अहिल्यानगर: छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्थापन केलेल्या हिंदवी स्वराज्याच्या उदात्त मूल्यांचा आणि विचारांचा प्रसार पुण्यश्लोक राजमाता अहिल्यादेवी होळकर यांनी आपल्या अथांग कार्याततून संपूर्ण देशभर केला. त्यांनी आपल्या हयातीत अंधश्रद्धेला कधीही थारा दिला नाही, तर नेहमीच समाजाला प्रगतीची आणि विज्ञानाची योग्य दिशा दाखविण्याचे महान कार्य केले. आजच्या आधुनिक काळातही त्यांच्या याच पुरोगामी विचारांचा वारसा समाजाने अंगीकारण्याची अत्यंत गरज आहे, असे गौरवद्गार राज्याचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी काढले.
पुण्यश्लोक राजमाता अहिल्यादेवी होळकर यांच्या ३०१ व्या जयंती महोत्सवानिमित्त चौंडी (अहिल्यानगर) येथे आयोजित भव्य सोहळ्यात उपमुख्यमंत्री श्री. शिंदे बोलत होते. या ऐतिहासिक प्रसंगी सुनेत्रा अजित पवार, विधानपरिषदेचे सभापती प्रा. राम शिंदे, कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे, खासदार रामराव वडकुते, आमदार गोपीचंद पळडकर, मोनिका राजळे, तसेच माजी मंत्री अण्णासाहेब डांगे यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. याच पार्श्वभूमीवर राज्यामध्ये विविध ठिकाणी सांस्कृतिक उपक्रम राबवले जात असून, नुकताच पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर जयंती निमित्त मुंबईत भव्य सांस्कृतिक कार्यक्रमाचे आयोजन देखील करण्यात आले होते.
अहिल्यादेवी होळकर: न्यायप्रियता आणि शौर्याचे मूर्तिमंत प्रतीक
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे पुढे बोलताना म्हणाले की, “आजचा दिवस आपल्या सर्वांसाठी अत्यंत ऐतिहासिक आणि प्रेरणेचा आहे. महाराष्ट्राचा स्वाभिमान, शौर्य, त्याग आणि निस्सीम समर्पणाचे मूर्तिमंत प्रतीक म्हणजे राजमाता अहिल्यादेवी होळकर होत. चौंडीची पवित्र माती त्यांच्या जन्माने पावन झाली आहे. त्या केवळ एक राज्यकर्त्या नव्हत्या, तर न्यायप्रियता आणि कर्तृत्वाचे प्रतीक असणाऱ्या युगप्रवर्तक होत्या.”
अहिल्यादेवींनी आपल्या संपूर्ण कार्यकाळात प्रजेवर पोटच्या मुलाप्रमाणे प्रेम केले. म्हणूनच, सुमारे तीनशे वर्षांनंतरही अवघा देश त्यांचे कृतज्ञतेने स्मरण करत आहे. त्यांनी अनेक वैयक्तिक दुःखे आणि कौटुंबिक आघात सहन केले; मात्र तरीही खचून न जाता त्यांनी प्रजेच्या कल्याणासाठी आदर्श राज्यकारभाराचा नवा वस्तुपाठ घालून दिला.
सत्तेपेक्षा जनसेवा आणि जलसंवर्धनाला प्राधान्य
अहिल्यादेवी होळकर यांनी आपल्या कार्यकाळात देशभरात भव्य मंदिरे, घाट, धर्मशाळा आणि विहिरी बांधून जलसंवर्धनाची अभूतपूर्व कामे केली. पाण्याचे महत्त्व ओळखून त्यांनी राबविलेली जलसंवर्धनाची कामे आजही संपूर्ण जगाला मार्गदर्शक ठरत आहेत. त्यांच्या याच कार्याचा सन्मान करण्यासाठी शासनाने ‘गोदा ते नर्मदा अहिल्यादेवी जलयात्रा’ आयोजित केली आहे. आजच्या काळात देखील शेती आणि पाण्याच्या विकासासाठी शासन कटिबद्ध असून, शेतकऱ्यांच्या आर्थिक उन्नतीसाठी कृषी विभागाच्या विविध शासकीय योजना प्रभावीपणे राबविल्या जात आहेत.
महिला सक्षमीकरण आणि लोककल्याणकारी निर्णय
याप्रसंगी बोलताना सुनेत्रा अजित पवार म्हणाल्या की, राजमाता अहिल्यादेवी होळकर यांनी २८ वर्षे अत्यंत आदर्श आणि लोकाभिमुख राज्यकारभार केला. त्यांनी राज्यात न्यायदानाची एक अतिशय मजबूत आणि निष्पक्ष व्यवस्था निर्माण केली. स्वतःच्या वैयक्तिक संपत्तीचा आणि निधीचा वापर करून त्यांनी देशभरातील पवित्र धार्मिक स्थळांचा जीर्णोद्धार केला.
त्यांनी केवळ सामाजिक किंवा धार्मिक क्षेत्रातच नव्हे, तर आर्थिक क्षेत्रातही मोठी क्रांती घडवून आणली. प्रसिद्ध ‘माहेश्वरी वस्त्रउद्योगाला’ चालना देऊन त्यांनी हजारो हातांना रोजगार मिळवून दिला. याशिवाय, महिलांच्या आत्मरक्षणासाठी आणि सक्षमीकरणासाठी स्वतंत्र ‘महिला सैन्याची तुकडी’ उभारण्याचा ऐतिहासिक व दूरदृष्टीपूर्ण निर्णय त्यांनी घेतला.
चौंडी: अखंड प्रेरणेचा जिवंत स्त्रोत
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक करताना विधानपरिषदेचे सभापती प्रा. राम शिंदे यांनी नमूद केले की, अहिल्यादेवींच्या ३०१ व्या जयंती महोत्सवाचे आयोजन अत्यंत भव्य पद्धतीने करण्यात आले असून यामध्ये तीन दिवस विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपक्रम राबविले जात आहेत. कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी देखील चौंडी हे केवळ जन्मस्थान नसून संपूर्ण समाजासाठी ऊर्जा देणारे प्रेरणास्थळ असल्याचे सांगितले.
या सोहळ्यात अहिल्यादेवींच्या जीवनकार्यावर आधारित विविध सामाजिक आणि लोककल्याणकारी विचारांचा जागर करण्यात आला, ज्यातून नवी पिढी नक्कीच प्रेरणा घेईल यात शंका नाही.