Lok Samvad Abhiyan Maharashtra: महाराष्ट्राच्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात गणेशोत्सवाचे अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. हाच लोकसहभाग लक्षात घेऊन राज्य शासनाच्या वतीने विविध कल्याणकारी योजना, महत्त्वाचे उपक्रम आणि धोरणात्मक निर्णयांची माहिती जनतेपर्यंत थेट पोहोचवण्यासाठी एक अत्यंत स्तुत्य उपक्रम हाती घेण्यात आला आहे. माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाच्या वतीने राज्यभरात ‘लोकसंवाद अभियान’ राबविण्यात येत आहे.
राज्य सरकारने गणेशोत्सवाला ‘राज्य महोत्सव’ म्हणून अधिकृत दर्जा दिला आहे. गणेशोत्सवादरम्यान भाविकांची मोठी गर्दी असते. अलीकडेच महाराष्ट्राचे राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांनी ‘लालबागच्या राजा’चे मनोभावे दर्शन घेतले होते, यावरून या उत्सवातील व्यापक लोकसहभागाची कल्पना येते. याच पार्श्वभूमीवर, मोठ्या संख्येने नागरिक एकत्र येणाऱ्या नामांकित गणेश मंडळांच्या ठिकाणी थेट माहिती कक्ष आणि मार्गदर्शन शिबिरांचे आयोजन करण्यात येत आहे.
‘लोकसंवाद’ अभियानाचा मुख्य उद्देश काय?
शासनाच्या अनेक योजना असूनही ग्रामीण व शहरी भागातील कित्येक पात्र नागरिक माहितीच्या अभावामुळे लाभापासून वंचित राहतात. या समस्येवर मात करण्यासाठी स्थानिक तसेच जिल्हास्तरीय शासकीय अधिकारी थेट गणेश मंडळांच्या मंडपात उपस्थित राहून नागरिकांशी संवाद साधणार आहेत. योजनांची केवळ माहिती न देता, पात्र लाभार्थ्यांना अर्ज कसा करावा, कागदपत्रे कोणती लागतील आणि प्रत्यक्ष लाभ कसा मिळवावा, याचे जागेवरच परिपूर्ण मार्गदर्शन करणे हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे.
कोणत्या विभागांच्या योजनांची मिळणार माहिती?
या अभियानामध्ये कृषी, आरोग्य, महिला व बालविकास, शिक्षण, सहकार, सामाजिक न्याय, कौशल्य विकास आणि क्रीडा यांसह सर्वच प्रमुख विभागांचा सहभाग असणार आहे. यामध्ये प्रामुख्याने खालील योजनांचा समावेश असेल:
- शेतकरी योजना: पीएम किसान व नमो शेतकरी महासन्मान निधी, पीक विमा योजना, शेततळे, आधुनिक कृषी अवजारे अनुदान तसेच शेतकरी कुटुंबांसाठी असलेली गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात सुरक्षा योजना याविषयी सविस्तर माहिती दिली जाणार आहे.
- आरोग्य सेवा: महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजना, आयुष्मान भारत कार्ड, बाळासाहेब ठाकरे आपला दवाखाना, मुख्यमंत्री वैद्यकीय सहायता निधी आणि राज्य सरकारच्या ‘प्रगती’ प्रकल्पांतर्गत आरोग्य व्यवस्थेचा विस्तार यांसारख्या आरोग्य सुविधांचे महत्त्व नागरिकांपर्यंत पोहोचवले जाईल.
- महिला व युवक कल्याण: महिला बचत गट सक्षमीकरण, उच्च शिक्षणातील सवलती, मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (CMEGP), कौशल्य विकास प्रशिक्षण आणि शिष्यवृत्ती योजना.
- डिजिटल सेवा व अधिकार: महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टल, ‘आपले सरकार’ सेवा केंद्र, माहितीचा अधिकार (RTI) आणि सायबर सुरक्षा यांविषयी जनजागृती केली जाणार आहे.
गणेश मंडळांना सहभागाचे आवाहन
कार्यक्रमाची व्याप्ती वाढवण्यासाठी आणि जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी सोशल मीडियाचाही मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जाणार आहे. अनेक प्रमुख मंडळांमधील सत्रांचे फेसबुक आणि युट्यूबवर थेट प्रक्षेपण (Live Streaming) केले जाईल. ज्या गणेशोत्सव मंडळांना आपल्या मंडपात या उपक्रमाचे आयोजन करायचे आहे, त्यांनी तातडीने आपल्या जिल्ह्यातील जिल्हा माहिती कार्यालयाशी (District Information Office) संपर्क साधावा, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
उत्सवाच्या आनंदासोबतच नागरिकांच्या सक्षमीकरणाचा हा प्रयत्न नक्कीच कौतुकास्पद असून, भाविकांनी व नागरिकांनी आपल्या परिसरातील गणेश मंडळांमध्ये भेट देऊन या लोकसंवाद शिबिरांचा लाभ घ्यावा.