मुंबई: महाराष्ट्रात प्रवासी वाहतूक करणाऱ्या व्यावसायिक वाहनचालकांसाठी राज्य शासनाने अत्यंत महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. राज्यातील प्रवाशांशी सहज आणि सुलभ संवाद साधता यावा यासाठी सर्व व्यावसायिक वाहनचालकांना ‘व्यावहारिक मराठी’ भाषेचे ज्ञान असणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. ज्या चालकांना मराठी भाषा बोलता किंवा समजता येत नाही, त्यांना मराठी शिकण्यासाठी एका महिन्याची मुदत दिली जात असून, या मुदतीत मराठी न शिकल्यास संबंधित चालकाचा वाहन परवाना बॅज तीन महिन्यांसाठी निलंबित केला जाईल, असा स्पष्ट इशारा परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी दिला आहे.
राज्यभरात विशेष तपासणी मोहीम सुरू
या नियमाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी परिवहन विभागामार्फत संपूर्ण राज्यभरात धडक तपासणी मोहीम राबवली जात आहे. ही विशेष तपासणी मोहीम ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत सातत्याने सुरू राहणार आहे. तपासणी पथकांद्वारे रस्त्यावर धावणाऱ्या टॅक्सी, रिक्षा, ॲप-आधारित कॅब्स आणि इतर व्यावसायिक प्रवासी वाहनांच्या चालकांची व्यावहारिक मराठी भाषेची चाचणी घेतली जात आहे.
मुंबई महानगरासह राज्यभरात मोठ्या प्रमाणावर विकासकामे आणि प्रकल्प सुरू असताना, जसे की वर्सोवा-वांद्रे सागरी सेतू बाधित मच्छिमारांना भरपाई देण्याबाबत शासन निर्णय घेत आहे, तसेच महानगरातील सामान्य नागरिकांच्या सुरक्षित प्रवासासाठीही नियमांची कठोर अंमलबजावणी केली जात आहे.
आतापर्यंत १,२५० हून अधिक चालकांना नोटिसा
परिवहन विभागाने दिलेल्या आकडेवारीनुसार तपासणी मोहिमेदरम्यान खालीलप्रमाणे कारवाई करण्यात आली आहे:
- मुंबई महानगर क्षेत्र (MMR): एकूण ३ हजार ९९५ वाहनचालकांची तपासणी करण्यात आली. त्यापैकी ६०४ चालकांना प्राथमिक व व्यावहारिक मराठी भाषेचे ज्ञान नसल्याचे स्पष्ट झाले. या सर्व ६०४ चालकांना तात्काळ कारणे दाखवा नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत.
- उर्वरित महाराष्ट्र: राज्याच्या इतर भागांत ४ हजार २२२ चालकांची तपासणी करण्यात आली असून, त्यापैकी ६६४ चालकांना मराठी भाषेचे ज्ञान नसल्यामुळे नोटिसा देण्यात आल्या आहेत.
राज्यात सुशिक्षित स्थानिक तरुणांना विविध क्षेत्रांत रोजगाराच्या संधी उपलब्ध व्हाव्यात, यासाठी शासन पातळीवर प्रयत्न सुरू आहेत; जसे की नुकतीच शासकीय आश्रमशाळांमध्ये २,४२१ शिक्षकांची मेगाभरती जाहीर करण्यात आली आहे. त्याचप्रमाणे स्थानिक पातळीवर सेवा देणाऱ्या चालकांनी स्थानिक भाषेशी जोडले जाणे आवश्यक मानले जात आहे.
प्रवाशांची सोय आणि सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य
या मोहिमेबाबत बोलताना परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी स्पष्ट केले की, “महाराष्ट्रात व्यवसाय करून दररोज हजारो प्रवाशांशी थेट संपर्क येणाऱ्या चालकांना व्यावहारिक मराठी येणे हा निव्वळ तांत्रिक नियम नसून प्रवाशांच्या सोयीचा आणि सुरक्षिततेचा अत्यंत संवेदनशील विषय आहे. अनेकदा भाषेच्या अज्ञानामुळे प्रवाशांसोबत गैरसमज, वाद किंवा आणीबाणीच्या प्रसंगी अडचणी निर्माण होतात.”
चालकांना सुधारणा करण्यासाठी १ महिन्याचा पुरेसा अवधी दिला जात आहे. मात्र, नोटीस मिळूनही विहित मुदतीत मराठी भाषेचे मूलभूत ज्ञान आत्मसात न करणाऱ्या चालकांचा बॅज थेट ३ महिन्यांसाठी निलंबित करण्यात येईल, असेही त्यांनी ठणकावून सांगितले.