ मिळाल्याच्या पार्श्वभूमीवर राज्यभरात जल्लोषाचे वातावरण आहे. याच अनुषंगाने राज्यातील विविध विद्यापीठांमध्ये ‘अभिजात मराठी, अभिमान मराठी’ या विशेष उपक्रमाचे आयोजन करण्यात येत असल्याची माहिती मराठी भाषा मंत्री डॉ. उदय सामंत यांनी दिली.
या उपक्रमांतर्गत विद्यापीठांनुसार खालीलप्रमाणे कार्यक्रमांचे वेळापत्रक निश्चित करण्यात आले आहे:
- ३ ऑक्टोबर: मुंबई विद्यापीठ
- ४ ऑक्टोबर: सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ
- ५ ऑक्टोबर: शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर
- ६ ऑक्टोबर: पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठ
- ७ ऑक्टोबर: स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ, नांदेड
- ८ ऑक्टोबर: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, छत्रपती संभाजीनगर
- ९ ऑक्टोबर: संत गाडगेबाबा अमरावती विद्यापीठ
- १० ऑक्टोबर: मराठी भाषा विद्यापीठ, रिद्धपूर
- ११ ऑक्टोबर: राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ
- १२ ऑक्टोबर: कविकुलगुरू कालिदास संस्कृत विद्यापीठ, रामटेक
- १३ ऑक्टोबर: गोंडवाना विद्यापीठ, गडचिरोली
- १४ ऑक्टोबर: कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव
- १५ ऑक्टोबर: यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ, नाशिक
याशिवाय श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी (SNDT) महिला विद्यापीठ, मुंबई आणि संलग्न महाविद्यालयांमध्येही विशेष सांस्कृतिक व साहित्यिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाणार आहे. तरुणांमध्ये सकारात्मक ऊर्जा आणि सामाजिक बांधिलकी निर्माण करण्यासाठी सांस्कृतिक मंचांसोबतच व्यसनमुक्तीसाठी अमरावती पोलिसांचे ‘ऑपरेशन कवच’ यांसारख्या सामाजिक मोहिमांची सांगड घालणे आवश्यक असल्याचे मत शिक्षणतज्ज्ञांकडून व्यक्त केले जात आहे.
विद्यार्थी मराठी साहित्य संमेलनांच्या माध्यमातून नवोदित कवी, लेखक, नाटककार आणि विचारवंतांना हक्काचे व्यासपीठ मिळणार असून मराठी भाषेचा गौरव नव्या पिढीत अधिक वृद्धिंगत होईल.