भंडारा: मराठी भाषेचा वारसा जपण्यासाठी आणि ग्रामीण भागातील साहित्य संस्कृतीला नवी ओळख मिळवून देण्यासाठी राज्य शासनाच्या मराठी भाषा विभागाने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. भंडारा जिल्ह्यातील कवी ना. रा. शेंडे यांचे मूळ गाव असलेले गणेशपूर ‘कवितेचे गाव’ तर ज्येष्ठ लेखक द. सा. बोरकर यांचे लाखनी हे गाव ‘पुस्तकांचे गाव’ म्हणून विकसित करण्यात येणार आहे, अशी महत्त्वपूर्ण घोषणा राज्याचे मराठी भाषा मंत्री डॉ. उदय सामंत यांनी केली आहे.
जिल्हाधिकारी कार्यालयात साहित्यिकांशी विशेष संवाद
भंडारा जिल्हाधिकारी कार्यालयात जिल्ह्यातील मान्यवर साहित्यिकांशी मंत्री डॉ. उदय सामंत यांनी थेट संवाद साधला. या बैठकीत मराठी माध्यमाच्या शाळांचे संवर्धन, मराठी साहित्याला जागतिक स्तरावर नेण्याचे प्रयत्न आणि बोलीभाषांचे जतन यावर सविस्तर चर्चा झाली. राज्य शासनाने अलीकडेच मराठी भाषेच्या वापराबाबत ठोस भूमिका घेतली असून, ज्याप्रमाणे व्यावसायिक वाहनचालकांना मराठी भाषा अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे, त्याचप्रमाणे सांस्कृतिक स्तरावरही मराठीला समृद्ध करण्यासाठी विविध उपक्रम हाती घेण्यात येत आहेत.
विदर्भाच्या समृद्ध वारशाचा विकास करण्यावर भर दिला जात असून, ज्याप्रमाणे नागपुरात अंबाझरी तलावाचे विहंगम पर्यटनस्थळात रुपांतर होत आहे, त्याच धर्तीवर भंडारा जिल्ह्यातील गणेशपूर आणि लाखनी ही गावे वाचन व साहित्य पर्यटनाचे केंद्र म्हणून विकसित केली जातील.
मराठी भाषा संवर्धनासाठी महत्त्वाचे निर्णय
या साहित्यिक संवाद बैठकीत मंत्री डॉ. सामंत यांनी मराठी साहित्याच्या प्रचार व प्रसारासाठी खालील महत्त्वाच्या घोषणा केल्या:
- स्वतंत्र मराठी भाषा कक्ष: प्रत्येक जिल्हाधिकारी कार्यालयात मराठी भाषा विभागासाठी स्वतंत्र कक्ष स्थापन केला जाईल आणि तिथे ‘मराठी भाषा अधिकारी’ नियुक्त करण्यात येईल.
- बोलीभाषा शब्दकोश: महाराष्ट्रातील झाडीबोलीसह विविध बोलीभाषा मराठीला समृद्ध करतात. त्यामुळे या सर्व बोलीभाषांतील शब्दांचा समावेश असणारा स्वतंत्र ‘बोलीभाषा शब्दकोश’ तयार केला जाईल.
- अनुवाद व प्रकाशन सहाय्य: डॉ. यशवंतराव चव्हाण अनुवाद समितीमार्फत मराठी दर्जेदार साहित्याचे अनुवाद, प्रकाशन व वितरणाची प्रक्रिया गतिमान केली जाईल.
- विभागीय पुस्तक परीक्षण समित्या: स्थानिक साहित्यिकांना प्रोत्साहन देण्यासाठी विभागीय स्तरावर पुस्तक परीक्षण समित्यांची स्थापना करण्यात येईल.
- मराठी भाषा विभागाचे मासिक: ‘चांदा ते बांदा’ या संकल्पनेतून लेखक आणि कवींना हक्काचे व्यासपीठ मिळावे म्हणून विभागाचे स्वतंत्र मासिक सुरू केले जाईल.
स्थानिक साहित्यिकांचा उत्स्फूर्त सहभाग
या बैठकीला आमदार नरेंद्र भोंडेकर, जिल्हाधिकारी सावन कुमार, मुख्य कार्यकारी अधिकारी मिलिंद कुमार साळवे यांच्यासह प्रा. सुमंत देशपांडे, सुरेश खोब्रागडे, डॉ. ममता राऊत, विवेक कापगते, लक्ष्मीकांत कापगते, अमृत बनसोड आदी ७० हून अधिक लेखक व कवी उपस्थित होते. यावेळी झाडीबोली साहित्य संमेलन आणि जिल्ह्यात सुसज्ज नाट्यगृहाची उभारणी करण्याची मागणीही साहित्यिकांनी लावून धरली. या उपक्रमामुळे भंडारा जिल्ह्याच्या साहित्यिक वैभवात मोलाची भर पडणार आहे.