ठाणे: शालेय शिक्षणात सर्वसमावेशकता आणून प्रत्येक विद्यार्थ्याला वर्गात सन्मान आणि आपलेपणा मिळणे ही काळाची गरज आहे. विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा सर्वांगीण विकास घडवण्यासाठी आणि सर्वांना समान संधी उपलब्ध होण्यासाठी शालेय वर्गातील वातावरण सर्वसमावेशक असायला हवे, असे प्रतिपादन राज्याचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी केले. शिक्षणतज्ज्ञ डॉ. रेवती श्रीनिवासन यांनी लिहिलेल्या ‘Creating Classrooms Where Every Child Belongs’ या पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात ते बोलत होते.
उपमुख्यमंत्री शिंदे म्हणाले की, “डॉ. रेवती श्रीनिवासन यांनी शिक्षण क्षेत्रात उभे केलेले कार्य ठाणे शहरासाठी तसेच संपूर्ण राज्यासाठी अत्यंत अभिमानास्पद आहे. त्यांनी लिहिलेले हे पुस्तक शिक्षक, पालक आणि शिक्षण विश्वातील प्रत्येक घटकासाठी मार्गदर्शक ठरेल.” या सोहळ्यास खासदार नरेश म्हस्के, उपप्रादेशिक परिवहन अधिकारी हेमांगिनी पाटील यांच्यासह अनेक शिक्षणतज्ज्ञ, शिक्षक आणि नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
तीन दशकांचे अविरत शैक्षणिक योगदान
गेल्या ३० वर्षांहून अधिक काळ शिक्षण क्षेत्रात कार्यरत असणाऱ्या डॉ. रेवती श्रीनिवासन यांनी सर्वसामान्य विद्यार्थ्यांसोबतच दिव्यांग व विशेष गरजा असणाऱ्या, तसेच ग्रामीण व वंचित घटकांतील बालकांसाठी विशेष थेरपी सेंटर्स आणि नाविन्यपूर्ण उपक्रम राबवले आहेत. अशा विद्यार्थ्यांना मुख्य प्रवाहात आणण्यात त्यांचा मोलाचा वाटा राहिला आहे. लंडनच्या प्रसिद्ध ‘हाऊस ऑफ लॉर्ड्स’मध्ये झालेला त्यांचा गौरव ही संपूर्ण ठाणेकरांसाठी अभिमानाची बाब असल्याचे यावेळी नमूद करण्यात आले.
आज राज्यात मुलांच्या सर्वांगीण विकासासाठी आणि हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी विविध पातळ्यांवर प्रयत्न सुरू आहेत. जसे की बाल हक्क संवर्धनासाठी महाराष्ट्रात ‘बालस्नेही पंचायत’ व ‘बालस्नेही प्रभाग’ विशेष मोहीम राबवली जात आहे, त्याचप्रमाणे शाळांच्या स्तरावरही सर्वसमावेशक वातावरण निर्माण करणे गरजेचे ठरते.
धर्मवीर आनंद दिघेंच्या आठवणींना उजाळा
आपल्या मनोगतात उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी धर्मवीर आनंद दिघे यांच्या आठवणींना उजाळा दिला. सर्वसामान्य नागरिक आणि कार्यकर्त्यांच्या मुलांच्या शालेय प्रवेशासाठी आनंद दिघे यांच्या समवेत शाळांमध्ये प्रत्यक्ष जाण्याच्या जुन्या आठवणी त्यांनी सांगितल्या. सामान्यांच्या शिक्षणासाठी लोकप्रतिनिधी आणि समाजाने एकत्र येणे किती महत्त्वाचे असते, यावर त्यांनी भर दिला.
शिक्षणाचा खरा उद्देश केवळ साक्षरता नव्हे: डॉ. रेवती श्रीनिवासन
यावेळी डॉ. रेवती श्रीनिवासन यांनी आपली भूमिका मांडताना सांगितले की, शिक्षणाचा मुख्य उद्देश केवळ साक्षर करणे नसून प्रत्येक मुलामधील सुप्त क्षमता ओळखून त्याला समाजात आत्मसन्मानाने जगण्याचे बळ देणे हा आहे. समाज आणि शिक्षक विद्यार्थ्यांना ज्ञानासोबतच जीवनाला योग्य दिशा देतात, म्हणूनच विशेष गरजा असणाऱ्या तसेच आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील मुलांना नव्या शैक्षणिक तंत्रांच्या आधारे मुख्य प्रवाहात आणले पाहिजे.