मुंबई: “सोमनाथ मंदिर हे केवळ एक धार्मिक स्थळ नसून ते भारतीय संस्कृती, अढळ श्रद्धा आणि सनातन परंपरेच्या अविनाशी आत्म्याचे जिवंत प्रतीक आहे. शतकानुशतके झालेल्या आक्रमणांनंतरही सोमनाथ मंदिर आजही दिमाखात उभे आहे, हीच भारताच्या अभेद्य सनातन शक्तीची साक्ष आहे,” असे प्रतिपादन महाराष्ट्राचे राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी केले.
गुजरात येथील सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीला ७५ वर्षे पूर्ण झाल्याच्या ऐतिहासिक निमित्ताने, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते प्रभास पाटण येथे विशेष महापूजेचे आयोजन करण्यात आले होते. याच मंगल पर्वाचे औचित्य साधून मुंबईतील श्री धाकलेश्वर महादेव मंदिर येथे सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या वतीने ‘सोमनाथ स्वाभिमान पर्व – अतूट आस्थेचे १००० वर्षे’ या विशेष भक्ती सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले होते. याप्रसंगी राज्यपाल बोलत होते.
सांस्कृतिक वैभवाचे दर्शन
या सोहळ्याला माहिती तंत्रज्ञान व सांस्कृतिक कार्य मंत्री ॲड. आशिष शेलार, राज्यपालांचे सचिव डॉ. प्रशांत नारनवरे, सांस्कृतिक कार्य विभागाचे सचिव डॉ. किरण कुलकर्णी आणि सांस्कृतिक कार्य संचालनालयाचे संचालक श्रीराम पांडे यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. ज्याप्रमाणे टेकवारी २.० च्या माध्यमातून महाराष्ट्राच्या प्रशासनात तंत्रज्ञान आणि संस्कृतीचा संगम पाहायला मिळत आहे, त्याचप्रमाणे हा सोहळा देखील आधुनिकता आणि परंपरा यांचा मेळ घालणारा ठरला.
आपल्या भाषणात राज्यपालांनी सोमनाथ मंदिराच्या संघर्षाचा उल्लेख केला. महमूद गझनीपासून औरंगजेबापर्यंत अनेक परकीय आक्रमकांनी हे मंदिर उद्ध्वस्त करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र प्रत्येक वेळी मंदिर अधिक तेजाने उभे राहिले. “भारत हा केवळ एक भौगोलिक देश नसून ती एक चिरंतन संस्कृती आहे. विविध मंदिरे, साधू-संत आणि आपली सनातन परंपरा यामुळेच भारताचा आत्मा आजही जिवंत आहे,” असेही त्यांनी नमूद केले.
महाराष्ट्राची प्रगती आणि सांस्कृतिक वारसा
भारतीय संस्कृतीचे रक्षण करत असतानाच महाराष्ट्र राज्याने विकासाची नवी शिखरे सर करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. राज्यपालांनी व्यक्त केलेल्या विचारांप्रमाणेच, भविष्यातील जागतिक अर्थव्यवस्थेचे नेतृत्व महाराष्ट्रच करणार असून त्यादृष्टीने सांस्कृतिक आणि आर्थिक बांधणी महत्त्वाची ठरणार आहे.
कार्यक्रमाची सुरुवात प्रसिद्ध ओडिसी नृत्यांगना शुभदा वराडकर यांच्या नृत्याविष्काराने झाली. त्यांच्या सादरीकरणातून उपस्थितांना भारतीय अध्यात्म आणि परंपरेचा समृद्ध आविष्कार अनुभवायला मिळाला. यानंतर मान्यवरांनी मंदिरात महादेवाचे दर्शन घेऊन ‘सोमनाथ स्वाभिमान पर्व’ प्रदर्शनाची पाहणी केली. या प्रदर्शनातून सोमनाथ मंदिराचा इतिहास आणि पुनर्स्थापनेचा प्रवास मांडण्यात आला आहे.