मुंबई: महाराष्ट्रातील सर्वसामान्य रुग्णांना जीवनावश्यक औषधे आणि वैद्यकीय उपचार अत्यंत सुलभ तसेच परवडणाऱ्या दरात उपलब्ध करून देण्यासाठी राज्य सरकारने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. राज्यातील रक्तपेढ्यांमध्ये उपलब्ध असलेल्या अतिरिक्त प्लाझ्माचा (Plasma) योग्य व प्रभावी वापर करून अत्यंत महत्त्वाची औषधे तयार करण्याचा सविस्तर प्रस्ताव तयार करण्याचे निर्देश वैद्यकीय शिक्षण मंत्री हसन मुश्रीफ यांनी दिले आहेत.
मंत्रालयात आयोजित वैद्यकीय शिक्षण विभागाच्या विशेष आढावा बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. या बैठकीला वैद्यकीय शिक्षण व औषधी द्रव्य विभागाचे सचिव धीरज कुमार, आयुक्त अनिल भंडारी तसेच इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. राज्यातील आरोग्य व्यवस्थेला बळकटी देण्यासाठी सरकार सातत्याने कार्यरत आहे. काही दिवसांपूर्वीच, मुंबईकरांच्या सेवेसाठी सायन रुग्णालयात अत्याधुनिक ‘बायोकेमिस्ट्री ब्लड अ‍ॅनालायझर’ कार्यान्वित करण्यात आले आहे, ज्यामुळे रक्त तपासणी प्रक्रियेला मोठी गती मिळाली आहे.
राज्यात तब्बल ३.२५ लाख लिटर अतिरिक्त प्लाझ्मा उपलब्ध
बैठकीत सादर करण्यात आलेल्या माहितीनुसार, सद्यस्थितीत महाराष्ट्रात सुमारे ४५० रक्तपेढ्या कार्यरत आहेत. यापैकी ७९ रक्तपेढ्या शासकीय आहेत, तर उर्वरित खाजगी आणि स्वयंसेवी संस्थांमार्फत चालवल्या जातात. सद्यस्थितीत शासकीय रक्तपेढ्यांमध्ये सुमारे २५ हजार लिटर आणि खाजगी क्षेत्रात ३ लाख लिटरपेक्षा जास्त अतिरिक्त प्लाझ्मा उपलब्ध आहे. या प्लाझ्माचा योग्य वापर न झाल्यास तो वाया जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे या साठ्याचा सुनियोजित वापर करून औषधनिर्मिती करण्यावर भर दिला जाणार आहे.
थॅलेसेमिया आणि हिमोफिलिया रुग्णांना मिळणार मोठा दिलासा
अतिरिक्त प्लाझ्माचा वापर करून हिमोफिलिया (Hemophilia), थॅलेसेमिया (Thalassemia) आणि इतर अत्यंत गंभीर आजारांवर लागणारी आवश्यक औषधे उत्पादित करण्याची क्षमता राज्यातच विकसित केली जाणार आहे. यामुळे सध्या अत्यंत महाग मिळणारी ही औषधे रुग्णांना अत्यंत स्वस्त दरात उपलब्ध होऊ शकतील.
रुग्ण आणि सामान्य नागरिकांच्या आरोग्यासोबतच समाजातील इतर घटकांच्या कल्याणासाठी देखील सरकार विविध पावले उचलत आहे. याच धर्तीवर, नुकतीच सिंधुदुर्गात भव्य ‘दिव्यांग भवन’ उभारण्याची घोषणा करण्यात आली आहे, ज्यामुळे दिव्यांग व्यक्तींना सर्व सोयीसुविधा एकाच छताखाली मिळतील.
बैठकीतील इतर महत्त्वपूर्ण विषयांवर चर्चा
या आढावा बैठकीत प्लाझ्मा वापराव्यतिरिक्त वैद्यकीय शिक्षण विभागाच्या अनेक महत्त्वाच्या योजनांचा आढावा घेण्यात आला:
- वैद्यकीय महाविद्यालये आणि शासकीय रुग्णालयांमधील रिक्त पदे आणि मनुष्यबळाची उपलब्धता.
- गोंदिया येथील शासकीय प्रकल्पांच्या कामाची प्रगती.
- आंतरराष्ट्रीय योग दिनाच्या आयोजनाची पूर्वतयारी.
- विविध शासकीय दंत महाविद्यालये व सभागृहांच्या उद्घाटन कार्यक्रमांचे नियोजन.
बैठकीच्या शेवटी, वैद्यकीय शिक्षण मंत्री हसन मुश्रीफ यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना सर्व प्रस्तावांवर तातडीने आणि सकारात्मक दृष्टिकोनातून पुढील कार्यवाही करण्याचे स्पष्ट आदेश दिले आहेत.